ព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ ភាពវិសេសឯក ភាគទី៥

ភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ (ភាគទី២)

បងប្អូនប្រុសស្រីអើយ នៅថ្ងៃនេះ ចូរយើងច្រៀងទំនុកតម្កើងមួយបទជាមួយគ្នា។ ចូររកបទមួយដែលឯងរាល់គ្នាចូលចិត្តច្រៀងជាទៀងទាត់។ (យើងចង់ច្រៀងបទទំនុកតម្កើងចេញពីព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់៖ “សេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ ដោយឥតសៅហ្មង។”)

១. “សេចក្តីស្រឡាញ់” សំដៅទៅលើអារម្មណ៍ដែលបរិសុទ្ធ និងឥតសៅហ្មង ជាកន្លែងដែលឯងប្រើដួងចិត្តរបស់ឯង ដើម្បីស្រឡាញ់ ដើម្បីមានអារម្មណ៍ និងដើម្បីរិះគិតពិចារណា។ នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មាននូវលក្ខខណ្ឌ គ្មានរនាំង និងគ្មានចម្ងាយឡើយ។ នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មានភាពសង្ស័យ គ្មានភាពបោកបញ្ឆោត និងគ្មានល្បិចកលឡើយ។ នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មានការដោះដូរ ហើយក៏គ្មានភាពមិនបរិសុទ្ធដែរ។ ប្រសិនបើឯងស្រឡាញ់ នោះឯងនឹងមិនបោកបញ្ឆោត មិនរអ៊ូរទាំ មិនក្បត់ មិនបះបោរ មិនទាមទារ ឬមិនព្យាយាមចង់បានអ្វីមួយ ឬចំនួនណាមួយឡើយ​។

២. “សេចក្តីស្រឡាញ់” សំដៅទៅលើអារម្មណ៍ដែលបរិសុទ្ធ និងឥតសៅហ្មង ជាកន្លែងដែលឯងប្រើដួងចិត្តរបស់ឯង ដើម្បីស្រឡាញ់ ដើម្បីមានអារម្មណ៍ និងដើម្បីរិះគិតពិចារណា។ នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មាននូវលក្ខខណ្ឌ គ្មានរនាំង និងគ្មានចម្ងាយឡើយ។ នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មានភាពសង្ស័យ គ្មានភាពបោកបញ្ឆោត និងគ្មានល្បិចកលឡើយ។ នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មានការដោះដូរ ហើយក៏គ្មានភាពមិនបរិសុទ្ធដែរ។ ប្រសិនបើឯងស្រឡាញ់ នោះឯងនឹងលះបង់ខ្លួនឯងយ៉ាងរីករាយ នឹងរងទុក្ខលំបាកយ៉ាងរីករាយ ឯងនឹងស្រុះស្រួលជាមួយអញ ឯងនឹងបោះបង់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលឯងមានសម្រាប់អញ ឯងនឹងលះបង់ក្រុមគ្រួសារ អនាគត យុវវ័យរបស់ឯង និងអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ឯង​។ បើមិនដូច្នោះទេ នោះសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ឯងនឹងមិនមែនជាសេចក្តីស្រឡាញ់នោះឡើយ ប៉ុន្តែ វាជាសេចក្តីបញ្ឆោត និងអំពើក្បត់វិញ!

បទទំនុកតម្កើងនេះគឺជាជម្រើសមួយដ៏ល្អ។ តើឯងរាល់គ្នារីករាយក្នុងការច្រៀងបទនេះដែរឬទេ? (រីករាយ។) តើឯងរាល់គ្នាមានអារម្មណ៍ដូចម្ដេចដែរ ក្រោយពេលច្រៀងបទនេះហើយ? តើឯងអាចមានអារម្មណ៍អំពីសេចក្តីស្រឡាញ់ប្រភេទនេះនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯងទេ? (មិនទាន់ទេ) តើប៉ារោលណាខ្លះដែលធ្វើឲ្យឯងរំជួលចិត្តបំផុតនោះ? (នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មាននូវលក្ខខណ្ឌ គ្មានរនាំង និងគ្មានចម្ងាយឡើយ។ នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មានភាពសង្ស័យ គ្មានភាពបោកបញ្ឆោត គ្មានការដោះដូរ និងគ្មានល្បិចកលឡើយ។ នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មានជម្រើស និងគ្មានភាពមិនបរិសុទ្ធទេ។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំនៅឃើញមានភាពមិនបរិសុទ្ធជាច្រើនទៀត និងឃើញមានផ្នែកជាច្រើននៃខ្ញុំដែលព្យាយាមចរចាជាមួយព្រះជាម្ចាស់។ ខ្ញុំមិនទាន់បានទទួលប្រភេទនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលបរិសុទ្ធ និងឥតសៅហ្មងនៅឡើយទេ។) ប្រសិនបើឯងមិនទាន់បានទទួលសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ ដោយឥតសៅហ្មង អញ្ចឹង សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ឯងស្ថិតនៅកម្រិតណាទៅ? (ខ្ញុំគ្រាន់តែស្ថិតនៅដំណាក់កាលមួយដែលខ្ញុំព្រមស្វែងរក និងស្រេកឃ្លានយ៉ាងខ្លាំងប៉ុណ្ណោះ។) ដោយផ្អែកលើឋានៈរបស់ឯង និងការនិយាយចេញពីបទពិសោធន៍របស់ឯង តើឯងបានទទួលនៅកម្រិតណាហើយ? តើឯងមានការបោកបញ្ឆោតដែរឬទេ? តើឯងមានការរអ៊ូរទាំដែរឬទេ? (ពិតជាមាន) តើឯងមានការទាមទារចង់បាននៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯងដែរឬទេ? តើមានអ្វីដែលឯងប្រាថ្នាចង់បានពីព្រះជាម្ចាស់ដែរឬទេ? (ខ្ញុំមានចំណុចអាក្រក់ទាំងនេះនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ខ្ញុំ។) តើចំណុចអាក្រក់ទាំងនោះលេចចេញមកខាងក្រៅនៅក្នុងកាលៈទេសៈអ្វីខ្លះទៅ? (នៅពេលដែលស្ថានភាពដែលព្រះជាម្ចាស់បានរៀបចំសម្រាប់ខ្ញុំ មិនស្របតាមសញ្ញាណរបស់ខ្ញុំ ឬនៅពេលដែលបំណងប្រាថ្នារបស់ខ្ញុំមិនត្រូវបានបំពេញ៖ គឺនៅក្នុងពេលនេះហើយ ដែលខ្ញុំបង្ហាញចេញនូវនិស្ស័យដ៏ពុករលួយនេះ។) បងប្អូនប្រុសស្រីដែលមកពីតៃរ៉ាន់ តើឯងរាល់គ្នាច្រៀងបទទំនុកតម្កើងនេះជាញឹកញាប់ដែរឬ? តើឯងអាចនិយាយបន្ដិចបានទេអំពីរបៀបដែលឯងរាល់គ្នាយល់អំពី “សេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ ដោយឥតសៅហ្មង”? ហេតុអ្វីបានជាព្រះជាម្ចាស់កំណត់និយមន័យសេចក្តីស្រឡាញ់បែបនេះ? (ខ្ញុំចូលចិត្តបទទំនុកតម្កើងនេះខ្លាំងណាស់ ដោយសារតែតាមរយៈបទនេះ ខ្ញុំអាចមើលឃើញថា សេចក្តីស្រឡាញ់នេះជាសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏គ្រប់លក្ខណ៍។ យ៉ាងណាមិញ ខ្ញុំនៅតែមានចំណុចខ្វះខាតជាច្រើនទៀត ដើម្បីបំពេញតាមបទដ្ឋាននេះ ហើយខ្ញុំនៅមិនទាន់មានសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏ពិតនៅឡើយទេ។ មានចំណុចខ្លះដែលខ្ញុំអាចធ្វើការកែលម្អ និងសហការ តាមរយៈកម្លាំងដែលព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ប្រទានដល់ខ្ញុំ និងតាមរយៈការអធិស្ឋាន។ យ៉ាងណាមិញ នៅពេលដែលជួបទុក្ខលំបាក ឬការបើកសម្ដែងខ្លះ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា ខ្ញុំមិនមានអនាគត ឬជោគវាសនា និងមានអារម្មណ៍ទៀតថា ខ្ញុំគ្មានទិសដៅឡើយ។ នាពេលនោះ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ទន់ខ្សោយ ហើយបញ្ហានេះតាមរំខានខ្ញុំជាញឹកញាប់។) តើឯងកំពុងតែសំដៅទៅលើអ្វី នៅពេលដែលឯងនិយាយថា “អនាគត និងជោគវាសនា”? តើឯងកំពុងតែសំដៅលើអ្វីមួយជាក់លាក់ឬ? តើវាជារូបភាព ឬអ្វីមួយដែលឯងបានស្រមើស្រមៃ ឬក៏អនាគត និងជោគវាសនារបស់ឯង ជាអ្វីមួយដែលឯងអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់? តើវាជាវត្ថុដ៏ពិតមួយឬ? អញចង់ឲ្យឯងរាល់គ្នាម្នាក់ៗគិតអំពីរឿងនេះ៖ តើឯងរាល់គ្នាមានការខ្វល់ខ្វាយអ្វីខ្លះសម្រាប់អនាគត និងជោគវាសនារបស់ឯង? (វាជាការដែលអាចទទួលបានសេចក្តីសង្រ្គោះ ដើម្បីឲ្យខ្ញុំបានរួចជីវិត។) ចុះចំណែក បងប្អូនប្រុសស្រីផ្សេងទៀត សូមនិយាយបន្ដិចមកអំពីការយល់ដឹងរបស់ឯងអំពី “សេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ ដោយឥតសៅហ្មង។” (នៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់មានសេចក្តីស្រឡាញ់បែបនេះ នោះវានឹងគ្មានភាពមិនបរិសុទ្ធចេញពីខ្លួនរបស់គេឡើយ ហើយពួកគេនឹងមិនត្រូវបានគ្រប់គ្រង ដោយអនាគត និងជោគវាសនារបស់គេឡើយ។ មិនថាព្រះជាម្ចាស់ប្រព្រឹត្តចំពោះពួកគេបែបណា ក៏ពួកគេអាចស្ដាប់បង្គាប់តាមកិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងការរៀបចំរបស់ទ្រង់បានទាំងស្រុង ហើយដើរតាមទ្រង់ រហូតដល់ទីបញ្ចប់។ មានតែសេចក្តីស្រឡាញ់សម្រាប់ព្រះជាម្ចាស់ប្រភេទនេះប៉ុណ្ណោះ ទើបជាសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ ដោយឥតសៅហ្មង។ ដោយវាយតម្លៃខ្លួនខ្ញុំជាមួយនឹងសេចក្តីស្រឡាញ់បែបនេះ ខ្ញុំបានរកឃើញថា ទោះបីខ្ញុំបម្រើទ្រង់ ឬលះបង់ចោលរឿងមួយចំនួនក្នុងពេលពីរបីឆ្នាំនេះសម្រាប់ជំនឿរបស់ខ្ញុំលើព្រះជាម្ចាស់ក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំមិនទាន់អាចថ្វាយដួងចិត្តរបស់ខ្ញុំដល់ទ្រង់យ៉ាងពិតប្រាកដនៅឡើយទេ។ នៅពេលដែលព្រះជាម្ចាស់បង្ហាញដល់ខ្ញុំ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថា ខ្ញុំមិនអាចបានសេចក្តីសង្រ្គោះឡើយ ហើយខ្ញុំរស់នៅក្នុងសភាពអវិជ្ជមាន។ ខ្ញុំមើលឃើញខ្លួនឯងកំពុងតែបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែ ក្នុងពេលដូចគ្នានោះ ខ្ញុំក៏កំពុងតែព្យាយាមចរចារជាមួយព្រះជាម្ចាស់ផងដែរ។ ខ្ញុំមិនអាចស្រឡាញ់ព្រះជាម្ចាស់យ៉ាងអស់ពីចិត្តឡើយ ព្រោះទិសដៅ អនាគត និងជោគវាសនារបស់ខ្ញុំតែងតែមាននៅក្នុងគំនិតរបស់ខ្ញុំជានិច្ច។

វាហាក់ដូចជាឯងរាល់គ្នាបានទទួលនូវការយល់ដឹងខ្លះចេញពីបទទំនុកតម្កើងនេះ និងបានធ្វើការផ្សារភ្ជាប់ខ្លះរវាងបទទំនុកនេះ និងបទពិសោធន៍ពិតរបស់ឯង។ យ៉ាងណាមិញ ឯងមាននូវកម្រិតនៃការទទួលយកខុសៗគ្នានូវឃ្លានីមួយៗនៅក្នុងបទទំនុកតម្កើង “សេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ ដោយឥតសៅហ្មង។” អ្នកខ្លះគិតថា បទនេះស្ដីពីឆន្ទៈ អ្នកខ្លះទៀតកំពុងតែព្យាយាមបោះបង់អនាគតរបស់គេចោល អ្នកខ្លះកំពុងតែព្យាយាមលះបង់ក្រុមគ្រួសាររបស់គេ ហើយអ្នកខ្លះទៀតមិនព្យាយាមចង់ទទួលបានអ្វីនោះឡើយ។ នៅមានអ្នកផ្សេងដែលកំពុងតែទាមទារខ្លួនឯងកុំឲ្យមានការបោកបញ្ឆោត ការរអ៊ូរទាំ និងការបះបោរទាស់នឹងព្រះជាម្ចាស់។ ហេតុអ្វីបានជាព្រះជាម្ចាស់ស្នើឡើងនូវសេចក្តីស្រឡាញ់ប្រភេទនេះ និងទាមទារឲ្យមនុស្សស្រឡាញ់ទ្រង់បែបនេះ? តើនេះជាប្រភេទនៃសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលមនុស្សអាចទទួលបានដែរឬទេ? គឺអាចនិយាយបានថា តើមនុស្សអាចមានសេចក្តីស្រឡាញ់បែបនេះបានដែរឬទេ? មនុស្សអាចមើលឃើញថា ពួកគេមិនអាចធ្វើបានឡើយ ដោយសារតែពួកគេមិនមានតម្រុយណាមួយអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់ប្រភេទនេះ។ នៅពេលដែលមនុស្សមិនមានវា ហើយនៅពេលដែលពួកគេមិនដឹងចំណុចសំខាន់ៗអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់នេះ នោះព្រះជាម្ចាស់មានបន្ទូលនូវពាក្យទាំងនេះ ហើយពួកគេមិនស្គាល់ពាក្យទាំងនេះឡើយ។ ដោយសារតែមនុស្សរស់នៅក្នុងលោកីយ៍នេះ និងរស់នៅក្នុងនិស្ស័យដ៏ពុករលួយ ប្រសិនបើមនុស្សមានសេចក្តីស្រឡាញ់ប្រភេទនេះ ឬប្រសិនបើមនុស្សអាចមានសេចក្តីស្រឡាញ់ប្រភេទនេះ ជាសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលគ្មានការស្នើសុំ និងគ្មានការទាមទារ ជាសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលធ្វើឲ្យពួកគេព្រមដាក់ចិត្តដាក់កាយ ទ្រាំទ្រនឹងទុក្ខវេទនា ហើយលះបង់ចោលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលពួកគេមាន តើអ្នកដទៃនឹងគិតបែបណាអំពីមនុស្សម្នាក់ដែលមានសេចក្តីស្រឡាញ់ប្រភេទនេះទៅ? តើមនុស្សបែបនេះនឹងមិនត្រូវបានប្រោសឲ្យគ្រប់លក្ខណ៍ទេឬអី? (ពិតជាបាន។) តើមនុស្សគ្រប់លក្ខណ៍បែបនេះមានទេនៅក្នុងពិភពលោកនេះ? អត់ទេ មនុស្សបែបនេះមិនមានឡើយ មិនអញ្ចឹងឬ? មនុស្សប្រភេទនេះមិនមានទាល់តែសោះនៅក្នុងពិភពលោកនេះ លុះត្រាតែពួកគេរស់នៅម្នាក់ឯងដាច់ចេញពីមនុស្សម្នាផ្សេងទៀត។ តើវាមិនបែបនេះទេឬ? ដូច្នេះ តាមរយៈបទពិសោធន៍របស់គេ មនុស្សខ្លះខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីវាយតម្លៃខ្លួនគេជាមួយនឹងពាក្យទាំងនេះ។ ពួកគេដោះស្រាយជាមួយខ្លួនឯង ទប់ចិត្តខ្លួនឯង ហើយពួកគេថែមទាំងលះបង់ខ្លួនជានិច្ចទៀតផង៖ ពួកគេស៊ូទ្រាំនឹងទុក្ខវេទនា ហើយខំប្រឹងលះបង់សញ្ញាណរបស់ខ្លួន។ ពួកគេលះបង់ការបះបោរ បំណងប្រាថ្នា និងការចង់បានរបស់គេ។ ប៉ុន្តែ ចុងបញ្ចប់ ពួកគេនៅតែគ្មានគុណសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដដែល។ ហេតុអ្វីបានជាការនេះកើតឡើង? ព្រះជាម្ចាស់ថ្លែងពាក្យទាំងនេះ ដើម្បីប្រទាននូវបទដ្ឋានមួយសម្រាប់មនុស្សក្នុងការដើរតាម ដូច្នេះ មនុស្សនឹងដឹងអំពីបទដ្ឋានដែលត្រូវបានព្រះជាម្ចាស់តម្រូវឲ្យពួកគេធ្វើ។ ប៉ុន្តែ តើព្រះជាម្ចាស់ធ្លាប់មានបន្ទូលថា មនុស្សត្រូវតែសម្រេចវាភ្លាមៗដែរឬទេ? តើព្រះជាម្ចាស់ធ្លាប់មានបន្ទូលថា មនុស្សសល់ពេលប៉ុន្មាន ដើម្បីសម្រេចវាដែរឬទេ? (អត់ទេ) តើព្រះជាម្ចាស់ធ្លាប់មានបន្ទូលថា មនុស្សត្រូវតែស្រឡាញ់ទ្រង់តាមបែបនេះដែរឬទេ? តើបទគម្ពីរនេះពិតជាចែងដូច្នេះឬ? អត់ទេ បទគម្ពីរមិនបានចែងបែបនេះឡើយ។ ព្រះជាម្ចាស់គ្រាន់តែប្រាប់មនុស្សអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលទ្រង់កំពុងតែសំដៅលើប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះថាតើមនុស្សអាចស្រឡាញ់ព្រះជាម្ចាស់តាមបែបនេះ និងប្រព្រឹត្តចំពោះព្រះជាម្ចាស់តាមបែបនេះ តើព្រះជាម្ចាស់មានលក្ខខណ្ឌអ្វីខ្លះសម្រាប់មនុស្ស? វាមិនចាំបាច់ក្នុងការសម្រេចតាមពាក្យទាំងនោះភ្លាមៗឡើយ ព្រោះថាវាហាក់ដូចជាលើសពីសមត្ថភាពរបស់មនុស្សហើយ។ តើឯងរាល់គ្នាធ្លាប់គិតអំពីប្រភេទនៃលក្ខខណ្ឌដែលមនុស្សត្រូវបំពេញ ដើម្បីស្រឡាញ់តាមបែបនេះដែរឬទេ? ប្រសិនបើមនុស្សអានពាក្យទាំងនេះជាញឹកញាប់ តើពួកគេនឹងមានសេចក្តីស្រឡាញ់បែបនេះបន្ដិចម្ដងៗឬ? (អត់ទេ) បើដូច្នេះ តើវាមានលក្ខណៈអ្វីខ្លះទៅ? ជាដំបូង តើមនុស្សអាចមានសេរីភាពពីភាពសង្ស័យអំពីព្រះជាម្ចាស់ដែរឬទេ? (មានតែមនុស្សទៀងត្រង់ប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចសម្រេចការនេះបាន​។) ចុះចំណែកការមានសេរីភាពពីការបោកបញ្ឆោត? (ពួកគេក៏ត្រូវក្លាយជាមនុស្សទៀងត្រង់ផងដែរ។) ចុះចំណែកការក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលមិនចរចាជាមួយព្រះជាម្ចាស់? នោះក៏ជាផ្នែកមួយនៃការក្លាយជាមនុស្សទៀងត្រង់ផងដែរ។ ចុះចំណែកការមានសេរីភាពពីការមានល្បិចកល? តើវាមានន័យដូចម្ដេចទៅក្នុងការនិយាយថា នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ វាគ្មានជម្រើស? តើអ្វីៗទាំងអស់នេះទាក់ទងនឹងការក្លាយជាមនុស្សទៀងត្រង់ដែរឬ? វាមានសេចក្តីលម្អិតជាច្រើននៅក្នុងមេរៀននេះ។ តើវាមានភស្តុតាងអ្វីខ្លះ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា ព្រះជាម្ចាស់អាចមានបន្ទូល និងកំណត់និយមន័យអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់ប្រភេទនេះ? តើយើងអាចនិយាយថា ព្រះជាម្ចាស់មានសេចក្តីស្រឡាញ់ប្រភេទនេះបានដែរឬទេ? (ពិតជាបាន) តើឯងរាល់គ្នាមើលឃើញការនេះនៅកន្លែងណា? (នៅក្នុងសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលព្រះជាម្ចាស់មានសម្រាប់មនុស្ស។) តើសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់សម្រាប់មនុស្សមានលក្ខខណ្ឌដែរឬទេ? (អត់ទេ) តើមានរនាំង ឬចម្ងាយរវាងព្រះជាម្ចាស់ និងមនុស្សដែរឬទេ? (អត់ទេ) តើព្រះជាម្ចាស់មានភាពសង្ស័យអំពីមនុស្សដែរឬទេ? (អត់ទេ) ព្រះជាម្ចាស់ឃ្លាំមើលមនុស្ស ហើយទ្រង់យល់អំពីមនុស្ស គឺទ្រង់ពិតជាយល់អំពីមនុស្ស។ តើព្រះជាម្ចាស់បោកបញ្ឆោតមនុស្សដែរឬទេ? (អត់ទេ) ដោយសារតែព្រះជាម្ចាស់មានបន្ទូលយ៉ាងឥតខ្ចោះអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់នេះ តើព្រះហឫទ័យរបស់ទ្រង់ ឬសារជាតិរបស់ទ្រង់អាចមានលក្ខណៈឥតខ្ចោះ (គ្រប់លក្ខណ៍) ដែរឬទេ? (មែនហើយ) តើមនុស្សធ្លាប់កំណត់និយមន័យអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់តាមបែបនេះទេ? តើមនុស្សធ្លាប់បានដាក់និយមន័យអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់នៅក្នុងកាលៈទេសៈអ្វីខ្លះទៅ? តើមនុស្សមិននិយាយអំពី សេចក្តីស្រឡាញ់ ទាក់ទងនឹងការឲ្យ ឬការថ្វាយទេឬ? (អត់ទេ) និយមន័យអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់នេះ ហាក់ដូចជាងាយស្រួលពេក ព្រោះវាខ្វះនូវខ្លឹមសារ។

និយមន័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់អំពីសេចក្តីស្រឡាញ់ និងរបៀបដែលព្រះជាម្ចាស់មានបន្ទូលអំពីសេចក្តីស្រឡាញ់ ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងទិដ្ឋភាពមួយនៃសារជាតិរបស់ទ្រង់ ប៉ុន្តែ តើវាជាទិដ្ឋភាពមួយណាទៅ? កាលលើកមុន យើងបានរួមប្រកបរៀនអំពីប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយ ជាប្រធានបទមួយដែលមនុស្សបានពិភាក្សាគ្នាជាញឹកញាប់។ ប្រធានបទនេះមាននូវពាក្យមួយដែលជារឿយៗត្រូវបានលើកឡើងនៅក្នុងដំណើរផ្លូវនៃការជឿលើព្រះជាម្ចាស់ ហើយពាក្យនេះក៏ជាពាក្យមួយដែលធ្វើឲ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាមានអារម្មណ៍ថាដូចជាធ្លាប់ស្គាល់ និងមិនធ្លាប់ស្គាល់ផងដែរ។ ហេតុអ្វីបានជាអញនិយាយបែបនេះ? វាជាពាក្យមួយដែលចេញមកពីភាសារបស់មនុស្ស ប៉ុន្តែ ទោះបីជាយ៉ាងណា នៅក្នុងចំណោមមនុស្ស និយមន័យរបស់គេមានទាំងលក្ខណៈច្បាស់លាស់ និងស្រពិចស្រពិល។ តើវាជាពាក្យអ្វីទៅ? (ភាពបរិសុទ្ធ) ភាពបរិសុទ្ធ៖ នេះជាប្រធានបទរបស់យើង ដែលយើងបានរួមប្រកបជាមួយគ្នាកាលពីលើកមុន។ យើងបានរួមប្រកបអំពីផ្នែកមួយនៃប្រធានបទនេះ។ តាមរយៈការរួមប្រកបលើកមុនរបស់យើង តើគ្រប់គ្នាបានទទួលនូវការយល់ដឹងថ្មីៗអំពីសារជាតិនៃភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែរឬទេ? តើទិដ្ឋភាពនៃការយល់ដឹងអ្វីខ្លះ ដែលឯងរាល់គ្នាចាត់ទុកថាជារឿងថ្មីស្រឡាងនោះ? តើវាជាអ្វីទៅនៅក្នុងការយល់ដឹងនេះ ឬនៅក្នុងពាក្យទាំងនោះដែលបានធ្វើឲ្យឯងរាល់គ្នាមានអារម្មណ៍ថា ការយល់ដឹងរបស់ឯងរាល់គ្នាអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ មានលក្ខណៈខុសគ្នា ឬខុសពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលអញបានថ្លែង ក្នុងអំឡុងពេលនៃការរួមប្រកប? តើឯងមានការភ្ញាក់ផ្អើលអ្វីខ្លះអំពីការនេះ? (ព្រះជាម្ចាស់មានបន្ទូលអំពីអារម្មណ៍នៅក្នុងព្រះហឫទ័យរបស់ទ្រង់ ហើយព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់មិនប្រឡាក់ខូចឡើយ។ នេះជាការបង្ហាញចេញអំពីទិដ្ឋភាពមួយនៃភាពបរិសុទ្ធ។) (វាក៏មានភាពបរិសុទ្ធផងដែរ នៅពេលដែលព្រះជាម្ចាស់មានព្រះពិរោធចំពោះមនុស្ស ដ្បិតព្រះពិរោធរបស់ទ្រង់ឥតសៅហ្មងឡើយ។) (ដោយសារតែភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ខ្ញុំយល់ឃើញថា វាមានទាំងព្រះពិរោធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងសេចក្តីមេត្តាករុណារបស់ទ្រង់នៅក្នុងនិស្ស័យដ៏សុចរិតរបស់ទ្រង់។ ការនេះបានធ្វើឲ្យខ្ញុំមានភាពភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ នៅក្នុងការរួមប្រកបចុងក្រោយរបស់យើង ក៏មានការលើកឡើងផងដែរថា និស្ស័យដ៏សុចរិតរបស់ព្រះជាម្ចាស់មានលក្ខណៈវិសេសឯក ហើយខ្ញុំមិនបានយល់អំពីចំណុចនេះឡើយកាលពីលើកមុន។ មានតែក្រោយពេលបានឮអំពីអ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់បានរួមប្រកបហើយប៉ុណ្ណោះ ទើបខ្ញុំបានយល់ថា ព្រះពិរោធរបស់ព្រះជាម្ចាស់មានលក្ខណៈខុសប្លែកពីកំហឹងរបស់មនុស្ស។ ព្រះពិរោធរបស់ព្រះជាម្ចាស់គឺជារឿងវិជ្ជមាន ហើយវាផ្អែកលើគោលការណ៍របស់ទ្រង់ ដូច្នេះ វាត្រូវបានបញ្ចេញមក ដោយសារតែសារជាតិខាងក្នុងរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ ព្រះជាម្ចាស់ទតឃើញរឿងអវិជ្ជមាន ដូច្នេះ ទ្រង់ក៏បញ្ចេញព្រះពិរោធរបស់ទ្រង់។ នេះជាអ្វីមួយដែលគ្មានសត្តនិករណាម្នាក់មាននោះឡើយ។) ប្រធានបទរបស់យើងនៅថ្ងៃនេះគឺជាភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ មនុស្សទាំងអស់សុទ្ធតែធ្លាប់បានឮ និងបានរៀនអ្វីមួយអំពីនិស្ស័យដ៏សុចរិតរបស់ព្រះជាម្ចាស់រួចហើយ។ លើសពីនេះ មនុស្សជាច្រើនក៏និយាយគ្នាជាញឹកញាប់អំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងនិស្ស័យដ៏សុចរិតរបស់ព្រះជាម្ចាស់នៅក្នុងពេលដូចគ្នាផងដែរ។ ពួកគេនិយាយថា និស្ស័យដ៏សុចរិតរបស់ព្រះជាម្ចាស់ គឺជាភា​ព​បរិសុទ្ធ​។ ពាក្យថា “បរិសុទ្ធ” គឺជាពាក្យមួយដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាស្គាល់ ដ្បិតវាជាពាក្យមួយដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅ។ ប៉ុន្តែ ទាក់ទងនឹងអត្ថន័យបង្កប់នៃពាក្យនោះវិញ តើមនុស្សអាចមើលឃើញនូវការស្ដែងចេញអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់អ្វីខ្លះទៅ? តើព្រះជាម្ចាស់បានបើកសម្ដែងអ្វីខ្លះដែលមនុស្សអាចស្គាល់បាន? អញខ្លាចថា នេះជាអ្វីមួយដែលគ្មាននរណាម្នាក់ដឹងនោះឡើយ។ និស្ស័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ជាភាពសុចរិត ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើឯងយកនិស្ស័យដ៏សុចរិតរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទៅនិយាយថា និស្ស័យរបស់ទ្រង់គឺបរិសុទ្ធ នោះវាហាក់ដូចជាស្រពិចស្រពិល និងមិនច្បាស់លាស់ឡើយ។ តើហេតុអ្វីទៅ? ឯងនិយាយថា និស្ស័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់គឺសុចរិត ឬឯងនិយាយថា និស្ស័យរបស់ព្រះជាម្ចាស់ គឺបរិសុទ្ធ ដូច្នេះ នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯងរាល់គ្នា តើឯងចាត់ថ្នាក់ភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់យ៉ាងដូចម្ដេចទៅ? តើឯងយល់យ៉ាងដូចម្ដេចអំពីការនេះ? គឺអាចនិយាយបានថា ចុះចំណែកសេចក្តីដែលព្រះជាម្ចាស់បានបើកសម្ដែង ឬអ្វីដែលទ្រង់មាន និងលក្ខណៈរបស់ទ្រង់ តើមនុស្សនឹងទទួលស្គាល់ថាបរិសុទ្ធដែរឬទេ? តើឯងធ្លាប់គិតអំពីការនេះពីមុនមកទេ? អ្វីដែលអញបានឃើញគឺថា ជារឿយៗ មនុស្សបានប្រើប្រាស់ និងនិយាយពាក្យ ឬឃ្លានេះជាទូទៅ និងជាញឹកញាប់ម្ដងហើយម្ដងទៀត ប៉ុន្តែ ពួកគេមិនបានទាំងដឹងអំពីអ្វីដែលពួកគេកំពុងតែនិយាយនោះផង។ នេះគ្រាន់តែជារបៀបដែលមនុស្សគ្រប់គ្នានិយាយវាប៉ុណ្ណោះ ហើយគេនិយាយវាជាទម្លាប់ទៅហើយ ដូច្នេះ វាក្លាយជាពាក្យដែលគេប្រើប្រាស់ជាប្រចាំ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រសិនបើពួកគេស៊ើបអង្កេត និងសិក្សាអំពីសេចក្តីលម្អិត នោះគេនឹងរកឃើញថា ពួកគេមិនដឹងអំពីអត្ថន័យដ៏ពិតរបស់វាឡើយ។ ដូចជាពាក្យថា “បរិសុទ្ធ” គ្មាននរណាម្នាក់ដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីទិដ្ឋភាពនៃសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលគេសំដៅលើទាក់ទងនឹងភាពបរិសុទ្ធរបស់ទ្រង់ដែលគេនិយាយនោះ ហើយក៏គ្មាននរណាម្នាក់ដឹងអំពីរបៀបប្រើពាក្យ “បរិសុទ្ធ” ជាមួយព្រះជាម្ចាស់នោះដែរ។ មនុស្សមានការភាន់ច្រឡំនៅក្នុងចិត្តរបស់គេ ហើយការទទួលស្គាល់របស់គេអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់មាននូវភាពស្រពិចស្រពិល និងភាពមិនច្បាស់លាស់។ ថាតើព្រះជាម្ចាស់មានភាពបរិសុទ្ធបែបណា គឺគ្មាននរណាម្នាក់មានភាពច្បាស់លាស់ឡើយ។ នៅថ្ងៃនេះ អញនឹងរួមប្រកបអំពីប្រធានបទនេះ ដើម្បីប្រើពាក្យ “បរិសុទ្ធ” ជាមួយព្រះជាម្ចាស់ ដូច្នេះ មនុស្សអាចមើលឃើញពីខ្លឹមសារដ៏ពិតអំពីសារជាតិនៃភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ ការនេះនឹងបង្ការកុំឲ្យមនុស្សខ្លះប្រើប្រាស់ពាក្យនេះ និងនិយាយអ្វីៗតាមទម្លាប់ ដោយខ្វះនូវការប្រុងប្រយ័ត្ន នៅពេលដែលគេមិនដឹងអំពីអត្ថន័យរបស់វា ឬថាតើវាត្រឹមត្រូវ និងសុក្រឹត្យដែរឬយ៉ាងណា។ មនុស្សតែងតែនិយាយថា អ្នកមាន គាត់មាន ដូច្នេះ វាបានក្លាយជាទម្លាប់នៃការនិយាយទៅហើយ​។ ដោយធ្វេសប្រហែស ការនិយាយបែបនេះធ្វើឲ្យខូចដល់ពាក្យនេះ។

នៅផ្ទៃខាងលើ ពាក្យថា “បរិសុទ្ធ” ហាក់ដូចជាងាយស្រួលយល់ មិនអញ្ចឹងឬ? យ៉ាងហោចណាស់ មនុស្សជឿថា ពាក្យ “បរិសុទ្ធ” មានន័យថា ស្អាត មិនប្រឡាក់ ពិសិដ្ឋ និងឥតសៅហ្មង។ ក៏មានមនុស្សខ្លះភ្ជាប់ “ភាពបរិសុទ្ធ” ទៅនឹង “សេចក្តីស្រឡាញ់” នៅក្នុងបទទំនុក “សេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏បរិសុទ្ធ ដោយឥតសោហ្មង” ដែលយើងទើបតែបានច្រៀងអំបាញ់មិញនេះផងដែរ។ នេះជាការត្រឹមត្រូវ ដ្បិតនេះជាផ្នែកមួយនៃភាពបរិសុទ្ធ។ សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់គឺជាផ្នែកមួយនៃសារជាតិរបស់ទ្រង់ ប៉ុន្តែ វាមិនមែនជាផ្នែកទាំងស្រុងឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុងសញ្ញាណរបស់មនុស្ស ពួកគេមើលឃើញពាក្យនេះ ហើយមានទំនោរភ្ជាប់ពាក្យនេះទៅនឹងអ្វីៗដែលពួកគេមើលឃើញថាបរិសុទ្ធ និងស្អាត ឬជាមួយអ្វីៗដែលគេគិតថា មិនប្រឡាក់ ឬមិនស្មោកគ្រោក។ ឧទាហរណ៍ មនុស្សខ្លះបាននិយាយថា ផ្កាឈូកគឺបរិសុទ្ធ ហើយវាក៏រីកស្គុសស្គាយ ដោយមិនប្រឡាក់ភក់ជ្រាំដែរ។ ដូច្នេះ មនុស្សបានចាប់ផ្ដើមប្រើពាក្យថា “បរិសុទ្ធ” សម្រាប់ផ្កាឈូក។ មនុស្សខ្លះមើលឃើញរឿងស្នេហាបែបប្រឌិត ជារឿងបរិសុទ្ធ ឬពួកគេអាចមើលឃើញតួអង្គដ៏អស្ចារ្យក្នុងសាច់រឿងប្រឌិតថាជាបរិសុទ្ធ។ លើសពីនេះ អ្នកខ្លះចាត់ទុកមនុស្សចេញពីព្រះគម្ពីរ ឬបុគ្គលដែលត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងសៀវភៅខាងវិញ្ញាណ ដូចជា ពួកបរិសុទ្ធ ពួកសាវ័ក ឬអ្នកផ្សេងទៀតដែលធ្លាប់បានដើរតាមព្រះជាម្ចាស់ ក្នុងពេលដែលទ្រង់បានធ្វើកិច្ចការរបស់ទ្រង់ ថាមានបទពិសោធន៍ខាងវិញ្ញាណដ៏បរិសុទ្ធ។ ទាំងនេះគឺជាអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលមនុស្សបានយល់ឃើញ ហើយនេះចេញមកពីសញ្ញាណរបស់មនុស្សសុទ្ធសាធ។ ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សមានសញ្ញាណបែបនេះ? ហេតុផលគឺសាមញ្ញបំផុត៖ វាគឺដោយសារតែមនុស្សរស់នៅក្នុងនិស្ស័យដ៏ពុកខូច ហើយរស់នៅក្នុងពិភពលោកដ៏អាក្រក់ និងស្មោកគ្រោក។ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលគេមើលឃើញ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលគេប៉ះពាល់ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលគេដកពិសោធន៍ គឺជាការអាក្រក់ និងសេចក្តីពុករលួយរបស់សាតាំង ក៏ដូចជាផែនការអាក្រក់ ការប្រយុទ្ធ និងសង្រ្គាមដែលកើតឡើងនៅក្នុងចំណោមមនុស្សដែលស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលរបស់សាតាំង។ ដូច្នេះ ទោះបីពេលដែលព្រះជាម្ចាស់ធ្វើកិច្ចការរបស់ទ្រង់នៅក្នុងមនុស្ស ហើយទោះបីពេលដែលទ្រង់មានបន្ទូលទៅកាន់ពួកគេ និងបើកសម្ដែងពីនិស្ស័យ និងសារជាតិរបស់ទ្រង់ក៏ដោយ ក៏ពួកគេមិនអាចមើលឃើញ ឬស្គាល់ពីភាពបរិសុទ្ធ និងសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់នោះដែរ។ ជារឿយៗ មនុស្សនិយាយថា ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់បរិសុទ្ធ ប៉ុន្តែ ពួកគេខ្វះនូវការយល់ដឹងដ៏ពិត ព្រោះពួកគេគ្រាន់តែនិយាយឲ្យរួចពីមាត់ប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារតែមនុស្សរស់នៅក្នុងចំណោមសេចក្តីស្មោកគ្រោក និងសេចក្តីពុករលួយ ហើយស្ថិតនៅក្នុងដែនគ្រប់គ្រងរបស់សាតាំង ដូច្នេះ ពួកគេមើលមិនឃើញពន្លឺ មិនដឹងអ្វីសោះអំពីរឿងវិជ្ជមាន ហើយលើសពីនេះ ក៏មិនដឹងអំពីសេចក្តីពិតផងដែរ ដូច្នេះ គ្មាននរណាម្នាក់ដឹងអំពីអត្ថន័យដ៏ពិតនៃពាក្យថា “បរិសុទ្ធ” ឡើយ។ ដូច្នេះ តើមានអ្វីមួយបរិសុទ្ធ ឬមនុស្សបរិសុទ្ធនៅក្នុងចំណោមមនុស្សជាតិដ៏ពុករលួយនេះដែរឬទេ? យើងអាចនិយាយយ៉ាងច្បាស់ថា៖ គឺគ្មានឡើយ ដោយសារតែមានតែសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់មួយប៉ុណ្ណោះ ដែលបរិសុទ្ធ។

កាលពីលើកមុន យើងបានរួមប្រកបរៀនទិដ្ឋភាពមួយអំពីរបៀបដែលសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់បរិសុទ្ធ។ ការនេះបានផ្ដល់នូវការជំរុញចិត្តខ្លះសម្រាប់មនុស្ស ដើម្បីទទួលបានចំណេះដឹងអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ប៉ុន្តែ វាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ វាមិនអាចជួយមនុស្សឲ្យដឹងទាំងស្រុងអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយក៏មិនអាចជួយពួកគេឲ្យយល់ដឹងថា ភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់គឺវិសេសឯងនោះដែរ។ លើសពីនេះ វាមិនអាចជួយមនុស្សឲ្យយល់អំពីអត្ថន័យដ៏ពិតនៃភាពបរិសុទ្ធ ដែលត្រូវបានស្ដែងចេញទាំងស្រុងនៅក្នុងព្រះជាម្ចាស់នោះឡើយ។ ដូច្នេះ វាចាំបាច់ដែលយើងត្រូវបន្តការរួមប្រកបរបស់យើងអំពីប្រធានបទនេះ។ កាលពីលើកមុន ការរួមប្រកបរបស់យើងបានទាក់ទងនឹងប្រធានបទចំនួនបី ដូច្នេះ ឥឡូវនេះ យើងគួរតែពិភាក្សាអំពីប្រធានបទទីបួន។ យើងនឹងចាប់ផ្ដើម ដោយអានចេញពីបទគម្ពីរ។

សេចក្តីល្បួងរបស់អារក្សសាតាំង

ម៉ាថាយ ៤:១-៤ បន្ទាប់មក ព្រះវិញ្ញាណបាននាំព្រះយេស៊ូវទៅកាន់ឯវាលរហោស្ថាន ដើម្បីឲ្យអារក្សល្បួងទ្រង់។ ហើយនៅពេលដែលទ្រង់បានតមអាហារសែសិបថ្ងៃសែសិបយប់រួចហើយ ទ្រង់ក៏មានអារម្មណ៍ឃ្លានអាហារ។ នៅពេលដែលមេល្បួងបានចូលមករកទ្រង់ វាបាននិយាយថា បើលោកជាព្រះបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់មែន ចូរបញ្ជាឲ្យដុំថ្មទាំងនេះក្លាយជានំប៉័ង​មើល៍​។ ប៉ុន្តែ ទ្រង់បានឆ្លើយតបវិញថា ដូចមានចែងក្នុងគម្ពីរថា មនុស្សមិនមែនរស់ដោយសារតែនំប៉័ងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែរស់ដោយសារគ្រប់ទាំងព្រះបន្ទូលដែលចេញពីព្រះឱស្ឋរបស់ព្រះជាម្ចាស់វិញ។

ទាំងនេះគឺជាពាក្យដែលអារក្សបានព្យាយាមល្បួងព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវជាលើកដំបូង។ តើអ្វីទៅជាខ្លឹមសារអំពីអ្វីដែលអារក្សបាននិយាយ? (“បើលោកជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់មែន ចូរបញ្ជាឲ្យថ្មទាំងនេះក្លាយជានំប៉័ងមើល៍។”) ពាក្យដែលអារក្សបាននិយាយនេះ មានលក្ខណៈសាមញ្ញ ប៉ុន្តែ តើខ្លឹមសាររបស់វាមានបញ្ហាដែរឬទេ? អារក្សបាននិយាយថា “បើលោកជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់មែន” ប៉ុន្តែ នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់វា តើវាបានដឹង ឬក៏មិនបានដឹងថា ព្រះយេស៊ូវជាព្រះបុត្រានៃព្រះ? តើវាបានដឹង ឬក៏មិនបានដឹងថា ទ្រង់ជាព្រះគ្រីស្ទ? (វាបានដឹង។) ចុះហេតុអ្វីបានជាវានិយាយថា “បើលោកជា” ដូច្នេះ? (វាកំពុងតែព្យាយាមល្បួងព្រះជាម្ចាស់។) ប៉ុន្តែ តើធ្វើបែបនេះក្នុងគោលបំណងអ្វីទៅ? វាបាននិយាយថា “បើលោកជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់មែន។” នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់វា វាបានដឹងថា ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់ វាដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីរឿងនេះនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់វារួចស្រេចទៅហើយ ប៉ុន្តែ ទោះបីជាដឹងក៏ដោយ តើវាបានចុះចូលចំពោះទ្រង់ និងថ្វាយបង្គំទ្រង់ដែរឬទេ? (អត់ទេ។) តើវាចង់ធ្វើអ្វីទៅ? វាចង់ប្រើវិធីសាស្ត្រនេះ និងពាក្យទាំងនេះ ដើម្បីធ្វើឲ្យព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវខឹង ហើយបន្ទាប់មក អូសទាញទ្រង់ឲ្យធ្វើតាមបំណងរបស់វា។ តើនេះមិនមែនជាអត្ថន័យនៅពីក្រោយពាក្យរបស់អារក្សទេឬ? នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់អារក្ស វាដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា នេះជាព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវគ្រីស្ទ ប៉ុន្តែ វានៅតែនិយាយពាក្យទាំងនេះទៀត។ តើនេះមិនមែនជានិស្ស័យរបស់សាតាំងទេឬ? តើនិស្ស័យរបស់សាតាំងគឺជាអ្វីទៅ? (ល្បិចកល អាក្រក់ និងគ្មានការគោរពចំពោះព្រះជាម្ចាស់ឡើយ។) តើការដែលគ្មានការគោរពចំពោះព្រះជាម្ចាស់នឹងបង្កឲ្យមានផលវិបាកអ្វីខ្លះទៅ? តើវាមិនមែនចង់វាយប្រហារព្រះជាម្ចាស់ទេឬ? វាចង់ប្រើវិធីសាស្ត្រនេះ ដើម្បីវាយប្រហារព្រះជាម្ចាស់ ដូច្នេះហើយបានជាវានិយាយថា៖ “បើលោកជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់មែន ចូរបញ្ជាឲ្យដុំថ្មទាំងនេះក្លាយជានំប៉័ងមើល៍” តើនេះមិនមែនជាចេតនាអាក្រក់របស់សាតាំងទេឬអី? តើវាកំពុងតែព្យាយាមធ្វើអ្វីឲ្យប្រាកដទៅ? គោលបំណងរបស់វាត្រូវបានស្ដែងចេញយ៉ាងច្បាស់៖ វាកំពុងតែព្យាយាមប្រើវិធីសាស្ត្រនេះ ដើម្បីបដិសេធទៅកាន់មុខតំណែង និងអត្តសញ្ញាណរបស់ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវគ្រីស្ទ។ តើសាតាំងចង់មានន័យដូចម្ដេច តាមរយៈពាក្យថា “បើលោកជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់មែន ចូរបញ្ជាឲ្យដុំថ្មទាំងនេះក្លាយជានំប៉័ងមើល៍។ បើលោកមិនអាចធ្វើការនេះបានទេ នោះលោកមិនមែនជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់ឡើយ ដូច្នេះ លោកមិនគួរអនុវត្តកិច្ចការរបស់លោកទៀតឡើយ។” តើបំណងរបស់វាមិនមែនបែបនេះទេឬ? វាចង់ប្រើវិធីសាស្ត្រនេះ ដើម្បីវាយប្រហារព្រះជាម្ចាស់ វាចង់កម្ទេច និងបំផ្លាញកិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដូច្នេះ នេះគឺជាការតាមព្យាបាទរបស់សាតាំង។ ការតាមព្យាបាទរបស់វា គឺជាចរិតពីធម្មជាតិរបស់វា។ ទោះបីវាដឹងថា ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវគ្រីស្ទជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់ ជាព្រះដែលយកកំណើតជាសាច់ឈាមរបស់ព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ក៏ដោយ ក៏វានៅតែធ្វើរឿងប្រភេទនេះ ដើរតាមពីក្រោយខ្នងរបស់ព្រះជាម្ចាស់យ៉ាងប្រកិត ព្យាយាមវាយប្រហារទ្រង់ និងខំប្រឹងធ្វើគ្រប់បែបយ៉ាង ដើម្បីបង្អាក់ និងរាំងស្ទះដល់កិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់​។

ឥឡូវនេះ តោះយើងវិភាគអំពីឃ្លាដែលសាតាំងបាននិយាយនេះ៖ “ចូរបញ្ជាឲ្យដុំថ្មទាំងនេះក្លាយជានំប៉័ងមើល៍។” ការធ្វើឲ្យដុំថ្មក្លាយជានំប៉័ង តើវាមានន័យដូចម្ដេចទៅ? ប្រសិនបើមានអាហារ ហេតុអ្វីមិនទទួលទានទៅ? ហេតុអ្វីចាំបាច់ទៅធ្វើឲ្យដុំថ្មក្លាយជាអាហារធ្វើអ្វី? តើអាចនិយាយបានថា ឃ្លានេះគ្មានន័យដែរឬទេ? ទោះបីទ្រង់កំពុងតែតមអាហារនៅពេលនោះក៏ដោយ តើព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវមានអាហារ ដើម្បីទទួលទានដែរឬទេ? (ទ្រង់មាន។) ដូច្នេះ នៅត្រង់នេះ យើងអាចមើលឃើញនូវភាពមិនទំនងនៃពាក្យរបស់សាតាំង។ សម្រាប់គ្រប់ទាំងអំពើវៀចវេរ និងការព្យាបាទរបស់សាតាំង យើងអាចនៅតែមើលឃើញពីភាពមិនទំនង និងភាពមិនហេតុផលរបស់វា។ សាតាំងធ្វើនូវរឿងជាច្រើន ដែលឯងអាចមើលឃើញពីនិស្ស័យព្យាបាទរបស់វា។ ឯងអាចមើលឃើញវាធ្វើរឿងដែលរាំងស្ទះដល់កិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយដោយឃើញបែបនេះ ឯងមានអារម្មណ៍ថា វាពិតជាគួរឲ្យស្អប់ និងគួរឲ្យខឹងណាស់​។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងន័យម្យ៉ាងទៀត តើឯងមើលមិនឃើញពីនិស្ស័យដ៏ឆោតល្ងង់នៅពីក្រោយពាក្យ និងទង្វើរបស់វាទេឬ? នេះជាការបើកសម្ដែងមួយអំពីនិស្ស័យរបស់សាតាំង ហើយដោយសារតែវាមាននិស្ស័យបែបនេះ ដូច្នេះ វាក៏នឹងធ្វើរឿងបែបនេះផងដែរ។ ចំពោះមនុស្សនាពេលសព្វថ្ងៃ ពាក្យរបស់សាតាំងទាំងនេះ គឺជាពាក្យមិនទំនង និងពិតជាគួរឲ្យអស់សំណើចខ្លាំងណាស់​។ ប៉ុន្តែ សាតាំងពិតជាអាចនិយាយពាក្យទាំងនេះ។ តើយើងអាចនិយាយថា វាពិតជាល្ងីល្ងើ និងមិនសមហេតុផលបានដែរឬទេ? ទង្វើអាក្រក់របស់សាតាំងមាននៅគ្រប់ទីកន្លែង ហើយវាកំពុងតែបើកសម្ដែងជានិច្ច។ ដូច្នេះ តើព្រះអម្ចាស់បានឆ្លើយតបទៅកាន់វាយ៉ាងដូចម្ដេចទៅ? (“មនុស្សមិនមែនរស់ដោយសារតែនំប៉័ងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែរស់ដោយសារគ្រប់ទាំងព្រះបន្ទូលដែលចេញពីព្រះឱស្ឋរបស់ព្រះជាម្ចាស់វិញ។”) តើពាក្យទាំងនេះមានអំណាចដែរឬទេ? (វាពិតជាមាន។) ហេតុអ្វីបានជាយើងនិយាយថា ពាក្យទាំងនេះមានអំណាច? វាគឺដោយសារតែពាក្យទាំងនេះមាននូវសេចក្តីពិត។ តើមនុស្សរស់នៅ ដោយសារតែនំប៉័ងប៉ុណ្ណោះឬ? ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានតមអាហាររយៈពេលសែសិបថ្ងៃសែសិបយប់។ តើទ្រង់ឃ្លានដល់ស្លាប់ដែរឬទេ? (អត់ទេ។) ទ្រង់មិនបានឃ្លានដល់ស្លាប់ឡើយ ដូច្នេះ សាតាំងបានចូលទៅរកទ្រង់ ក្នុងចេតនាចង់ឲ្យទ្រង់ប្រែក្លាយដុំថ្មឲ្យទៅជាអាហារ ដោយនិយាយថា៖ “បើលោកធ្វើឲ្យដុំថ្មទាំងនេះក្លាយជាអាហារបាន តើលោកនឹងមិនមានអាហារសម្រាប់ទទួលទានទេឬ? បើដូច្នេះ តើលោកចាំបាច់ទៅតមអាហារ ឲ្យខ្លួនឯងឃ្លានធ្វើអ្វី?” ប៉ុន្តែ ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានមានបន្ទូលថា “មនុស្សមិនមែនរស់ដោយសារតែនំប៉័ងប៉ុណ្ណោះទេ” នេះមានន័យថា ទោះបីមនុស្សរស់នៅក្នុងរូបកាយក៏ដោយ ក៏មិនមែនជាអាហារឡើយដែលជួយឲ្យរូបកាយនោះមានជីវិតរស់ និងដកដង្ហើមបាននោះ ប៉ុន្តែ គេរស់នៅបាន ដោយសារតែគ្រប់ទាំងព្រះបន្ទូលដែលត្រូវបានថ្លែងចេញពីព្រះឱស្ឋរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ នៅក្នុងន័យម្យ៉ាងទៀត ពាក្យទាំងនេះគឺជាសេចក្តីពិត ហើយវាផ្ដល់ឲ្យមនុស្សមានជំនឿ ធ្វើឲ្យគេមានអារម្មណ៍ថា ពួកគេអាចពឹងអាងលើព្រះជាម្ចាស់ និងថាទ្រង់ជាសេចក្តីពិត។ នៅក្នុងន័យម្យ៉ាងទៀត តើពាក្យទាំងនេះមានទិដ្ឋភាពជាក់ស្ដែងដែរឬទេ? តើព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវមិនមែនកំពុងតែឈរ នៅមានជីវិត ក្រោយពេលទ្រង់តមអាហារសែសិបថ្ងៃសែសិបយប់ទេឬ? តើនេះមិនមែនជាឧទាហរណ៍ពិតៗទេឬ? ទ្រង់មិនបានទទួលទានអាហាររយៈពេលសែសិបថ្ងៃសែសិបយប់ ប៉ុន្តែ ទ្រង់នៅតែមានជីវិតនៅឡើយ។ នេះគឺជាភស្តុតាងដ៏មានអំណាចមួយចង់បញ្ជាក់អំពីសេចក្តីពិតនៃព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់។ ពាក្យទាំងនេះសាមញ្ញ ប៉ុន្តែ សម្រាប់ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវ តើទ្រង់បានមានបន្ទូលទាំងនេះ គ្រាន់តែនៅពេលដែលសាតាំងបានល្បួងទ្រង់ ឬក៏ពាក្យទាំងនេះជាផ្នែកមួយនៃទ្រង់រួចទៅហើយ? និយាយមួយបែបទៀត ព្រះជាម្ចាស់ជាសេចក្តីពិត ហើយព្រះជាម្ចាស់ជាជីវិត តើសេចក្តីពិត និងជីវិតរបស់ព្រះជាម្ចាស់ជាការបន្ថែមតាមក្រោយឬ? តើវាកើតចេញពីបទពិសោធន៍តាមក្រោយឬ? អត់ទេ វាជាផ្នែកមួយនៅខាងក្នុងព្រះជាម្ចាស់រួចទៅហើយ។ គឺអាចនិយាយបានថា សេចក្តីពិត និងជីវិត គឺជាសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលកើតឡើងចំពោះទ្រង់ គ្រប់យ៉ាងដែលទ្រង់បើកសម្ដែង គឺជាសេចក្តីពិត។ ពាក្យទាំងនេះគឺជាសេចក្តីពិត មិនថាខ្លឹមសារនៃការនិយាយរបស់ទ្រង់វែង ឬក៏ខ្លីនោះឡើយ ប៉ុន្តែ វាអាចជួយឲ្យមនុស្សមានជីវិតរស់ និងផ្ដល់ឲ្យមនុស្សនូវជីវិត​។ វាអាចផ្ដល់ឲ្យមនុស្សទទួលបានសេចក្តីពិត និងភាពច្បាស់លាស់អំពីផ្លូវនៃជីវិតរបស់មនុស្ស និងជួយឲ្យពួកគេមានជំនឿលើព្រះជាម្ចាស់។ នៅក្នុងន័យម្យ៉ាងទៀត ប្រភពដែលព្រះជាម្ចាស់ប្រើប្រាស់ពាក្យទាំងនេះ គឺជាប្រភពវិជ្ជមាន។ ដូច្នេះ តើយើងអាចនិយាយបានថា រឿងវិជ្ជមាននេះជាភាពបរិសុទ្ធដែរឬទេ? (ពិតជាបាន។) ពាក្យរបស់សាតាំងទាំងនេះចេញមកពីនិស្ស័យរបស់វា។ សាតាំងបើកសម្ដែងពីនិស្ស័យដ៏អាក្រក់ និងព្យាបាទរបស់វានៅគ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា។ ឥឡូវនេះ តើសាតាំងធ្វើការបើកសម្ដែងទាំងនេះដែរឬទេ? តើមាននរណាម្នាក់បង្គាប់វាឲ្យធ្វើបែបនេះដែរឬទេ? តើមាននរណាម្នាក់ជួយវាដែរឬទេ? តើមាននរណាម្នាក់បង្ខំវាដែរឬទេ? (អត់ទេ។) គ្រប់ការបើកសម្ដែងទាំងនេះ គឺធ្វើឡើងចេញពីចេតនារបស់វាផ្ទាល់តែម្ដង។ នេះគឺជានិស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់សាតាំង។ មិនថាព្រះជាម្ចាស់ធ្វើអ្វី ហើយទ្រង់ធ្វើវាដោយរបៀបណាឡើយ សាតាំងតែងតែយកតម្រាប់តាមភ្លាមៗជានិច្ច។ សារជាតិ និងនិស្ស័យដ៏ពិតនៃសេចក្តីដែលសាតាំងនិយាយ និងធ្វើ គឺជាសារជាតិរបស់សាតាំង ជាសារជាតិមួយដ៏អាក្រក់ និងព្យាបាទ។ ឥឡូវនេះ យើងអានបន្តទៀត តើសាតាំងបាននិយាយអ្វីខ្លះទៀតទៅ? តោះយើងអាន។

ម៉ាថាយ ៤:៥-៧ បន្ទាប់មក អារក្សនាំទ្រង់ឡើងទៅកាន់ទីក្រុងដ៏បរិសុទ្ធ ហើយដាក់ទ្រង់នៅលើកំពូលព្រះវិហារ ហើយបាននិយាយទៅកាន់ទ្រង់ថា បើលោកជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់មែន ចូរទម្លាក់ខ្លួនចុះទៅក្រោមមើល៍ ដ្បិតមានចែងទុកមកថា ព្រះជាម្ចាស់នឹងបញ្ជូនទេវតារបស់ទ្រង់មកតាមថែរក្សាលោក ហើយទេវតាទាំងនោះនឹងចាំទ្រលោកនៅក្នុងដៃរបស់គេ ដោយមិនឲ្យជើងលោកទង្គិចនឹងថ្មឡើយ។ ព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលទៅវាវិញថា ដូចមានសេចក្ដីចែងទុកមកទៀតថា អ្នកមិនត្រូវល្បួងព្រះអម្ចាស់ ជាព្រះរបស់អ្នកឡើយ។

ជាដំបូង តោះយើងមើលពាក្យដែលសាតាំងបាននិយាយនៅត្រង់នេះ។ សាតាំងបាននិយាយថា “បើលោកជាបុត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់មែន ចូរទម្លាក់ខ្លួនចុះទៅក្រោមមើល៍” ហើយបន្ទាប់មក វាបានដកស្រង់បទគម្ពីរ៖ “ព្រះជាម្ចាស់នឹងបញ្ជូនទេវតារបស់ទ្រង់មកតាមថែរក្សាលោក ហើយទេវតាទាំងនោះនឹងចាំទ្រលោកនៅក្នុងដៃរបស់គេ ដោយមិនឲ្យជើងលោកទង្គិចនឹងថ្មឡើយ។ តើឯងមានអារម្មណ៍ដូចម្ដេច នៅពេលដែលឯងឮពាក្យរបស់សាតាំងហើយ? តើពាក្យទាំងនេះមិនមែនផ្ដេសផ្ដាសពេកទេឬអី? ពាក្យទាំងនេះផ្ដេសផ្ដាស មិនទំនង និងគួរឲ្យខ្ពើមណាស់។ ហេតុអ្វីបានជាអញនិយាយបែបនេះ? ជារឿយៗ សាតាំងធ្វើរឿងដ៏ល្ងីល្ងើ ហើយវាជឿថា ខ្លួនវាឆ្លាតណាស់។ ជារឿយៗ វាដកស្រង់បទគម្ពីរ សូម្បីតែព្រះបន្ទូលដែលត្រូវបានថ្លែង ដោយព្រះជាម្ចាស់ ដើម្បីប្រើពាក្យទាំងនេះទៅប្រឆាំងនឹងព្រះជាម្ចាស់ វាយប្រហារទ្រង់ និងល្បួងទ្រង់ ក្នុងបំណងចង់សម្រេចគោលបំណងរបស់វាដែលចង់រាំងស្ទះដល់ផែនការនៃកិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ តើឯងអាចមើលឃើញអ្វីមួយនៅក្នុងពាក្យដែលសាតាំងបាននិយាយដែរឬទេ? (សាតាំងមានចេតនាអាក្រក់។) នៅក្នុងគ្រប់កិច្ចការដែលសាតាំងធ្វើ វាតែងតែព្យាយាមល្បួងមនុស្សជាតិ។ សាតាំងមិននិយាយចំៗឡើយ ប៉ុន្តែ ចូលចិត្តនិយាយបញ្ឆិត​បញ្ឆៀង ដោយប្រើសេចក្តីល្បួង ការលួងបញ្ឆោត និងការទាក់ចិត្ត។ សាតាំងប្រើប្រាស់សេចក្តីល្បួងរបស់វាទៅលើព្រះជាម្ចាស់ មើលដូចជាទ្រង់ជាមនុស្សសាមញ្ញធម្មតាម្នាក់ ដោយជឿថា ព្រះជាម្ចាស់ក៏ល្ងីល្ងើ ល្ងង់ខ្លៅ និងមិនចេះវែកញែកយ៉ាងច្បាស់នូវអ្វីដែលជាការពិត ដូចជាមនុស្សម្នាក់ដែលមិនអាចធ្វើបានអញ្ចឹង។ សាតាំងគិតថា ព្រះជាម្ចាស់ និងមនុស្សគឺដូចគ្នា ដែលមិនអាចមើលធ្លុះពីសារជាតិ ការបោកបញ្ឆោត និងចេតនាអាក្រក់របស់វាឡើយ។ តើនេះមិនមែនជាភាពល្ងីល្ងើរបស់សាតាំងទេឬអី? លើសពីនេះទៅទៀត សាតាំងដកស្រង់បទគម្ពីរ ទាំងជឿថា ការធ្វើបែបនេះ នឹងធ្វើឲ្យឯងកាន់តែជឿជាក់លើវា និងជឿទៀតថា ឯងនឹងមិនអាចចាប់ចំណុចខ្សោយណាមួយនៅក្នុងពាក្យរបស់វា ឬចៀសផុតពីការចាញ់បញ្ឆោតវានោះ ឡើយ​។ តើនេះមិនមែនជាភាពមិនសមហេតុផល និងភាពផ្ដេសផ្ដាសរបស់សាតាំងទេឬអី? ការនេះដូចជាពេលដែលមនុស្សផ្សាយដំណឹងល្អ និងធ្វើបន្ទាល់អំពីព្រះជាម្ចាស់ផងដែរ៖ ពេលខ្លះ តើអ្នកមិនជឿនឹងមិននិយាយអ្វីមួយស្រដៀងនឹងអ្វីដែលសាតាំងបាននិយាយនេះទេឬអី? តើឯងរាល់គ្នាធ្លាប់ឮមនុស្សនិយាយអ្វីមួយស្រដៀងនេះដែរឬទេ? តើឯងមានអារម្មណ៍ដូចម្ដេចដែរ នៅពេលដែលឯងបានឮគេនិយាយបែបនេះ? តើឯងមានអារម្មណ៍ខ្ពើមដែរឬទេ? (មាន។) នៅពេលដែលឯងមានអារម្មណ៍ខ្ពើម តើឯងក៏នឹងមានអារម្មណ៍ទាស់ចិត្ត និងស្អប់ដែរឬទេ? នៅពេលដែលឯងមានអារម្មណ៍ទាំងនេះ តើឯងអាចទទួលស្គាល់ថា សាតាំង និងនិស្ស័យដ៏ពុករលួយដែលសាតាំងធ្វើការនៅក្នុងមនុស្ស ជារឿងអាក្រក់ដែរឬទេ? នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯង តើឯងធ្លាប់ទទួលស្គាល់ដែរឬទេនូវការពិតនេះ៖ “នៅពេលដែលសាតាំងនិយាយ វានិយាយ ដើម្បីវាយប្រហារ និងល្បួង។ ពាក្យរបស់សាតាំងជាពាក្យមិនសមហេតុផល គួរឲ្យអស់សំណើច ផ្ដេសផ្ដាស និងគួរឲ្យខ្ពើម។ យ៉ាងណាមិញ ព្រះជាម្ចាស់នឹងមិនដែលមានបន្ទូល ឬធ្វើការបែបនេះឡើយ ហើយទ្រង់មិនដែលធ្វើបែបនេះ”? ជាការពិត នៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ មនុស្សអាចយល់វាបានតែបន្ដិចប៉ុណ្ណោះ ហើយគេនៅតែមិនអាចយល់ពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដដែល។ តើវាមិនបែបនេះទេឬ? ជាមួយឋានៈបច្ចុប្បន្នរបស់ឯងរាល់គ្នា ឯងគ្រាន់តែមានអារម្មណ៍ថា៖ “អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលព្រះជាម្ចាស់មានបន្ទូល គឺជាសេចក្តីពិត មានប្រយោជន៍សម្រាប់យើង ហើយយើងត្រូវតែទទួលយកព្រះបន្ទូលទាំងនោះ។” ទោះបីឯងអាចទទួលយកវាឬក៏អត់ ឯងនឹងនិយាយដោយគ្មានការលើកលែងថា ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់គឺជាសេចក្តីពិត និងថាព្រះជាម្ចាស់ជាសេចក្តីពិត ប៉ុន្តែ ឯងមិនដឹងថា សេចក្តីពិតផ្ទាល់គឺជាភាពបរិសុទ្ធ ហើយក៏មិនដឹងទៀតថា ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់បរិសុទ្ធនោះដែរ។

ដូច្នេះ តើព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលឆ្លើយតបយ៉ាងដូចម្ដេចទៅកាន់ពាក្យរបស់សាតាំង? ព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលទៅវាថា៖ “មានសេចក្តីចែងទុកមកទៀតថា អ្នកមិនត្រូវល្បួងព្រះអម្ចាស់ ជាព្រះរបស់អ្នកឡើយ។” តើមានសេចក្តីពិតនៅក្នុងពាក្យដែលព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលនេះដែរឬទេ? (មាន) នៅផ្ទៃខាងលើ ពាក្យទាំងនេះគឺជាបទបញ្ជាមួយដែលមនុស្សត្រូវធ្វើតាម ប៉ុន្តែ យ៉ាងណាមិញ ទាំងមនុស្ស និងអារក្ស ជារឿយៗបានល្មើសលើពាក្យទាំងនេះ ដែលជាឃ្លាដ៏សាមញ្ញមួយនេះ។ ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានមានបន្ទូលទៅកាន់សាតាំងថា “អ្នកមិនត្រូវល្បួងព្រះអម្ចាស់ ជាព្រះរបស់អ្នកឡើយ” ដោយសារតែនេះជាអ្វីដែលសាតាំងបានធ្វើជាញឹកញាប់ វាបានធ្វើរឿងនេះយ៉ាងច្រើនដង។ គឺអាចនិយាយបានថា សាតាំងបានធ្វើរឿងនេះយ៉ាងគឃ្លើន និងអត់អៀនខ្មាសសោះឡើយ។ នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់វា មាននូវនិស្ស័យដ៏ចម្បង ដែលជាការមិនកោតខ្លាចព្រះជាម្ចាស់ និងមិនគោរពចំពោះព្រះជាម្ចាស់។ សូម្បីតែពេលដែលសាតាំងបានឈរនៅជិតព្រះជាម្ចាស់ និងអាចមើលឃើញទ្រង់ក៏ដោយ ក៏វានៅតែអាចល្បួងព្រះជាម្ចាស់កើតទៀត។ ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានមានបន្ទូលទៅកាន់សាតាំងថា “អ្នកមិនត្រូវល្បួងព្រះអម្ចាស់ ជាព្រះរបស់អ្នកឡើយ។” នេះគឺជាពាក្យដែលព្រះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលជារឿយៗទៅកាន់សាតាំង។ ដូច្នេះ តើវាសមស្របដែរឬទេដែលឃ្លានេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន? (ពិតជាសមស្រម ដ្បិតយើងក៏ល្បួងព្រះជាម្ចាស់ជារឿយៗផងដែរ។) ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សល្បួងព្រះជាម្ចាស់ជារឿយៗបែបនេះ? តើវាដោយសារតែមនុស្សពេញដោយនិស្ស័យដ៏ពុករលួយរបស់សាតាំងឬ? (មែនហើយ) ដូច្នេះ តើពាក្យរបស់សាតាំងនៅពីលើអ្វីដែលមនុស្សនិយាយជាញឹកញាប់ឬ? តើនៅក្នុងស្ថានភាពអ្វីខ្លះទៅដែលមនុស្សនិយាយពាក្យទាំងនេះ? គេអាចនិយាយបានថា មនុស្សបានកំពុងតែនិយាយពាក្យទាំងនេះ ដោយគ្មានគិតដល់ពេលវេលា និងទីកន្លែង។ ការនេះបញ្ជាក់បានថា និស្ស័យរបស់មនុស្សមិនខុសអ្វីពីនិស្ស័យដ៏ពុករលួយរបស់សាតាំងឡើយ។ ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានថ្លែងនូវពាក្យដ៏សាមញ្ញចំនួនពីរបី ជាពាក្យដែលតំណាងឲ្យសេចក្តីពិត ជាពាក្យដែលមនុស្សត្រូវការ។ យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុងស្ថានភាពនេះ តើព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវកំពុងតែមានបន្ទូលនៅក្នុងរបៀបមួយដែលឈ្លោះប្រកែកជាមួយសាតាំងឬ? តើនៅក្នុងសេចក្តីដែលព្រះយេស៊ូវបានមានបន្ទូលទៅកាន់សាតាំង មាននូវលក្ខណៈបែបឈ្លោះប្រកែកដែរឬទេ? (អត់ទេ) តើព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវមានអារម្មណ៍ដូចម្ដេចអំពីសេចក្តីល្បួងរបស់សាតាំងនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ទ្រង់? តើទ្រង់មានអារម្មណ៍ខ្ពើម និងរអើមដែរឬទេ? (មាន) ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវមានអារម្មណ៍ខ្ពើម និងរអើម ប៉ុន្តែ ទ្រង់នៅតែមិនឈ្លោះប្រកែកជាមួយសាតាំង ហើយក៏មិនថ្លែងអំពីគោលការណ៍សំខាន់​ៗណាមួយឡើយ។ តើហេតុអ្វីទៅ? (គឺដោយសារតែសាតាំងតែងតែមានចរិតបែបនេះ ហើយវាមិនអាចផ្លាស់ប្ដូរបានឡើយ។) តើអាចនិយាយបានថា សាតាំងជាបុគ្គលដែលគ្មានហេតុផលដែរឬទេ? (ពិតជាបាន) តើសាតាំងអាចទទួលស្គាល់ថា ព្រះជាម្ចាស់ជាសេចក្តីពិតដែរឬទេ? សាតាំងនឹងមិនដែលទទួលស្គាល់ថា ព្រះជាម្ចាស់ជាសេចក្តីពិត ហើយវានឹងមិនដែលសារភាពថា ព្រះជាម្ចាស់ជាសេចក្តីពិតនោះដែរ ដ្បិតនេះជានិស្ស័យរបស់វា។ នៅមានទិដ្ឋភាពមួយទៀតអំពីនិស្ស័យរបស់សាតាំងដែលគួរឲ្យខ្ពើមរអើម។ តើនោះជាអ្វីទៅ? នៅក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់វាក្នុងការល្បួងព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវ សាតាំងបានគិតថា ទោះបីវាមិនបានជោគជ័យក៏ដោយ ក៏វានៅតែព្យាយាមធ្វើដដែល។ ទោះបីវានឹងត្រូវទទួលទោសក៏ដោយ ក៏វានៅតែជ្រើសរើសព្យាយាមដដែល។ ទោះបីវានឹងគ្មានទទួលប្រយោជន៍អ្វីចេញពីការធ្វើនេះក៏ដោយ ក៏វានៅតែព្យាយាមតស៊ូខំប្រឹង និងឈរប្រឆាំងនឹងព្រះជាម្ចាស់ រហូតដល់ទីបញ្ចប់។ តើនេះជានិស្ស័យប្រភេទអ្វីទៅ? តើវាមិនអាក្រក់ទេឬ? ប្រសិនបើមនុស្សច្រឡោតខឹង នៅពេលដែលលើកឡើងអំពីព្រះជាម្ចាស់ តើគេបានឃើញព្រះជាម្ចាស់ឬ? តើគេស្គាល់ព្រះជាម្ចាស់ជានរណាឬ? គេមិនដឹងអំពីព្រះជាម្ចាស់ជានរណា មិនជឿលើទ្រង់ ហើយព្រះជាម្ចាស់មិនបានមានបន្ទូលទៅកាន់គេឡើយ​។ ព្រះជាម្ចាស់មិនដែលរំខានដល់គេទាល់តែសោះ ចុះហេតុអ្វីបានជាគេច្រឡោតខឹងដូច្នេះ? តើយើងអាចនិយាយបានថា បុគ្គលនេះអាក្រក់បានដែរឬទេ? និន្នាការខាងលោកីយ៍ ការស៊ីផឹក ការសប្បាយភ្លើតភ្លើន ការដេញតាមពួកតារា ទាំងអស់នេះគ្មានអ្វីមួយដែលនឹងរំខានដល់មនុស្សឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ ដល់ពេលលើកឡើងអំពីពាក្យថា “ព្រះជាម្ចាស់” ឬអំពីសេចក្តីពិតនៃព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ គេបែរជាច្រឡោតខឹងទៅវិញ​។ តើនេះមិនមែនជាការមាននូវនិស្ស័យដ៏អាក្រក់ទេឬ? នេះជាភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីបញ្ជាក់ថា នេះជានិស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់មនុស្ស។ ឥឡូវនេះ និយាយចំពោះឯងរាល់គ្នាវិញ នៅពេលដែលសេចក្តីពិតត្រូវបានលើកឡើង ឬនៅពេលដែលការដាក់ទោសរបស់ព្រះជាម្ចាស់ចំពោះមនុស្សជាតិ ឬព្រះបន្ទូលនៃការជំនុំជម្រះរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទាស់នឹងមនុស្សត្រូវបានលើកឡើង តើឯងរាល់គ្នាមានអារម្មណ៍ទាស់ចិត្ត ស្អប់ខ្ពើម និងមិនចង់ឮពាក្យទាំងនេះដែរឬទេ? ដួងចិត្តរបស់ឯងគិតថា៖ “តើមនុស្សទាំងអស់មិននិយាយថា ព្រះជាម្ចាស់ជាសេចក្តីពិតទេឬ? ព្រះបន្ទូលខ្លះមិនមែនជាការពិតឡើយ! ច្បាស់ណាស់ វាគ្រាន់តែជាព្រះបន្ទូលនៃការដាស់តឿនរបស់ព្រះជាម្ចាស់ចំពោះមនុស្សតែប៉ុណ្ណោះ!” មនុស្សខ្លះអាចថែមទាំងមានអារម្មណ៍ទាស់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់គេ ហើយគិតថា៖ “ពាក្យទាំងនេះនិយាយឡើងរាល់ថ្ងៃ ដូចជា ការដាក់ទោសរបស់ទ្រង់ ការជំនុំជម្រះរបស់ទ្រង់ តើគេនឹងឈប់និយាយនៅពេលណាទៅ? តើយើងនឹងទទួលបានទិសដៅដ៏ល្អនៅពេលណាទៅ?” គេមិនបានដឹងឡើយថា កំហឹងដ៏គ្មានហេតុផលនេះចេញមកពីណាឡើយ។ តើនេះជានិស្ស័យប្រភេទអ្វីទៅ? (និស្ស័យ​ដ៏អាក្រក់) វាត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញ និងដឹកនាំ ដោយនិស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់សាតាំង។ ចេញពី ទស្សនៈរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ទាក់ទងនឹងនិស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់សាតាំង និងនិស្ស័យដ៏ពុករលួយរបស់មនុស្ស ទ្រង់មិនដែលឈ្លោះប្រកែក ឬគុំកួនចំពោះមនុស្សឡើយ ហើយទ្រង់ក៏មិនដែលរអ៊ូរទាំ នៅពេលដែលមនុស្សប្រព្រឹត្តរឿងល្ងង់ខ្លៅនោះដែរ។ ឯងនឹងមិនដែលឃើញព្រះជាម្ចាស់មានទស្សនៈបែបនេះចំពោះមនុស្សលោកឡើយ ហើយលើសពីនេះ ឯងក៏នឹងមិនឃើញទ្រង់ប្រើទស្សនៈ ចំណេះដឹង វិទ្យាសាស្ត្រ ទស្សនវិជ្ជា ឬការស្រមើស្រមៃរបស់មនុស្សជាតិ ដើម្បីដោះស្រាយរឿងទាំងនេះនោះដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ គ្រប់កិច្ចការដែលព្រះជាម្ចាស់ធ្វើ និងគ្រប់ សេចក្តីដែលព្រះជាម្ចាស់បើកសម្ដែង ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសេចក្តីពិត។ នោះមានន័យថា គ្រប់ទាំងពាក្យដែលទ្រង់បានមានបន្ទូល និងគ្រប់ទាំងទង្វើដែលទ្រង់បានធ្វើ ត្រូវបានចងភ្ជាប់ទៅនឹងសេចក្តីពិត។ សេចក្តីពិតនេះមិនមែនជាផលដែលកើតចេញពីសេចក្តីរវើរវាយដែលគ្មានមូលដ្ឋាននោះទេ ប៉ុន្តែ សេចក្តីពិតនេះ និងពាក្យទាំងនេះត្រូវបានបង្ហាញចេញពីព្រះជាម្ចាស់ តាមរយៈគុណធម៌នៃសារជាតិ និងព្រះជន្មរបស់ទ្រង់។ ដោយសារតែពាក្យទាំងនេះ និងសារជាតិនៃអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលព្រះជាម្ចាស់បានធ្វើ ជាសេចក្តីពិត យើងអាចនិយាយបានថា សារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ គឺបរិសុទ្ធ។ នៅក្នុងន័យម្យ៉ាងទៀត អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលព្រះជាម្ចាស់មានបន្ទូល និងធ្វើ នាំមកនូវភាពក្លៀវក្លា និងពន្លឺទៅកាន់មនុស្ស ជួយឲ្យមនុស្សមើលឃើញរឿងវិជ្ជមាន និងតថភាពនៃរឿងវិជ្ជមានទាំងនោះ ហើយចង្អុលផ្លូវសម្រាប់មនុស្សជាតិ ដើម្បីឲ្យពួកគេអាចដើរនៅក្នុងផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវ។ រឿងទាំងអស់នេះត្រូវបានកំណត់ទុក ដោយសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងដោយសារជាតិនៃភាពបរិសុទ្ធរបស់ទ្រង់។ តើឯងរាល់គ្នាមើលឃើញការនេះឥឡូវដែរឬទេ? ឥឡូវនេះ យើងនឹងបន្តជាមួយការអានបទគម្ពីរមួយទៀត។

ម៉ាថាយ ៤:៨-១១ ម្ដង​ទៀត អារក្ស​ក៏​នាំ​ព្រះ‌អង្គ​ទៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​មួយ​យ៉ាង​ខ្ពស់ ហើយ​បង្ហាញ​នគរទាំងអស់នៅ​ក្នុង​ពិភព​លោក ព្រមទាំងសិរី‌ល្អ​នៃ​នគរ​ទាំង​នោះ ថ្វាយ​ព្រះ‌អង្គ​ទត រួច​វា​ទូល​ព្រះ‌អង្គ​ថា៖ «ប្រសិន‌បើលោក​ក្រាប​ថ្វាយ‌បង្គំ​ខ្ញុំ នោះ​ខ្ញុំ​នឹង​ប្រគល់​របស់​ទាំង​អស់នេះ​ដល់លោក»។ បន្ទាប់មក ព្រះ‌យេស៊ូវ​មាន​ព្រះ‌បន្ទូល​ទៅ​វា​ថា៖ «សាតាំង ចូរ​ឯង​ថយ​ចេញ​ទៅ ដ្បិត​មាន​សេចក្តី​ចែង​ទុក​មក​ថា "អ្នកត្រូវ​ថ្វាយ‌បង្គំ​ព្រះ‌អម្ចាស់ ជា​ព្រះ‌របស់​អ្នក ហើយ​ត្រូវ​គោរព​បម្រើ​ព្រះ‌អង្គ​តែ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ"»។ ពេលនោះ អារក្ស​ក៏​ថយ​ចេញ​ពី​ទ្រង់ រួច​មាន​ពួក​ទេវតា​មក​បម្រើ​ទ្រង់។

ដោយបានបរាជ័យនៅក្នុងល្បិចកលទាំងពីរមុនរបស់វា អារក្សសាតាំងបានព្យាយាមម្ដងទៀត៖ វាបានបង្ហាញគ្រប់នគរនៅក្នុងពិភពលោក និងសិរីល្អនៃនគរទាំងនោះដល់ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវ ហើយសុំឲ្យទ្រង់ថ្វាយបង្គំវា។ តើឯងអាចមើលឃើញអ្វីខ្លះអំពីចរិតដ៏ពិតរបស់អារក្សចេញពីស្ថានភាពនេះ? តើអារក្សសាតាំងអត់មានកេរ្តិ៍ខ្មាសទេឬ? (អត់មានទេ) តើវាគ្មានកេរ្តិ៍ខ្មាសយ៉ាងដូចម្ដេចទៅ? អ្វីៗសព្វសារពើត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយព្រះជាម្ចាស់ ប៉ុន្តែ សាតាំងបានប្រែក្រឡាស់ ហើយបង្ហាញអ្វីៗទាំងអស់ទៅកាន់ព្រះជាម្ចាស់ ដោយនិយាយថា៖ “សូមមើលទៅកាន់ភោគទ្រព្យ និងសិរីល្អនៃនគរទាំងនេះចុះ។ ប្រសិនបើលោកថ្វាយបង្គំខ្ញុំ នោះខ្ញុំនឹងប្រគល់ភោគទ្រព្យទាំងអស់នេះដល់លោក។” តើនេះមិនមែនជាការប្រែក្រឡាស់តួនាទីទាំងស្រុងទេឬ? តើសាតាំងអត់ខ្មាសគេទេឬអី? ព្រះជាម្ចាស់បានបង្កើតអ្វីៗសព្វសារពើ ប៉ុន្តែ តើទ្រង់មិនបានបង្កើតអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងសម្រាប់ជាក្តីរីករាយរបស់ទ្រង់ទេឬ? ព្រះជាម្ចាស់បានប្រទានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងទៅកាន់មនុស្សជាតិ ប៉ុន្តែ សាតាំងបានរឹបអូសយកអ្វីៗទាំងអស់នោះ ហើយដោយបានរឹបអូសយករួច វាបានប្រាប់ព្រះជាម្ចាស់ថា “ចូរថ្វាយបង្គំខ្ញុំ! ចូរថ្វាយបង្គំខ្ញុំ នោះខ្ញុំនឹងប្រគល់អ្វីៗទាំងអស់នេះដល់លោក។” នេះគឺជាមុខមាត់ដ៏អាក្រក់របស់សាតាំង ដ្បិតវាឥតអៀនខ្មាសសោះឡើយ! សាតាំងមិនដឹងអំពីអត្ថន័យនៃពាក្យថា “អាម៉ាស់” ផង​។ នេះគ្រាន់តែជាឧទាហរណ៍មួយទៀតអំពីការអាក្រក់របស់វាប៉ុណ្ណោះ។ វាថែមទាំងមិនដឹងអំពីអ្វីទៅជាភាពអាម៉ាស់ឡើយ។ សាតាំងដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា ព្រះជាម្ចាស់បានបង្កើតអ្វីៗសព្វសារពើ និងដឹងទៀតថា ទ្រង់គ្រប់គ្រង និងមានអំណាចត្រួតត្រាលើអ្វីៗទាំងអស់។ អ្វីៗសព្វសារពើមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់មនុស្ស ហើយក៏មិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់សាតាំងដែរ ប៉ុន្តែ ជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ តែអារក្សសាតាំងបែរជានិយាយដោយឥតអៀនខ្មាសថា វានឹងប្រគល់អ្វីៗទាំងអស់នោះដល់ព្រះជាម្ចាស់ទៅវិញ។ តើនេះមិនមែនជាឧទាហរណ៍មួយទៀតអំពីសាតាំង ដែលកំពុងតែប្រព្រឹត្តដោយមិនសមហេតុផល និងឥតអៀនខ្មាសទាល់តែសោះ? ការនេះធ្វើឲ្យព្រះជាម្ចាស់ស្អប់សាតាំងកាន់តែខ្លាំង មិនអញ្ចឹងឬ? ប៉ុន្តែ មិនថាសាតាំងបានព្យាយាមបែបណានោះទេ តើព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានចាញ់បញ្ឆោតវាដែរឬទេ? តើព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានមានបន្ទូលអ្វីខ្លះទៅ? (“អ្នកត្រូវថ្វាយបង្គំព្រះអម្ចាស់ ជាព្រះរបស់អ្នក ហើយត្រូវគោរពបម្រើព្រះអង្គតែមួយប៉ុណ្ណោះ។”) តើពាក្យទាំងនេះមានអត្ថន័យជាក់ស្ដែងដែរឬទេ? (ពិតជាមាន) តើអត្ថន័យជាក់ស្ដែងប្រភេទណាទៅ? យើងមើលឃើញពីការអាក្រក់ និងភាពឥតអៀនខ្មាសរបស់សាតាំងនៅក្នុងសម្ដីរបស់វា។ ដូច្នេះ ប្រសិនបើមនុស្សបានថ្វាយបង្គំសាតាំង តើវានឹងមានលទ្ធផលអ្វីទៅ? តើពួកគេនឹងទទួលបានភោគទ្រព្យ និងសិរីល្អនៅក្នុងនគរទាំងអស់ដែរឬទេ? (អត់ទេ) តើពួកគេនឹងទទួលបានអ្វីខ្លះទៅ? តើមនុស្សជាតិនឹងមានភាពឥតអៀនខ្មាស និងភាពគួរឲ្យអស់សំណើច ដូចជាសាតាំងដែរឬទេ? (មាន) ពួកគេនឹងគ្មានអ្វីខុសប្លែកពីសាតាំងឡើយ។ ដូច្នេះ ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានមានបន្ទូលនូវពាក្យទាំងនេះ ដែលសំខាន់សម្រាប់មនុស្សលោកម្នាក់ៗ៖ “អ្នកត្រូវថ្វាយបង្គំព្រះអម្ចាស់ ជាព្រះរបស់អ្នក ហើយគោរពបម្រើព្រះអង្គតែមួយប៉ុណ្ណោះ។” នេះមានន័យថា ក្រៅពីព្រះអម្ចាស់ ក្រៅពីព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ ប្រសិនបើឯងបម្រើអ្នកផ្សេង ប្រសិនបើឯងថ្វាយបង្គំអារក្សសាតាំង នោះឯងនឹងត្រូវលង់នៅក្នុងសេចក្តីស្មោកគ្រោក ដូចជាសាតាំងមិនខាន។ បន្ទាប់មក ឯងនឹងមានភាពឥតអៀនខ្មាស និងការអាក្រក់របស់សាតាំង ហើយដូចជាសាតាំងដែរ ឯងនឹងល្បួងព្រះជាម្ចាស់ ហើយវាយប្រហារទ្រង់មិនខាន។ បើដូច្នេះ តើឯងនឹងទទួលបានលទ្ធផលអ្វីខ្លះទៅ? ឯងនឹងត្រូវព្រះជាម្ចាស់ស្អប់ខ្ពើម ត្រូវព្រះជាម្ចាស់បដិសេធ និងត្រូវព្រះជាម្ចាស់បំផ្លាញមិនខាន។ ក្រោយពេលសាតាំងបានល្បួងព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវជាច្រើនដង ទាំងមិនបានជោគជ័យ តើវាបានព្យាយាមម្ដងទៀតដែរឬទេ? សាតាំងមិនបានព្យាយាមម្ដងទៀតឡើយ បន្ទាប់មក វាក៏បានចាកចេញទៅ។ តើការនេះចង់បញ្ជាក់អំពីអ្វីខ្លះទៅ? វាបញ្ជាក់ថា និស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់សាតាំង ការព្យាបាទរបស់វា និងភាពគ្មានហេតុផល និងភាពខុសទំនងរបស់វា គ្មានតម្លៃអ្វីក្នុងការលើកឡើងនៅមុខព្រះភ័ក្ត្ររបស់ព្រះជាម្ចាស់ឡើយ។ ព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានបង្រ្កាបសាតាំង ជាមួយនឹងប្រយោគតែបីប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពេលវាបានដើរចេញ ទាំងបរាជ័យ និងរងភាពអាម៉ាស់យ៉ាងខ្លាំងមក វាលែងល្បួងព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវទៀតហើយ។ ដោយសារតែព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានឈ្នះលើសេចក្តីល្បួងរបស់សាតាំង ឥឡូវ ទ្រង់អាចបន្តកិច្ចការដែលទ្រង់បានធ្វើ និងកិច្ចការដែលនៅខាងមុខទ្រង់យ៉ាងងាយស្រួល។ តើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវបានធ្វើ និងបានមានបន្ទូលនៅក្នុងស្ថានភាពនេះ បង្កប់នូវអត្ថន័យជាក់ស្ដែងសម្រាប់មនុស្សលោកម្នាក់ៗ ប្រសិនបើវាត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងគ្រាបច្ចុប្បន្នដែរឬទេ? (ពិតជាមាន) តើវាមានអត្ថន័យជាក់ស្ដែងអ្វីខ្លះទៅ? តើការយកឈ្នះលើសាតាំង ជារឿងងាយស្រួលនឹងធ្វើទេ? តើមនុស្សត្រូវតែមានការយល់ដឹងដ៏ច្បាស់លាស់អំពីនិស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់សាតាំងដែរឬទេ? តើមនុស្សមានការយល់ដឹងដ៏សុក្រឹត្យអំពីសេចក្តីល្បួងរបស់សាតាំងដែរឬទេ? (ត្រូវតែមាន) នៅពេលដែលជួបសេចក្តីល្បួងរបស់សាតាំងនៅក្នុងជីវិតរបស់ឯង ប្រសិនបើឯងអាចមើលធ្លុះឃើញនិស្ស័យអាក្រក់របស់សាតាំង តើឯងនឹងមិនអាចយកឈ្នះលើវាដែរទេឬ? ប្រសិនបើឯងបានដឹងអំពីភាពគ្មានហេតុផល និងភាពគ្មានទំនងរបស់សាតាំង តើឯងនឹងនៅតែឈរខាងសាតាំង ហើយវាយប្រហារព្រះជាម្ចាស់ដែរទៀតឬ? ប្រសិនបើឯងបានយល់អំពីរបៀបដែលការព្យាបាទ និងភាពឥតអៀនខ្មាសរបស់សាតាំងត្រូវបានបើកសម្ដែង តាមរយៈឯង ប្រសិនបើឯងទទួលស្គាល់ និងយល់រឿងទាំងនេះយ៉ាងច្បាស់ តើឯងនឹងនៅតែវាយប្រហារ និងល្បួងព្រះជាម្ចាស់បែបនេះទៀតឬ? (អត់ទេ យើងនឹងមិនធ្វើឡើយ។) តើឯងនឹងធ្វើអ្វីទៅ? (យើងនឹងប្រឆាំងនឹងសាតាំង ហើយបណ្ដេញវាចេញ។) តើនេះជារឿងងាយស្រួលធ្វើឬ? វាមិនស្រួលឡើយ​។ ដើម្បីធ្វើការនេះបាន មនុស្សត្រូវតែអធិស្ឋានឲ្យបានញឹកញាប់ ពួកគេត្រូវតែដាក់ខ្លួនគេនៅមុខព្រះជាម្ចាស់ជារឿយៗ និងត្រួតពិនិត្យខ្លួនឯង។ ហើយពួកគេត្រូវតែអនុញ្ញាតឲ្យព្រះជាម្ចាស់លត់ដំ ជំនុំជម្រះ និងកាត់ទោសពួកគេ។ មានតែបែបនេះទេ ទើបបន្តិចម្ដងៗ មនុស្សនឹងដកខ្លួនចេញពីសេចក្តីបញ្ឆោត និងការត្រួតត្រារបស់សាតាំងបាន។

ឥឡូវនេះ ដោយមើលទៅកាន់ពាក្យទាំងអស់ដែលសាតាំងបាននិយាយ អញនឹងសង្ខេបអំពីអ្វីៗដែលផ្សំឡើងជាសារជាតិរបស់សាតាំង។ ជាដំបូង សារជាតិរបស់សាតាំងអាចនិយាយជាទូទៅថាជាសារជាតិអាក្រក់ ផ្ទុយពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ ហេតុអ្វីបានជាអញនិយាយថា សារជាតិរបស់សាតាំងគឺអាក្រក់? ដើម្បីឆ្លើយសំណួរនេះ គេត្រូវតែពិនិត្យមើលផលវិបាកនៃអ្វីដែលសាតាំងធ្វើចំពោះមនុស្ស។ សាតាំងត្រួតត្រាមនុស្ស និងធ្វើឲ្យគេពុកខូច ហើយមនុស្សប្រព្រឹត្ត ដោយស្ថិតនៅក្រោមនិស្ស័យដ៏ពុករលួយរបស់សាតាំង និងរស់នៅក្នុងពិភពលោកមួយដែលមនុស្សត្រូវបានសាតាំងធ្វើឲ្យពុកខូច។ ទាំងមិនដឹងខ្លួន មនុស្សជាតិត្រូវបានកាន់កាប់ និងបញ្ជ្រាប ដោយសាតាំង ដូច្នេះ មនុស្សមាននិស្ស័យដ៏ពុកខូចរបស់សាតាំង ដែលជានិស្ស័យរបស់សាតាំង។ ចេញពីអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលសាតាំងបាននិយាយ និងបានធ្វើ តើឯងបានឃើញអំពីភាពក្អេងក្អាងរបស់វាដែរឬទេ? តើឯងបានឃើញអំពីភាពបោកបញ្ឆោត និងការព្យាបាទរបស់វាដែរឬទេ? តើភាពក្អេងក្អាងរបស់សាតាំងត្រូវបានបង្ហាញចេញជាចម្បងដោយរបៀបណាទៅ? តើសាតាំងតែងតែមានបំណងចង់កាន់មុខតំណែងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ឬ? សាតាំងតែងតែចង់បំផ្លាញកិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងកាន់មុខតំណែងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដើម្បីឲ្យមនុស្សដើរតាម គាំទ្រ និងថ្វាយបង្គំវា។ នេះហើយជានិស្ស័យដ៏ក្អេងក្អាងរបស់សាតាំង។ នៅពេលដែលសាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច តើវាប្រាប់ពួកគេដោយផ្ទាល់អំពីអ្វីដែលពួកគេគួរតែធ្វើដែរឬទេ? នៅពេលដែលសាតាំងល្បួងព្រះជាម្ចាស់ តើវាចេញមក ដោយនិយាយថា៖ “ខ្ញុំកំពុងតែល្បួងលោក ខ្ញុំកំពុងតែវាយប្រហារលោក” ឬ? វាមិនបានធ្វើបែបនេះឡើយ។ ដូច្នេះ តើសាតាំងប្រើវិធីសាស្ត្រអ្វីទៅ? វាទាក់ចិត្ត ល្បួង​ វាយប្រហារ និងដាក់អន្ទាក់ ហើយថែមទាំងដកស្រង់បទគម្ពីរទៀតផង។ សាតាំងនិយាយ និងប្រព្រឹត្តនៅក្នុងរបៀបផ្សេងៗ ដើម្បីសម្រេចគោលបំណង និងចេតនាដ៏អាក្រក់របស់វា។ ក្រោយពេលសាតាំងបានធ្វើកិច្ចការនេះហើយ តើគេអាចមើលឃើញអ្វីខ្លះចេញពីអ្វីដែលស្ដែងចេញនៅក្នុងមនុស្ស? តើមនុស្សមិនមានភាពក្អេងក្អាងដែរទេឬ? មនុស្សបានរងទុក្ខចេញពីសេចក្តីពុករលួយរបស់សាតាំងអស់ពេលជាច្រើនពាន់ឆ្នាំ ដូច្នេះ មនុស្សក៏មានភាពក្អេងក្អាង ការបោកបញ្ឆោត ការព្យាបាទ និងភាពល្ងីល្ងើផងដែរ។ គ្រប់ការអាក្រក់ទាំងអស់នេះត្រូវបាននាំមក ដោយសារតែនិស្ស័យរបស់សាតាំង។ ដោយសារតែនិស្ស័យរបស់សាតាំងគឺអាក្រក់ ដូច្នេះ វាក៏បានផ្ដល់ឲ្យមនុស្សនូវ និស្ស័យអាក្រក់ និងនិស្ស័យដ៏ពុករលួយនេះផងដែរ។ នេះជាហេតុផលដែលនាំឲ្យមនុស្សរស់នៅក្រោមនិស្ស័យដ៏ពុករលួយរបស់សាតាំង ហើយមនុស្សក៏ប្រឆាំងនឹងព្រះជាម្ចាស់ វាយប្រហារព្រះជាម្ចាស់ និងល្បួងទ្រង់ដូចសាតាំងផងដែរ។ នេះហើយជាលទ្ធផលដែលនាំឲ្យមនុស្សមិនអាចថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់ និងមានដួងចិត្តដែលគោរពចំពោះទ្រង់នោះ។

ទាក់ទងនឹងភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់វិញ ទោះបីវាជាប្រធានបទស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែ នេះជាប្រធានបទមួយដែលមានភាពមិនច្បាស់លាស់សម្រាប់មនុស្សខ្លះ ហើយហាក់ដូចជាជ្រាលជ្រៅ និងពិបាកយល់។ ប៉ុន្តែ វាមិនចាំបាច់ក្នុងការអន្ទះសានោះឡើយ។ អញនឹងជួយឯងរាល់គ្នាឲ្យយល់អំពីអត្ថន័យនៃភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ ដើម្បីស្គាល់បុគ្គលម្នាក់ជាមនុស្សប្រភេទណា ចូរមើលទៅកាន់អ្វីដែលគេធ្វើ និងលទ្ធផលនៃទង្វើរបស់គេ ហើយបន្ទាប់មក ឯងនឹងអាចមើលឃើញពីសារជាតិរបស់បុគ្គលម្នាក់នោះមិនខាន។ តើអាចនិយាយបែបនេះកើតឬ? (ពិតជាអាច) ជាដំបូង តោះយើងរួមប្រកបអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ចេញពីទិដ្ឋភាពមួយនេះ។ គឺអាចនិយាយបានថា សារជាតិរបស់សាតាំងគឺអាក្រក់ ដូច្នេះ សកម្មភាពរបស់សាតាំងចំពោះមនុស្ស បានធ្វើឲ្យពួកគេពុកខូច ដោយឥតឈប់ឈរឡើយ។ សាតាំងគឺអាក្រក់ ដូច្នេះ មនុស្សដែលវាបានធ្វើឲ្យពុកខូច ក៏ច្បាស់ជាអាក្រក់ផងដែរ តើវាត្រឹមត្រូវទេ? តើគ្រប់គ្នានឹងនិយាយថា “សាតាំងគឺអាក្រក់ ប៉ុន្តែ ប្រហែល មនុស្សដែលវាបានធ្វើឲ្យពុកខូច គឺបរិសុទ្ធ” ដែរឬទេ? ការនិយាយបែបនេះជារឿងកំប្លែងពេកហើយ មិនអញ្ចឹងឬ? តើវាអាចទៅរួចដែរឬទេ? (អត់ទេ) សាតាំងគឺអាក្រក់ ហើយនៅក្នុងសេចក្តីអាក្រក់របស់វា មានទាំងផ្នែកដ៏សំខាន់ និងជាក់ស្ដែង។ នេះមិនមែនជាការនិយាយដោយគ្មានមូលដ្ឋាននោះឡើយ។ យើងមិនមែនកំពុងតែព្យាយាមបង្ខូចឈ្មោះសាតាំងឡើយ។ យើងកំពុងតែរួមប្រកបអំពីសេចក្តីពិត និងតថភាពពិត។ ការរួមប្រកបអំពីតថភាពពិតនៃប្រធានបទនេះ អាចធ្វើឲ្យមនុស្សខ្លះ ឬមនុស្សមួយចំនួនតូចរងការឈឺចាប់ ប៉ុន្តែ វាគ្មានចេតនាព្យាបាទឡើយ។ ប្រហែល ឯងរាល់គ្នានឹងទើបតែឮរឿងនេះនៅថ្ងៃនេះ ហើយមានអារម្មណ៍មិនស្រួលចិត្ត ប៉ុន្តែ ឆាប់ៗខាងមុខ ពេលដែលឯងរាល់គ្នាអាចទទួលស្គាល់វា នោះឯងរាល់គ្នានឹងស្អប់ខ្ពើមខ្លួនឯង ហើយឯងនឹងមានអារម្មណ៍ថា អ្វីដែលអញនិយាយនៅថ្ងៃនេះ ពិតជាមានប្រយោជន៍ និងមានតម្លៃខ្លាំងចំពោះឯងរាល់គ្នា។ សារជាតិរបស់សាតាំង គឺអាក្រក់ ដូច្នេះ តើយើងអាចនិយាយបានថា លទ្ធផលចេញពីទង្វើរបស់សាតាំងសុទ្ធតែអាក្រក់ ឬយ៉ាងហោចណាស់ ត្រូវបានជាប់នឹងសេចក្តីអាក្រក់របស់វាដែរឬទេ? (មែនហើយ) ដូច្នេះ តើសាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចបានដោយរបៀបណាទៅ? នៅក្នុងចំណោមការអាក្រក់ដែលសាតាំងធ្វើនៅក្នុងពិភពលោក និងនៅក្នុងចំណោមនុស្សជាតិ តើមានទិដ្ឋភាពជាក់លាក់ណាខ្លះដែលមនុស្សអាចមើលឃើញ និងយល់បានទៅ? តើឯងរាល់គ្នាធ្លាប់គិតអំពីសំណួរនេះកាលពីមុនដែរឬទេ? ឯងរាល់គ្នាប្រហែលជាមិនធ្លាប់បានគិតច្រើនឡើយអំពីការនេះ ដូច្នេះ សូមអនុញ្ញាតឲ្យអញលើកឡើងអំពីចំណុចសំខាន់​ៗមួយចំនួនចុះ។ មនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែដឹងអំពីទ្រឹស្ដីនៃការវិវត្តន៍ដែលសាតាំងបានលើកឡើងហើយ មែនទេ? នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹងដែលមនុស្សបានសិក្សា តើត្រូវទេ? ដូច្នេះ ជាដំបូង សាតាំងប្រើប្រាស់ចំណេះដឹង ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច ហើយប្រើវិធីសាស្ត្រដ៏អាក្រក់របស់វា ដើម្បីផ្ទេរចំណេះដឹងទៅកាន់ពួកគេ។ បន្ទាប់មក វាប្រើវិទ្យាសាស្ត្រ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច ដោយធ្វើឲ្យពួកគេមានចំណាប់អារម្មណ៍ទៅលើចំណេះដឹង វិទ្យាសាស្ត្រ រឿងលាក់កំបាំង ឬនៅក្នុងរឿងដែលធ្វើឲ្យមនុស្សមានបំណងចង់រុករក។ កិច្ចការបន្ទាប់ដែលសាតាំងប្រើ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច គឺជាវប្បធម៌ប្រពៃណី និងអបិយជំនឿ ហើយបន្ទាប់មកទៀត គឺជានិន្នាការសង្គម។ ទាំងអស់នេះគឺជាអ្វីដែលមនុស្សជួបប្រទះនៅក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់គេ ហើយអ្វីៗទាំងអស់នេះកើតឡើងនៅជុំវិញជីវិតរបស់គេតែម្ដង។ ពួកគេទាំងអស់គ្នាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងអ្វីៗដែលគេមើលឃើញ អ្វីដែលគេស្ដាប់ឮ អ្វីដែលគេប៉ះពាល់ និងអ្វីដែលគេដកពិសោធន៍។ គេអាចនិយាយបានថា មនុស្សលោកម្នាក់ៗរស់នៅជីវិតរបស់គេ ហ៊ុមព័ទ្ធដោយអ្វីៗទាំងនេះ ដោយមិនអាចចៀសផុត ឬរួចខ្លួនពីអ្វីៗទាំងនេះឡើយ ទោះបីជាពួកគេចង់ក៏ដោយ​។ ដោយប្រឈមនឹងរឿងទាំងនេះ មនុស្សជាតិមិនអាចធ្វើអ្វីបានឡើយ ហើយអ្វីដែលគេអាចធ្វើបានគឺរងឥទ្ធិពល ចម្លង ត្រូវត្រួតត្រា និងត្រូវបានចង ដោយអ្វីៗទាំងនោះ ដូច្នេះ មនុស្សគ្មានអំណាចអ្វី ដើម្បីឲ្យបានរួចខ្លួនពីរឿងទាំងនោះឡើយ។

១. របៀបដែលសាតាំងប្រើចំណេះដឹងទៅធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច

ជាដំបូង យើងនឹងនិយាយអំពីចំណេះដឹង។ តើចំណេះដឹងជាអ្វីមួយដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាចាត់ទុកជារឿងវិជ្ជមានឬ? យ៉ាងហោចណាស់ មនុស្សគិតថា ន័យដ៏លាក់កំបាំងនៃពាក្យថា “ចំណេះដឹង” មានភាពវិជ្ជមាន ជាជាងអវិជ្ជមាន។ ដូច្នេះ ហេតុអ្វីបានជាយើងលើកឡើងនៅទីនេះថា សាតាំងប្រើចំណេះដឹង ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច? តើទ្រឹស្ដីនៃការវិវត្តន៍មិនមែនជាផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹងទេអី? តើច្បាប់វិទ្យាសាស្ត្ររបស់ញូតុន មិនមែនជាផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹងទេឬ? ទំនាញផែនដីក៏ជាផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹងដែរ មិនអញ្ចឹងឬ? (មែនហើយ) ដូច្នេះ ហេតុអ្វីបានជាចំណេះដឹងត្រូវបានរាប់បញ្ចូលនៅក្នុងចំណោមកិច្ចការដែលសាតាំងប្រើ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សជាតិពុកខូច? តើឯងរាល់គ្នាមានទស្សនៈអ្វីខ្លះដែរអំពីរឿងនេះ? តើចំណេះដឹងមាននូវសេចក្តីពិតដ៏បន្ដិចបន្ដួចនៅក្នុងវាដែរឬទេ? (អត់ទេ) អញ្ចឹង តើអ្វីទៅជាខ្លឹមសារនៃចំណេះដឹងទៅ? តើចំណេះដឹងទាំងអស់ដែលមនុស្សបានរៀនសូត្រ មានមូលដ្ឋានលើអ្វីទៅ? តើវាមានមូលដ្ឋានលើទ្រឹស្ដីនៃការវិវត្តន៍ឬ? តើចំណេះដឹងដែលមនុស្សបានទទួល តាមរយៈការរុករក និងការសង្ខេប មិនមានមូលដ្ឋានលើលទ្ធិទមិឡទេឬអី? តើមានចំណេះដឹងណាមួយដែលមានការផ្សារភ្ជាប់ជាមួយព្រះជាម្ចាស់ដែរឬទេ? តើវាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយការថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់ដែរឬទេ? តើវាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយសេចក្តីពិតដែរឬទេ? (អត់ទេ) ដូច្នេះ តើសាតាំងប្រើចំណេះដឹង ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដោយរបៀបណា? អញគ្រាន់តែនិយាយថា គ្មានចំណេះដឹងណាមួយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយការថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់ ឬជាមួយសេចក្តីពិតឡើយ។ មនុស្សខ្លះគិតអំពីវាបែបនេះ៖ “ចំណេះដឹងអាចមិនទាក់ទងអ្វីជាមួយនឹងសេចក្តីពិតឡើយ ប៉ុន្តែ វាក៏មិនធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចនោះដែរ។” តើឯងរាល់គ្នាមានទស្សនៈដូចម្ដេចដែរអំពីចំណុចនេះ? តើឯងបានរៀននូវចំណេះដឹងថា សេចក្តីសុខរបស់មនុស្សត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយដៃទាំងពីររបស់គេដែរឬទេ? តើចំណេះដឹងបង្រៀនឯងថា ជោគវាសនារបស់មនុស្សស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់គេ មែនទេ? (ពិតមែន) តើនេះជាការនិយាយបែបណាទៅ? (វាគ្មានន័យឡើយ។) ពិតជាត្រឹមត្រូវណាស់! វាគ្មានន័យឡើយ! ចំណេះដឹងគឺជាប្រធានបទដ៏ស្មុគស្មាញមួយក្នុងការពិភាក្សា។ ឯងអាចគ្រាន់តែនិយាយថា ផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹងគ្មានអ្វី ក្រៅពីជាចំណេះដឹងឡើយ។ នោះជាផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹងដែលត្រូវបានរៀននៅលើមូលដ្ឋាននៃការមិនថា្វយបង្គំព្រះជាម្ចាស់ និងមិនយល់ដឹងថា ព្រះជាម្ចាស់បានបង្កើតអ្វីៗសព្វសារពើ។ នៅពេលដែលមនុស្សសិក្សាអំពីចំណេះដឹងប្រភេទនេះ ពួកគេមើលមិនឃើញព្រះជាម្ចាស់មានអធិបតេយ្យភាពលើអ្វីៗសព្វសារពើឡើយ ហើយពួកគេក៏មើលមិនឃើញព្រះជាម្ចាស់ កំពុងតែត្រួតត្រា ឬគ្រប់គ្រងលើអ្វីៗសព្វសារពើនោះដែរ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលគេធ្វើ គឺជាការស្រាវជ្រាវ និងរុករក ដោយគ្មានទីបញ្ចប់អំពីផ្នែកនៃចំណេះដឹងនោះ ហើយព្យាយាមរកចម្លើយ ដោយផ្អែកលើចំណេះដឹង។ យ៉ាងណាមិញ តើវាមិនមែនជាការពិតទេឬថា ប្រសិនបើមនុស្សមិនជឿលើព្រះជាម្ចាស់ ហើយគេបែរជាគ្រាន់តែធ្វើការស្រាវជ្រាវ នោះពួកគេនឹងមិនដែលរកឃើញចម្លើយដ៏ពិត? អ្វីដែលចំណេះដឹងនោះអាចផ្ដល់ឲ្យឯងបាន គឺជាការចិញ្ចឹមជីវិត ការងារ ប្រាក់ចំណូល ដើម្បីកុំឲ្យឯងស្រេកឃ្លានប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ វានឹងមិនធ្វើឲ្យឯងថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់ ហើយវាក៏នឹងមិននាំឯងឲ្យចេញឆ្ងាយពីការអាក្រក់នោះដែរ។ បើឯងសិក្សាចំណេះដឹងកាន់តែច្រើន នោះឯងនឹងមានបំណងចង់បះបោរទាស់នឹងព្រះជាម្ចាស់ ចង់សិក្សាជំនាញព្រះជាម្ចាស់ ចង់ល្បួងព្រះជាម្ចាស់ និងប្រឆាំងនឹងព្រះជាម្ចាស់កាន់តែច្រើន។ ដូច្នេះ ឥឡូវនេះ តើយើងមើលឃើញអ្វីខ្លះអំពីចំណេះដឹងដែលកំពុងតែបង្រៀនដល់មនុស្ស? វាគ្រាន់តែជាទស្សនវិជ្ជារបស់សាតាំងប៉ុណ្ណោះ។ តើទស្សនវិជ្ជា និងច្បាប់នៃការរស់រាន ត្រូវបានសាយភាយ ដោយអារក្សសាតាំងនៅក្នុងចំណោមមនុស្សដ៏ពុកខូច មានទំនាក់ទំនងអ្វីជាមួយសេចក្តីពិតដែរឬទេ? វាគ្មានពាក់ព័ន្ធទាល់តែសោះជាមួយសេចក្តីពិត ហើយតាមពិតទៅ វាផ្ទុយនឹងសេចក្តីពិតទៅវិញទេ។ ជារឿយៗ មនុស្សនិយាយថា “ជីវិតគឺជាការមានចលនា” និង “មនុស្សគឺជាដែក បាយគឺជាដែកថែប ហើយមនុស្សមានអារម្មណ៍ថាឃ្លាន ប្រសិនបើគេខានទទួលទានអាហារមួយពេល​។” តើឃ្លាទាំងនេះមានន័យដូចម្ដេចទៅ? វាជាសេចក្តីបញ្ឆោត ហើយការឮពាក្យទាំងនេះធ្វើឲ្យមានអារម្មណ៍គួរឲ្យខ្ពើម។ នៅក្នុងចំណេះដឹងរបស់មនុស្ស សាតាំងបានបញ្ជ្រាបនូវទស្សនវិជ្ជារបស់វាមួយចំនួនអំពីការរស់នៅ និងការគិតរបស់វា។ ហើយនៅពេលដែលសាតាំងធ្វើបែបនេះ វាអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សប្រើគំនិត ទស្សនវិជ្ជា និងទស្សនៈរបស់វា ដើម្បីឲ្យមនុស្សបដិសេធចំពោះអត្ថិភាពរបស់ព្រះជាម្ចាស់ បដិសេធការត្រួតត្រារបស់ព្រះជាម្ចាស់ទៅលើអ្វីៗសព្វសារពើ និងទៅលើជោគវាសនារបស់មនុស្ស។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលការសិក្សារបស់មនុស្សកាន់តែវិវឌ្ឍទៅមុខ ហើយគេទទួលបានចំណេះដឹងកាន់តែច្រើន នោះគេមានអារម្មណ៍កាន់តែស្រពិចស្រពិលអំពីអត្ថិភាពរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយគេថែមទាំងលែងមានអារម្មណ៍ថា ព្រះជាម្ចាស់មានពិតមែនទៀតផង។ នៅពេលដែលសាតាំងបានបន្ថែមទស្សនៈ សញ្ញាណ និងគំនិតចូលទៅក្នុងខួរក្បាលរបស់មនុស្ស តើមនុស្សមិនត្រូវបានពុកខូច ក្នុងអំឡុងដំណាក់កាលនេះទេឬ? (ពិតមែនហើយ) ឥឡូវនេះ តើមនុស្សផ្អែកជីវិតរបស់គេទៅលើអ្វីទៅ? តើគេពិតជាកំពុងតែរស់នៅដោយផ្អែកលើមូលដ្ឋាននៃចំណេះដឹងនេះឬ? អត់ទេ។ មនុស្សកំពុងតែផ្អែកជីវិតរបស់គេទៅលើគំនិត ទស្សនៈ និងទស្សនវិជ្ជារបស់សាតាំង ដែលបានបង្កប់នៅក្នុងចំណេះដឹងនេះ។ នេះជាកន្លែងដែលផ្នែកសំខាន់នៃសេចក្តីពុករលួយរបស់សាតាំងលេចឡើង ព្រោះថានេះជាគោលដៅរបស់សាតាំង និងជាវិធីសាស្ត្ររបស់វា ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច។

យើងនឹងចាប់ផ្ដើម ដោយលើកឡើងអំពីទិដ្ឋភាពដ៏រាក់កំផែលបំផុតនៃចំណេះដឹង។ តើវេយ្យាករណ៍ និងពាក្យពេចន៍នៅក្នុងភាសាអាចធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដែរឬទេ? តើពាក្យអាចធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដែរឬទេ? (អត់ទេ) ពាក្យមិនធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចឡើយ ប៉ុន្តែ វាជាឧបករណ៍មួយដែលមនុស្សប្រើប្រាស់ ដើម្បីនិយាយ ហើយវាក៏ជាឧបករណ៍ដែលមនុស្សអាចប្រើ ដើម្បីប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយព្រះជាម្ចាស់ផងដែរ ហើយលើសពីនេះទៅទៀត ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ភាសា និងពាក្យគឺជារបៀបដែលព្រះជាម្ចាស់ប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយមនុស្ស។ វាជាឧបករណ៍មួយ ហើយវាក៏ពិតជាចាំបាច់ផងដែរ។ មួយបូកមួយស្មើនឹងពីរ ហើយពីរគុណពីរស្មើនឹងបួន។ តើនេះមិនមែនជាចំណេះដឹងទេឬ? ប៉ុន្តែ តើវាអាចធ្វើឲ្យឯងពុកខូចដែរឬទេ? នេះគឺជាចំណេះដឹងទូទៅ វាមានទម្រង់ថេរ ដូច្នេះ វាមិនអាចធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចនោះឡើយ។ ដូច្នេះ តើចំណេះដឹងប្រភេទណាទៅដែលធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច? ចំណេះដឹងដែលពុកខូច គឺជាចំណេះដឹងដែលត្រូវបានប្របាច់បញ្ចូលជាមួយទស្សនៈ និងគំនិតរបស់សាតាំង។ សាតាំងព្យាយាមបណ្ដុះទស្សនៈ និងគំនិតទាំងនេះចូលទៅក្នុងមនុស្សជាតិ តាមរយៈមធ្យោបាយនៃចំណេះ ដឹង​។ ឧទាហរណ៍ នៅក្នុងអត្ថបទមួយ សម្រាប់ពាក្យដែលគេសរសេរ វាគ្មានបញ្ហាអ្វីនោះឡើយ​។ បញ្ហាស្ថិតនៅជាមួយទស្សនៈ និងចេតនារបស់អ្នកនិពន្ធ នៅពេលដែលពួកគេបានសរសេរអត្ថបទ ព្រមជាមួយខ្លឹមសារនៃគំនិតរបស់គេ។ នេះគឺជាអ្វីៗមកពីវិញ្ញាណ ហើយវាអាចធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចបាន។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើឯងកំពុងតែមើលកម្មវិធីទូរទស្សន៍មួយ តើមានអ្វីខ្លះទៅនៅក្នុងកម្មវិធីនោះដែលអាចផ្លាស់ប្ដូរទស្សនៈរបស់មនុស្សបាន? តើពាក្យពេចន៍ដែលតួសម្ដែងបាននិយាយ អាចធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដែរឬទេ? (អត់ទេ) តើមានអ្វីខ្លះទៅដែលធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច? វាជាគំនិត និងខ្លឹមសារស្នូលនៃការសម្ដែង ដែលតំណាងឲ្យ ទស្សនៈរបស់អ្នកដឹកនាំរឿង។ ព័ត៌មានដែលមាននៅក្នុងទស្សនីយភាពទាំងនេះអាចជះឥទ្ធិពលទៅលើដួងចិត្ត និងគំនិតរបស់មនុស្សបាន។ តើវាមិនបែបនេះទេឬ? ឥឡូវ ឯងរាល់គ្នាដឹងអំពីអ្វីដែលអញកំពុងតែចង់សំដៅលើហើយនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សារបស់យើងអំពីសាតាំងប្រើប្រាស់ចំណេះដឹង ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សទៅជាពុកខូច។ ឯងនឹងមិនយល់ច្រឡំទៀតឡើយ មែនទេ? ដូច្នេះ លើកក្រោយ នៅពេលដែលឯងអានរឿងប្រលោមលោក ឬអត្ថបទមួយ តើឯងនឹងចេះវាយតម្លៃថាតើគំនិតដែលស្ដែងចេញនៅក្នុងសំណេរនោះ ធ្វើឲ្យមនុស្សជាតិពុកខូច ឬក៏ជួយជាប្រយោជន៍ដល់មនុស្សជាតិ? (យល់បានបន្ដិចហើយ។) នេះជាអ្វីមួយដែលត្រូវសិក្សា និងដកពិសោធន៍យឺតៗ ហើយវាមិនមែនជាអ្វីមួយដែលងាយស្រួលយល់ភ្លាមៗឡើយ។ ឧទាហរណ៍ នៅពេលដែលស្រាវជ្រាវ ឬសិក្សាអំពីផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹង ផ្នែកវិជ្ជមានខ្លះនៃចំណេះដឹងនោះអាចជួយដល់អ្នក ដើម្បីយល់អំពីចំណេះដឹងទូទៅខ្លះអំពីផ្នែកមួយនោះ ប៉ុន្តែ វាក៏អាចនាំឯងឲ្យដឹងអំពីអ្វីដែលមនុស្សគួរតែចៀសវាងផងដែរ។ សូមយក “អគ្គិសនី” ធ្វើជាឧទាហរណ៍ទៅចុះ។ នេះជាផ្នែកមួយនៃចំណេះដឹងផងដែរ មិនអញ្ចឹង? តើឯងនឹងមិនល្ងីល្ងើទេឬអី បើឯងមិនដឹងថា អគ្គិសនីអាចឆក់ និងធ្វើឲ្យមនុស្សគ្រោះថ្នាក់នោះ? ប៉ុន្តែ នៅពេលដែលឯងយល់អំពីផ្នែកនៃចំណេះដឹងនេះ នោះឯងនឹងមិនខ្វះការប្រុងប្រយ័ត្នទៅប៉ះវត្ថុដែលមានចរន្តអគ្គិសនីឡើយ ហើយឯងនឹងដឹងអំពីរបៀបប្រើប្រាស់អគ្គិសនីមិនខាន។ ទាំងនេះគឺជារឿងវិជ្ជមានទាំងពីរ។ ឥឡូវ តើឯងយល់ច្បាស់ហើយឬនៅអំពីអ្វីដែលយើងបានកំពុងតែពិភាក្សាទាក់ទងនឹងរបៀបដែលចំណេះដឹងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចនេះ? មាននូវចំណេះដឹងជាច្រើនប្រភេទទៀតដែលត្រូវបានគេសិក្សានៅក្នុងពិភពលោក ហើយឯងរាល់គ្នាត្រូវតែចំណាយពេលធ្វើការវែកញែកចំណេះដឹងទាំងនោះដោយខ្លួនឯង។

២. របៀបដែលសាតាំងប្រើវិទ្យាសាស្ត្រទៅធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច

តើអ្វីទៅជាវិទ្យាសាស្ត្រ? តើវិទ្យាសាស្ត្រមិនមែនជាអ្វីមួយដ៏មានកិត្យានុភាពខ្ពស់នៅក្នុងគំនិតរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ និងត្រូវបានចាត់ទុកថាជ្រាលជ្រៅទេឬ? នៅពេលដែលលើកឡើងអំពីវិទ្យាសាស្ត្រ តើមនុស្សមិនមានអារម្មណ៍ថា៖ “នេះជាអ្វីមួយដែលលើសពីអ្វីដែលមនុស្សសាមញ្ញអាចយល់បាន។ នេះជាប្រធានបទមួយដែលមានតែអ្នកស្រាវជ្រាវ ឬអ្នកជំនាញផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចយល់បាន។ ចំណែកឯ យើងដែលជាមនុស្សធម្មតាវិញ យើងនឹងមិនយល់អំពីវាឡើយ”? តើវាមានទំនាក់ទំនងណាមួយជាមួយមនុស្សធម្មតាដែរឬទេ? (ពិតជាមាន) តើសាតាំងប្រើវិទ្យាសាស្ត្រទៅធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដោយរបៀបណា? នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សារបស់យើងនៅត្រង់នេះ យើងនឹងពិភាក្សាតែអំពីអ្វីៗដែលមនុស្សជួបប្រទះជាញឹកញាប់នៅក្នុងជីវិតរបស់គេប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯរឿងផ្សេងទៀត យើងនឹងមិនពិភាក្សាឡើយ។ មានពាក្យមួយ “ស៊ែន”។ តើឯងធ្លាប់ឮពាក្យនេះដែរឬទេ? ឯងទាំងអស់គ្នាសុទ្ធតែធ្លាប់ស្គាល់ពាក្យនេះហើយ មិនអញ្ចឹង? តើស៊ែនមិនត្រូវបានរកឃើញ តាមរយៈវិទ្យាសាស្ត្រទេឬ? តើស៊ែនមានន័យដូចម្ដេចចំពោះមនុស្សទៅ? តើវាមិនធ្វើឲ្យមនុស្សមានអារម្មណ៍ថា រាងកាយគឺជារឿងដ៏អាថ៌កំបាំងមួយទេឬ? នៅពេលដែលមនុស្សត្រូវបានណែនាំអំពីប្រធានបទនេះ តើវានឹងមិនមានមនុស្សខ្លះ ជាពិសេស អ្នកចង់ចេះចង់ដឹង នឹងចង់ដឹងថែមទៀត ហើយចង់បានព័ត៌មានថែមទៀតអំពីវាទេឬ? មនុស្សដែលចង់ដឹងទាំងនេះនឹងផ្តោតថាមពលរបស់គេទៅលើប្រធានបទនេះ ហើយនៅពេលដែលគេទំនេរ គេនឹងសិក្សាស្រាវជ្រាវស្វែងរកព័ត៌មាននៅក្នុងសៀវភៅផ្សេងៗ និងនៅលើអ៊ីនធើណិត ដើម្បីរៀនថែមទៀតអំពីប្រធានបទនេះមិនខាន។ តើអ្វីទៅជាវិទ្យាសាស្ត្រ? និយាយដោយងាយ វិទ្យាសាស្ត្រ គឺជាគំនិត និងទ្រឹស្ដីអំពីអ្វីៗដែលមនុស្សចង់ដឹង អ្វីៗដែលគេមិនធ្លាប់ដឹង និងមិនធ្លាប់បានព្រះជាម្ចាស់ប្រាប់។ វិទ្យាសាស្ត្រគឺជាគំនិត និងទ្រឹស្ដីអំពីរឿងអាថ៌កំបាំងដែលមនុស្សចង់រុករក។ តើវិទ្យាសាស្ត្រមានវិសាលភាពកម្រិតណាទៅ? ឯងអាចនិយាយថា វាមានវិសាលភាពធំធេង ដ្បិតមនុស្សអាចស្រាវជ្រាវ និងសិក្សាអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលគេចាប់អារម្មណ៍លើ។ វិទ្យាសាស្ត្រពាក់ព័ន្ធនឹងការស្រាវជ្រាវសេចក្តីលម្អិត និងច្បាប់នៃសេចក្តីទាំងនេះ បន្ទាប់មក បង្កើតចេញជាទ្រឹស្ដីដ៏សមទំនងមួយ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាគិតថា៖ “អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទាំងនេះពិតជាអស្ចារ្យណាស់! ពួកគេដឹងរឿងជាច្រើន និងយល់នូវការទាំងនេះ!” ពួកគេមានការកោតសរសើរយ៉ាងខ្លាំងចំពោះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ មិនអញ្ចឹងឬ? មនុស្សដែលស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ តើពួកគេមានទស្សនៈបែបណាទៅ? តើពួកគេមិនចង់ស្រាវជ្រាវអំពីចក្រវាឡ ស្រាវជ្រាវអំពីរឿងអាថ៌កំបាំងនៅក្នុងផ្នែកដែលពួកគេចាប់អារម្មណ៍ទេឬ? តើអ្វីទៅជាលទ្ធផលចុងក្រោយចេញពីការស្រាវជ្រាវនេះ? នៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រខ្លះ មនុស្សធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន តាមរយៈការស្មាន ហើយនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រខ្លះទៀត ពួកគេពឹងអាងលើបទពិសោធន៍របស់មនុស្ស ដើម្បីធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ នៅក្នុងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃវិទ្យាសាស្ត្រ មនុស្សធ្វើសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ដោយផ្អែកលើសេចក្តីអង្កេតបែបប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសាវតារ។ តើវាមិនបែបនេះទេឬ? ដូច្នេះ តើវិទ្យាសាស្ត្រផ្ដល់ជូនអ្វីខ្លះសម្រាប់មនុស្ស? អ្វីដែលវិទ្យាសាស្ត្រផ្ដល់ជូននោះ គឺគ្រាន់តែអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សមើលឃើញវត្ថុនៅក្នុងពិភពលោកខាងធម្មជាតិនេះ ហើយជួយចម្អែតនូវចំណង់ចង់ដឹងចង់ស្គាល់របស់មនុស្សតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ វាមិនអាចជួយឲ្យមនុស្សមើលឃើញពីច្បាប់ដែលបង្ហាញថា ព្រះជាម្ចាស់ជាព្រះត្រួតត្រាលើអ្វីៗសព្វសារពើនោះឡើយ។ មនុស្សហាក់ដូចជាចង់ស្វែងរកចម្លើយនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ ប៉ុន្តែ ចម្លើយទាំងនោះធ្វើឲ្យមានភាពច្របូកច្របល់ ហើយនាំមកនូវការពេញចិត្តតែបណ្ដោះអាសន្ន ជាការពេញចិត្តមួយដែលគ្រាន់តែជួយបង្ខាំងដួងចិត្តរបស់មនុស្សសម្រាប់តែពិភពលោកខាងសម្ភារៈប៉ុណ្ណោះ។ មនុស្សមានអារម្មណ៍ថា ពួកគេបានទទួលចម្លើយពីវិទ្យាសាស្ត្រ ដូច្នេះ មិនថាមានរឿងអ្វីកើតឡើងនោះឡើយ ពួកគេប្រើប្រាស់ទស្សនៈបែបវិទ្យាសាស្ត្រមកធ្វើជាមូលដ្ឋាន ដើម្បីបញ្ជាក់ និងទទួលយកបញ្ហានោះ។ ដួងចិត្តរបស់មនុស្សបានងប់ងល់នឹងវិទ្យាសាស្ត្រ ហើយត្រូវបានទាក់ចិត្តនឹងវា រហូតដល់ចំណុចមួយដែលមនុស្សលែងមានគំនិត ដើម្បីចង់ស្គាល់ព្រះជាម្ចាស់ ចង់ថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់ និងជឿថា អ្វីៗសព្វសារពើមកពីព្រះជាម្ចាស់ និងជឿទៀតថា មនុស្សគួរតែសម្លឹងទៅរកទ្រង់សម្រាប់ចម្លើយនោះឡើយ។ តើវាមិនដូច្នេះទេឬ? ប្រសិនបើមនុស្សជឿលើវិទ្យាសាស្ត្រកាន់តែច្រើន នោះគេកាន់តែភ្លើ ទាំងជឿថា អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងមានដំណោះស្រាយបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងជឿទៀតថា ការស្រាវជ្រាវអាចដោះស្រាយអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងបាន។ ពួកគេមិនស្វែងរកព្រះជាមា្ចស់ ហើយគេមិនជឿថា ព្រះជាម្ចាស់មានមែនឡើយ។ ទោះបីជាមនុស្សខ្លះដែលបានដើរតាមព្រះជាម្ចាស់អស់ពេលជាច្រើនឆ្នាំហើយក៏ដោយ ក៏នឹងទៅស្រាវជ្រាវបាក់តេរីបែបត្រឡប់ត្រឡិន ឬស្វែងរកព័ត៌មានខ្លះសម្រាប់ចម្លើយចំពោះបញ្ហាមួយទៅវិញ។ មនុស្សបែបនេះមិនសម្លឹងទៅកាន់បញ្ហាចេញពីទិដ្ឋភាពនៃសេចក្តីពិតឡើយ ហើយនៅក្នុងករណីភាគច្រើន ពួកគេចង់ពឹងអាងលើទស្សនៈ ឬចំណេះដឹងបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ឬដំណោះស្រាយបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ហើយគេមិនពឹងអាងលើព្រះជាម្ចាស់ និងស្វែងរកព្រះជាម្ចាស់ឡើយ។ តើមនុស្សបែបនេះមានព្រះជាម្ចាស់នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់គេដែរឬទេ? (អត់ទេ) ថែមទាំងមានមនុស្សខ្លះទៀតដែលចង់ស្រាវជ្រាវអំពីព្រះជាម្ចាស់នៅរបៀបដូចគ្នាដែលគេសិក្សាអំពីវិទ្យាសាស្ត្រ។ ឧទាហរណ៍ មានអ្នកជំនាញសាសនាជាច្រើននាក់ដែលបានឡើងទៅលើភ្នំ ជាកន្លែងដែលទូកធំបានកល់ ហើយពួកគេបានបញ្ជាក់អំពីវត្តមាននៃទូកធំនោះ។ ប៉ុន្តែ ទោះបីគេទទួលស្គាល់ពីវត្តមានរបស់ទូកធំនោះក៏ដោយ​ ក៏ពួកគេមើលមិនឃើញពីអត្ថិភាពរបស់ព្រះជាម្ចាស់នោះដែរ។ ពួកគេជឿតែទៅលើសាច់រឿង និងប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះ ហើយនេះជាលទ្ធផលចេញពីការស្រាវជ្រាវ និងការសិក្សាបែបវិទ្យាសាស្ត្ររបស់គេអំពីពិភពលោកខាងសម្ភារៈ។ ប្រសិនបើឯងស្រាវជ្រាវលើវត្ថុអ្វីមួយ មិនថាជាអតិសុខុមជីវសាស្ត្រ តារាសាស្ត្រ ឬភូមិសាស្ត្រឡើយ នោះឯងនឹងមិនដែលរកឃើញលទ្ធផលដែលកំណត់ថា ព្រះជាម្ចាស់មានមែន ឬថា ទ្រង់មានអធិបតេយ្យភាពលើអ្វីៗសព្វសារពើនោះឡើយ។ ដូច្នេះ តើវិទ្យាសាស្ត្រមានប្រយោជន៍អ្វីខ្លះសម្រាប់មនុស្សទៅ? តើវាមិនធ្វើឲ្យមនុស្សនៅឆ្ងាយពីព្រះជាម្ចាស់ទេឬ? តើវាមិនធ្វើឲ្យមនុស្សយកព្រះជាម្ចាស់មកធ្វើជាប្រធានបទសិក្សាទេអី? តើវាមិនធ្វើឲ្យមនុស្សកាន់តែសង្ស័យអំពីអត្ថិភាពរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទេឬ? (មែនហើយ) ដូច្នេះ តើសាតាំងចង់ប្រើប្រាស់វិទ្យាសាស្ត្រ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដោយរបៀបណា? តើសាតាំងមិនចង់ប្រើសេចក្តីសន្និដ្ឋានបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ដើម្បីបោកបញ្ឆោតមនុស្ស និងធ្វើឲ្យមនុស្សទៅជាស្ពឹក ហើយប្រើចម្លើយមិនច្បាស់លាស់មកដាក់នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់មនុស្ស ដើម្បីឲ្យពួកគេនឹងមិនស្វែងរក ឬមិនជឿលើអត្ថិភាពរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទេឬ? (មែនហើយ) ដូច្នេះ នេះជាហេតុផលដែលអញនិយាយថា វិទ្យាសាស្ត្រគឺជាផ្លូវមួយនៅក្នុងចំណោមផ្លូវជាច្រើនទៀតដែលសាតាំងប្រើ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចនោះ។

៣. របៀបដែលសាតាំងប្រើប្រាស់វប្បធម៌ប្រពៃណីទៅធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច

តើមាន ឬក៏គ្មាននូវរឿងជាច្រើនដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ប្រពៃណីដែរឬទេ? (មាន) តើ “វប្បធម៌ប្រពៃណី” នេះមានន័យដូចម្ដេច? អ្នកខ្លះនិយាយថា វាជាអ្វីមួយដែលត្រូវបានផ្ទេរបន្តពីបុព្វបុរស។ នេះជាទិដ្ឋភាពមួយ។ តាំងពីដើមដំបូងមក ផ្លូវនៃជីវិត ទំនៀមទម្លាប់ ពាក្យស្លោក និងក្បួនច្បាប់ ត្រូវបានផ្ទេរបន្តនៅក្នុងក្រុមគ្រួសារ ក្រុមជនជាតិ និងថែមទាំងមនុស្សជាតិទៀតផង ហើយអ្វីៗទាំងនេះត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងគំនិតរបស់មនុស្ស។ មនុស្សខ្លះចាត់ទុកវប្បធម៌ទាំងនេះជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃជីវិតរបស់គេ ហើយចាត់ទុកវាជាក្បួនច្បាប់ដែលត្រូវប្រកាន់ខ្ជាប់ ដូចជាជីវិតរបស់គេអញ្ចឹង។ ជាការពិត ពួកគេមិនដែលចង់ផ្លាស់ប្ដូរ ឬបោះបង់ចោលវប្បធម៌ទាំងនេះឡើយ ដោយសារតែវាត្រូវបានផ្ទេរបន្តពីបុព្វបុរសរបស់គេ។ មានផ្នែកផ្សេងទៀតនៃវប្បធម៌ប្រពៃណី ដែលត្រូវបានជ្រួតជ្រាបចូលទៅក្នុងឆ្អឹងរបស់មនុស្ស ដូចជាវប្បធម៌ដែលត្រូវបានបន្សល់ទុកពីកុងហ៊្វូ (Confucius) និងម៉េង (Mencius) និងសេចក្តីដែលត្រូវបានបង្រៀនដល់មនុស្ស ដោយលទ្ធិតៅ (Taoism) និងលទ្ធិកុងហ្វ៊ូ (Confucianism)។ តើវាមិនបែបនេះទេឬ? តើមានរឿងអ្វីខ្លះទៅដែលត្រូវបានបញ្ចូលនៅក្នុងវប្បធម៌ប្រពៃណី? តើវារួមបញ្ចូលថ្ងៃឈប់សម្រាកដែលមនុស្សអបអរសាទរដែរឬទេ? ឧទាហរណ៍ ថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិន បុណ្យបង្ហោះគោម បុណ្យឆេងម៉េង បុណ្យអុំទូក បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ព្រមទាំងបុណ្យសែនព្រះខែ។ ក្រុមគ្រួសារខ្លះថែមទាំងធ្វើបុណ្យអបអរថ្ងៃដែលកូនរបស់គេពេញក្រមុំ ឬពេញកម្លោះ ឬនៅពេលដែលកូនគេបានមួយខែ ឬបាន១០០ថ្ងៃទៀតផង ជាដើម​។ ទាំងនេះគឺជាថ្ងៃឈប់សម្រាកតាមប្រពៃណី។ តើវាមិនមានវប្បធម៌ប្រពៃណីនៅពីក្រោយថ្ងៃឈប់សម្រាកទាំងនេះទេឬ? តើអ្វីទៅជាស្នូលនៃវប្បធម៌ប្រពៃណី? តើវាមានពាក់ព័ន្ធអ្វីជាមួយនឹងការថ្វាយបង្គំព្រះជាម្ចាស់? តើវាមានពាក់ព័ន្ធអ្វីនឹងការប្រាប់មនុស្សឲ្យប្រតិបត្តិតាមសេចក្តីពិត? តើមានថ្ងៃឈប់សម្រាកណាមួយដែលធ្វើឲ្យមនុស្សថ្វាយយញ្ញបូជាដល់ព្រះជាម្ចាស់ ឲ្យគេទៅកាន់ទីអាសនារបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងទទួលយកសេចក្តីបង្រៀនរបស់ទ្រង់ដែរឬទេ? តើមានថ្ងៃឈប់សម្រាកបែបនេះដែរទេ? (អត់ទេ) តើមនុស្សធ្វើអ្វីខ្លះនៅថ្ងៃឈប់សម្រាកទាំងនេះ? នៅក្នុងសម័យទំនើប គេឃើញមនុស្សស៊ីផឹកសប្បាយនៅថ្ងៃទាំងនេះ។ តើអ្វីទៅជាប្រភពដែលស្ថិតនៅពីក្រោយវប្បធម៌ប្រពៃណី?​ តើវប្បធម៌ប្រពៃណីចេញមកពីនរណា? (សាតាំង) វាចេញមកពីសាតាំង។ នៅពីក្រោយឆាកនៃថ្ងៃឈប់សម្រាកប្រពៃណីទាំងនេះ សាតាំងបណ្ដុះរឿងខ្លះនៅក្នុងមនុស្ស។ តើមានរឿងអ្វីខ្លះទៅ? ដើម្បីធានាថា មនុស្សចងចាំអំពីដូនតារបស់គេ។ តើនេះមិនមែនជារឿងមួយនៅក្នុងចំណោមរឿងជាច្រើនទៀតទេឬ? ឧទាហរណ៍ នៅក្នុងថ្ងៃបុណ្យឆេងម៉េង មនុស្សសម្អាតផ្នូរ និងដុតសំណែនដល់ដូនតារបស់គេ ក្នុងបំណងដើម្បីកុំឲ្យភ្លេចដូនតារបស់គេ។ ជាមួយគ្នាផងដែរ សាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សបន្តនឹកចាំអំពីការស្នេហាមាតុភូមិ ដូចជា ពិធីបុណ្យអុំទូក។ ចុះចំណែកបុណ្យសែនព្រះខែវិញ? (ការជួបជុំគ្រួសារ)។ តើអ្វីទៅជាប្រវត្តិនៃការជួបជុំគ្រួសារ? តើវាមានហេតុផលអ្វីទៅ? ហេតុផលគឺដើម្បីប្រាស្រ័យទាក់ទង និងផ្សារភ្ជាប់ខាងផ្លូវអារម្មណ៍។ ជាការពិត មិនថាវាជាពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ឬបុណ្យបង្ហោះគោមនោះឡើយ វាមាននូវរបៀបជាច្រើននៃការពណ៌នាអំពីហេតុផលដែលនៅពីក្រោយពិធីបុណ្យទាំងនេះ។ មិនថាគេពណ៌នាអំពីហេតុផលទាំងនេះបែបណានោះទេ ប៉ុន្តែ ហេតុផលនីមួយៗគឺជាផ្លូវរបស់សាតាំង ដើម្បីបណ្ដុះទស្សនវិជ្ជា និងគំនិតរបស់វាចូលទៅក្នុងមនុស្ស ដើម្បីឲ្យពួកគេនៅឲ្យឆ្ងាយពីព្រះជាម្ចាស់ និងមិនដឹងថា មានព្រះជាម្ចាស់ ហើយថ្វាយសំណែនទៅកាន់ដូនតារបស់គេ ឬទៅកាន់សាតាំង ឬស៊ីផឹកសប្បាយសម្រាប់ជាប្រយោជន៍ដល់បំណងប្រាថ្នាខាងសាច់ឈាមរបស់គេ។ នៅពេលដែលពិធីបុណ្យនីមួយៗត្រូវបានប្រារព្ធ គំនិត និងទស្សនៈរបស់សាតាំងត្រូវបានដាំជាប់នៅក្នុងជម្រៅចិត្តរបស់មនុស្ស ទាំងមិនដឹងខ្លួន​។ នៅពេលដែលមនុស្សចូលដល់វ័យសែសិប ហាសិប ឬចាស់ជាងនេះ គំនិត និងទស្សនៈរបស់សាតាំងទាំងនេះត្រូវបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់គេរួចស្រេចទៅហើយ។ លើសពីនេះ មនុស្សខិតខំផ្ទេរគំនិតទាំងនេះ មិនថាវាត្រឹមត្រូវ ឬខុសឡើយ ទៅកាន់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ទាំងច្របូកច្របល់ និងយ៉ាងអស់ពីចិត្ត។ តើវាមិនបែបនេះទេឬ? (ពិតមែនហើយ) តើវប្បធម៌ប្រពៃណី និងថ្ងៃឈប់សម្រាកទាំងនេះធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដោយរបៀបណា? តើឯងដឹងឬទេ? (មនុស្សចាប់ផ្ដើមបង្ខាំង និងចងភ្ជាប់ ដោយក្បួនច្បាប់នៃប្រពៃណីទាំងនេះ ជាហេតុនាំឲ្យពួកគេគ្មានពេល ឬថាមពល ដើម្បីស្វែងរកព្រះជាម្ចាស់។) នេះជាទិដ្ឋភា​ព​មួយ​។ ឧទាហរណ៍ មនុស្សគ្រប់គ្នាដែលអបអរសាទរ​ ក្នុងអំឡុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ប្រសិនបើឯងមិនអបអរបុណ្យនេះទេ តើឯងមិនមានអារម្មណ៍សោកសៅទេឬ? តើមានអបិយជំនឿអ្វីខ្លះដែលឯងមាននៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯងទៅ? ឯងអាចមានអារម្មណ៍ថា “ខ្ញុំមិនបានអបអរថ្ងៃចូលឆ្នាំថ្មី ហើយដោយសារតែថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិន គឺជាថ្ងៃអាក្រក់ ដូច្នេះ តើថ្ងៃដែលសេសសល់ផ្សេងទៀតនៅឆ្នាំនេះនឹងមិនក្លាយជាថ្ងៃអាក្រក់ដែរទេឬ”? តើឯងនឹងមិនមានអារម្មណ៍អត់ស្រួលចិត្ត ឬខ្លាចតិចតួចទេឬអី? មានមនុស្សខ្លះទៀតដែលមិនថ្វាយសំណែនដល់ដូនតារបស់គេអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ហើយភ្លាមៗ គេយល់សប្តិឃើញ មនុស្សស្លាប់មកសុំលុយពីពួកគេ។ តើពួកគេនឹងមានអារម្មណ៍ដូចម្ដេចទៅ? “ខ្មោចដែលស្លាប់នោះអន់ចិត្តខ្លាំងណាស់ ព្រោះគេគ្មានលុយចាយ! ខ្ញុំត្រូវតែដុតលុយក្រដាសខ្លះដល់ពួកគេហើយ។ បើខ្ញុំមិនដុតទេ នោះវានឹងមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។ វាអាចបង្កបញ្ហាដល់យើង ដែលជាមនុស្សរស់។ តើនរណាទៅដឹងទៅថា សំណាងអាក្រក់នឹងកើតឡើងនៅពេលណានោះ?” ពួកគេនឹងតែងតែមានអារម្មណ៍ខ្លាច និងព្រួយបារម្ភបន្តិចបន្ដួចបែបនេះនៅក្នុងចិត្តរបស់គេ។ តើនរណាដាក់ការព្រួយបារម្ភនេះនៅក្នុងគេទៅ? (សាតាំង) សាតាំងគឺជាប្រភពនៃការព្រួយបារម្ភនេះ។ តើនេះមិនមែនជាផ្លូវមួយក្នុងចំណោមផ្លូវជាច្រើនដែលសាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចទេឬ? វាប្រើប្រាស់មធ្យោបាយ និងហេតុផលផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីត្រួតត្រាឯង គំរាមកំហែងឯង និងចងឯង ដើម្បីឲ្យឯងធ្លាក់ទៅក្នុងការវង្វេងស្មារតី ហើយចុះចូលចំពោះវា ដូច្នេះ នេះហើយជារបៀបដែលសាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច។ ជារឿយៗ នៅពេលដែលមនុស្សទន់ខ្សោយ ឬនៅពេលដែលពួកគេមិនយល់ទាំងស្រុងអំពីស្ថានភាព គេអាចធ្វើអ្វីមួយដែលធ្វេសប្រហែសនៅក្នុងរបៀបបែបលីលា។ ពួកគេធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃរបស់សាតាំង ហើយអាចប្រព្រឹត្ត ដោយមិនដឹងខ្លួន អាចធ្វើកិច្ចការផ្សេងៗ ទាំងមិនដឹងថាខ្លួនកំពុងតែធ្វើឡើយ។ នេះជាផ្លូវមួយដែលសាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច។ ថែមទាំងមានមនុស្សមួយចំនួនតូចសព្វថ្ងៃ ដែលអល់អែកក្នុងការចាកចេញពីវប្បធម៌ប្រពៃណីដែលចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅ គឺពួកគេមិនអាចបោះបង់វាចោលនោះឡើយ។ ជាពិសេស នៅពេលដែលពួកគេទន់ខ្សោយ និងអកម្ម ដែលពួកគេចង់ប្រារព្ធថ្ងៃបុណ្យទាំងនេះ ហើយពួកគេចង់ជួបសាតាំង និងបំពេញចិត្តសាតាំងម្ដងទៀត ដើម្បីនាំមកនូវការលួងលោមចិត្តរបស់គេ។ តើអ្វីទៅជាប្រវត្តិនៃវប្បធម៌ប្រពៃណី? តើដៃដ៏ខ្មៅរបស់សាតាំងកំពុងតែទាញខ្សែនៅពីក្រោយឆាកឬ? តើនិស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់សាតាំងកំពុងតែសម្លុតគំរាម និងត្រួតត្រាឬ? តើសាតាំងមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើការនេះឬ? (មែនហើយ) នៅពេលដែលមនុស្សរស់នៅក្នុងវប្បធម៌ប្រពៃណី និងអបអរថ្ងៃបុណ្យឈប់សម្រាកបែបប្រពៃណីទាំងនេះ តើយើងអាចនិយាយបានថា នេះជាបរិយាកាសមួយដែលពួកគេត្រូវបានចាញ់បញ្ឆោត និងធ្វើឲ្យពុកខូច ដោយសាតាំង ហើយលើសពីនេះ ពួកគេរីករាយនឹងឲ្យសាតាំងបោកបញ្ឆោត និងធ្វើឲ្យពុកខូច? (មែនហើយ) នេះជាអ្វីមួយដែលឯងរាល់គ្នាត្រូវទទួលស្គាល់ ជាអ្វីមួយដែលឯងត្រូវតែ​ដឹង​។

៤. របៀបដែលសាតាំងប្រើអបិយជំនឿទៅធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច

ឯងធ្លាប់ស្គាល់ពាក្យថា “អបិយជំនឿ” ហើយ មែនទេ? វាមាននូវភាពទាក់ទងគ្នាខ្លះរវាងអបិយជំនឿ និងវប្បធម៌ប្រពៃណី ប៉ុន្តែ អញនឹងមិននិយាយរឿងទាំងនោះនៅថ្ងៃនេះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ អញនឹងពិភាក្សាអំពីទម្រង់នៃអបិយជំនឿដ៏ពេញនិយមបំផុត៖ ការទាយជោគជតារាសី ការរកគ្រូទាយ ការដុតធូប និងការថ្វាយបង្គំរូបព្រះពុទ្ធ។ មនុស្សខ្លះអនុវត្តការទាយជោគជតារាសី អ្នកផ្សេងទៀតថ្វាយបង្គំរូបព្រះពុទ្ធ ហើយដុតធូប ខណៈឯអ្នកផ្សេងទៀតឲ្យគ្រូទាយមើលជោគវាសនារបស់គេ ឬឲ្យនរណាម្នាក់មើលទម្រង់មុខរបស់គេ ដើម្បីប្រាប់ពីជោគវាសនារបស់គេ។ តើឯងរាល់គ្នាប៉ុន្មាននាក់ធ្លាប់ឲ្យគេទាយពីជោគវាសនារបស់ខ្លួន ឬឲ្យគេទាយមើលទម្រង់មុខ? នេះជាអ្វីមួយដែលមនុស្សភាគច្រើនចាប់អារម្មណ៍ តើវាមិនអញ្ចឹងទេ? (មែនហើយ) ហេតុអ្វីទៅ? តើមនុស្សទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍អ្វីខ្លះចេញពីការរកគ្រូទាយ និងការទាយជោគជតារាសី? តើការស្កប់ចិត្តប្រភេទអ្វីទៅដែលពួកគេទទួលបានពីវា? (ភាពចង់ដឹង) តើវាគ្រាន់តែជាភាពចង់ដឹងឬ? វាដូចជាមិនចាំបាច់ឡើយ បើតាមអញឃើញនោះ។ តើអ្វីទៅជាគោលដៅនៃការទាយជោគជតារាសី និងការរកគ្រូទាយនោះ? ហេតុអ្វីបានជាគេធ្វើវា? តើវាមិនមែនជាការមើលឃើញអនាគតទេឬអី? មនុស្សខ្លះឲ្យគេមើលមុខរបស់ខ្លួន ដើម្បីទស្សន៍ទាយអំពីអនាគត ឯអ្នកផ្សេងទៀតធ្វើបែបនេះ ដើម្បីចង់ដឹងថាតើពួកគេនឹងមានសំណាងល្អឬមិនល្អ។ មនុស្សខ្លះធ្វើវា ដើម្បីចង់ដឹងថាតើជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់គេនឹងក្លាយជាបែបណា ហើយអ្នកផ្សេងទៀតធ្វើវា ដើម្បីចង់ដឹងថាតើឆ្នាំណាជាឆ្នាំសំណាងរបស់គេ។ មនុស្សខ្លះឲ្យគេមើលមុខរបស់ខ្លួន ដើម្បីចង់ដឹងអំពីអនាគតរបស់គេ និងចង់ដឹងថាតើកូនប្រុសកូនស្រីរបស់គេនឹងក្លាយជាបែបណា ហើយអ្នកជំនួញខ្លះឲ្យគេទាយ ដើម្បីចង់ដឹងថាតើពួកគេនឹងរកលុយបានចំនួនប៉ុន្មាន ដោយសុំការចង្អុលបង្ហាញពីគ្រូទាយអំពីសកម្មភាពដែលពួកគេគួរតែធ្វើ។ ដូច្នេះ តើគេធ្វើបែបនេះ ដើម្បីគ្រាន់តែចង់ចម្អែតភាពចង់ដឹងរបស់គេទេឬ? នៅពេលដែលមនុស្សឲ្យគេទាយមើលមុខរបស់គេ ឬធ្វើកិច្ចការបែបនេះរួចហើយ វាត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់ជាអត្ថប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គេនាពេលអនាគត ដ្បិតពួកគេជឿថា អ្វីៗទាំងអស់នេះត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងស្អិតរមួតទៅនឹងជោគវាសនារបស់គេ។ តើវាមានប្រយោជន៍ដែរឬទេ? (អត់ទេ) ហេតុអ្វីបានជាវាគ្មានប្រយោជន៍? តើវាមិនមែនជារឿងល្អទេឬក្នុងការទទួលបានចំណេះដឹងថ្មី តាមរយៈការទាំងនេះ? ការអនុវត្តទាំងនេះអាចជួយឯងឲ្យដឹង នៅពេលដែលបញ្ហាអាចកើតឡើង ហើយប្រសិនបើឯងដឹងជាមុនអំពីបញ្ហាទាំងនោះ តើឯងអាចនឹងចៀសផុតពីវាបានដែរឬទេ? ប្រសិនបើឯងឲ្យគេប្រាប់អំពីជោគវាសនារបស់ឯង វាអាចបង្ហាញដល់ឯងអំពីរបៀបរកឃើញផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវចេញពីផ្លូវដ៏ស្មុគស្មាញ ដើម្បីឲ្យឯងអាចរីករាយនឹងសំណាងល្អនៅឆ្នាំខាងមុខ ហើយទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិដ៏ច្រើន តាមរយៈការរកស៊ីរបស់ឯង។ ដូច្នេះ តើវាមានប្រយោជន៍ ឬក៏គ្មានប្រយោជន៍? មិនថាវាមានប្រយោជន៍ ឬក៏គ្មាននោះឡើយ ប៉ុន្តែ វាគ្មានការជាប់ទាក់ទងអ្វីជាមួយនឹងយើងឡើយ ហើយការរួមប្រកបរបស់យើងនៅថ្ងៃនេះ នឹងមិនពាក់ព័ន្ធនឹងប្រធានបទនេះឡើយ។ តើសាតាំងប្រើរឿងអបិយជំនឿមកធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដោយរបៀបណាទៅ? មនុស្សទាំងអស់ចង់ដឹងអំពីវាសនារបស់គេ ដូច្នេះ សាតាំងទាញចំណេញចេញពីភាពចង់ដឹងរបស់គេនេះ ដើម្បីបញ្ឆោតចិត្តពួកគេ។ មនុស្សប្រឡូកនៅក្នុងការមើលជោគជតារាសី ការរកគ្រូទាយ និងការទាយមើលផ្ទៃមុខ ដើម្បីដឹងអំពីអ្វីដែលនឹងកើតឡើងចំពោះពួកគេនៅថ្ងៃអនាគត និងចង់ដឹងផ្លូវអ្វីខ្លះដែលស្ថិតនៅខាងមុខគេ។ ចុងបញ្ចប់ តើជោគវាសនា និងអនាគតដែលមនុស្សខ្វល់ខ្វាយយ៉ាងខ្លាំងនេះ ស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់នរណាទៅ? (នៅក្នុងព្រះហស្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់។) រឿងទាំងអស់នេះស្ថិតនៅក្នុងព្រះហស្តរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រទាំងនេះ តើសាតាំងចង់ឲ្យមនុស្សដឹងអ្វីខ្លះទៅ? សាតាំងចង់ប្រើការទាយមុខ និងការទាយពីជោគវាសនា ដើម្បីប្រាប់មនុស្សថា វាដឹងអំពីជោគវាសនាអនាគតរបស់គេ និងចង់ប្រាប់ទៀតថា វាមិនគ្រាន់តែដឹងអំពីរឿងទាំងនេះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ វាក៏គ្រប់គ្រងលើអនាគតរបស់គេផងដែរ។ សាតាំងចង់ទាញចំណេញចេញពីឱកាសនេះ ហើយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រទាំងនេះ ដើម្បីគ្រប់គ្រងលើមនុស្ស ដើម្បីឲ្យមនុស្សជឿលើវាទាំងងងឹតងងល់ ហើយស្ដាប់បង្គាប់តាមពាក្យរបស់វាគ្រប់ម៉ាត់។ ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើឯងឲ្យគេទាយមើលមុខ ប្រសិនបើគ្រូទាយបិទភ្នែក ហើយប្រាប់ឯងនូវអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលបានកើតឡើងចំពោះឯងយ៉ាងច្បាស់ៗកាលពីពីរបីទសវត្សរ៍មុន តើឯងនឹងមានអារម្មណ៍ដូចម្ដេចដែរ? ភ្លាមៗ ឯងនឹងមានអារម្មណ៍ថា “គាត់និយាយត្រូវណាស់! ខ្ញុំមិនធ្លាប់បានប្រាប់អតីតកាលរបស់ខ្ញុំទៅកាន់នរណាម្នាក់ឡើយពីមុន តើគាត់ដឹងអំពីរឿងនេះដូចម្ដេចទៅ? ខ្ញុំពិតជាកោតសរសើរចំពោះគ្រូទាយម្នាក់នេះណាស់!” សម្រាប់សាតាំង តើវាមិនងាយស្រួលពេកក្នុងការដឹងអំពីអតីតកាលរបស់ឯងទេឬ? ព្រះជាម្ចាស់បានដឹកនាំឯងមកដល់កន្លែងដែលឯងស្ថិតនៅសព្វថ្ងៃ ហើយក្នុងពេលនោះ សាតាំងក៏កំពុងតែធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច និងតាមពីក្រោយឯងផងដែរ។ ផ្លូវជាច្រើនទសវត្សរ៍នៃជីវិតរបស់ឯងគ្មានពិបាកអ្វីសោះឡើយចំពោះសាតាំង ហើយវាក៏មិនពិបាកសម្រាប់សាតាំងក្នុងការដឹងអំពីរឿងទាំងនេះផងដែរ។ នៅពេលដែលឯងដឹងថា គ្រប់អ្វីៗដែលសាតាំងនិយាយសុទ្ធតែសុក្រឹត្យត្រឹមត្រូវ តើឯងនឹងមិនប្រគល់ដួងចិត្តរបស់ឯងដល់វាទេឬអី? តើឯងនឹងមិនពឹងផ្អែកលើវា ដើម្បីគ្រប់គ្រងលើអនាគត និងជោគវាសនារបស់ឯងទេឬ? តែមួយភ្លែត ដួងចិត្តរបស់ឯងនឹងមានការគោរព ឬការចុះចូលខ្លះចំពោះវា ហើយសម្រាប់មនុស្សខ្លះ មកដល់ចំណុចនេះ ព្រលឹងរបស់គេត្រូវបានអារក្សឆក់យកបាត់រួចទៅហើយ។ ហើយភ្លាមៗ ឯងនឹងសួរដល់គ្រូទាយថា៖ “បន្ទាប់មក តើខ្ញុំគួរតែធ្វើអ្វីខ្លះទៅ? តើខ្ញុំគួរតែចៀសវាងអ្វីខ្លះនៅឆ្នាំក្រោយ? តើមានរឿងអ្វីខ្លះដែលខ្ញុំមិនត្រូវធ្វើ?” ហើយបន្ទាប់មក គ្រូនោះនឹងនិយាយថា៖ “ឯងមិនត្រូវទៅកន្លែងនោះ ឯងមិនត្រូវធ្វើរឿងនេះ មិនត្រូវពាក់សម្លៀកបំពាក់ពណ៌នេះ ឯងគួរតែទៅកន្លែងនេះតិចជាងមុន ឬធ្វើរឿងនេះច្រើនជាងមុន...” ភ្លាមៗនោះ តើឯងនឹងមិនជឿគ្រប់ពាក្យគ្រប់ម៉ាត់ ដែលគ្រូនោះនិយាយទេឬអី? ឯងនឹងទន្ទេញពាក្យរបស់គ្រូនោះឲ្យរត់មាត់ជាងទន្ទេញព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ទៅទៀត។ ហេតុអ្វីបានជាឯងត្រូវទន្ទេញពាក្យគ្រូនោះយ៉ាងឆាប់រហ័សបែបនេះ? គឺដោយសារតែឯងនឹងចង់ពឹងអាងលើសាតាំង ដើម្បីបានសំណាងល្អ។ តើនេះមិនមែនជាពេលដែលវាឆក់យកដួងចិត្តរបស់ឯងទេឬអី? នៅពេលដែលការទស្សន៍ទាយរបស់វាក្លាយជាការពិត ម្ដងមួយៗ តើឯងនឹងមិនចង់ត្រឡប់ទៅរកវាវិញ ដើម្បីចង់ដឹងអំពីជោគវាសនារបស់ខ្លួននៅឆ្នាំក្រោយទៀតទេឬ? (ពិតជាចង់) ឯងនឹងធ្វើតាមអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលសាតាំងប្រាប់ឯងឲ្យធ្វើ ហើយឯងនឹងចៀសវាងអ្វីៗដែលវាប្រាប់ឲ្យចៀសវាង។ បើដូច្នេះ តើឯងមិនកំពុងតែស្ដាប់បង្គាប់តាមអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលវានិយាយទេឬ? តែមួយភ្លែត ឯងនឹងធ្លាក់ទៅក្នុងដៃរបស់វា ចាញ់បញ្ឆោតវា និងស្ថិតនៅក្រោមការត្រួតត្រារបស់វាមិនខាន។ ការនេះកើតឡើង ដោយសារតែឯងជឿថា អ្វីដែលវានិយាយគឺជាសេចក្តីពិត និងដោយសារតែឯងជឿថា វាដឹងអំពីជីវិតកាលអតីតកាលរបស់ឯង ជីវិតបច្ចុប្បន្នកាលរបស់ឯង និងអនាគតរបស់ឯង។ នេះគឺជាវិធីសាស្ត្រដែលសាតាំងប្រើ ដើម្បីគ្រប់គ្រងលើមនុស្ស។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងតថភាពជាក់ស្ដែង តើនរណាជាគ្រប់គ្រងយ៉ាងពិតប្រាកដទៅ? គឺព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ជាអ្នកគ្រប់គ្រង មិនមែនសាតាំងឡើយ​។ សាតាំងគ្រាន់តែប្រើប្រាស់ឧបាយកលដ៏វៃឆ្លាតរបស់វា ដើម្បីបញ្ឆោតមនុស្សល្ងង់ បញ្ឆោតមនុស្សដែលមើលឃើញតែពិភពលោកខាងសម្ភារៈ ឲ្យជឿ និងពឹងអាងលើវាប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់មក ពួកគេធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃរបស់សាតាំង ហើយស្ដាប់បង្គាប់តាមគ្រប់ពាក្យគ្រប់ម៉ាត់របស់វា។ ប៉ុន្តែ តើសាតាំងធ្លាប់បន្ធូរដៃរបស់វាដែរឬទេ នៅពេលដែលមនុស្សចង់ជឿ និងដើរតាមព្រះជាម្ចាស់? សាតាំងមិនដែលឡើយ។ នៅក្នុងស្ថានភាពនេះ តើមនុស្សពិតជាធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃរបស់សាតាំងឬ? (ពិតមែនហើយ) តើយើងអាចនិយាយបានទេថា ឥរិយាបថរបស់សាតាំងបែបនេះ ជាឥរិយាបថដ៏ឥតអៀនខ្មាស? (ពិតជាបាន) ហេតុអ្វីបានជាយើងនិយាយដូច្នេះ? គឺដោយសារតែទាំងនេះជាតាក់ទិចបែបក្លែងបន្លំ និងបោកបញ្ឆោត។ សាតាំងឥតអៀនខ្មាសឡើយ ហើយវានាំមនុស្សឲ្យយល់ច្រឡំថា វាត្រួតត្រាលើអ្វីៗទាំងអស់អំពីពួកគេ និងយល់ច្រឡំទៀតថា វាគ្រប់គ្រងលើជោគវាសនារបស់ពួកគេ។ ការនេះធ្វើឲ្យមនុស្សល្ងង់ស្ដាប់បង្គាប់តាមវាទាំងស្រុង។ ជាមួយពាក្យតែពីរបីម៉ាត់ ធ្វើឲ្យពួកគេចាញ់បញ្ឆោតវា។ នៅក្នុងដំណើរវង្វេងស្មារតីរបស់គេ មនុស្សលុតជង្គង់នៅមុខវា។ ដូច្នេះ តើសាតាំងប្រើវិធីសាស្ត្រអ្វីខ្លះទៅ? តើវានិយាយអ្វីខ្លះទៅបានជាធ្វើឲ្យឯងជឿលើវាបែបនេះ? ឧទាហរណ៍ ឯងប្រហែលជាមិនបានប្រាប់សាតាំងពីចំនួនមនុស្សនៅក្នុងក្រុមគ្រួសាររបស់ឯងឡើយ ប៉ុន្តែ វានៅតែអាចប្រាប់ឯងបានពីចំនួនមនុស្សក្នុងគ្រួសាររបស់ឯង និងអាយុឪពុកម្ដាយ និងកូនៗរបស់ឯង។ ទោះបីឯងប្រហែលជាមានភាពមន្ទិល និងភាពសង្ស័យអំពីសាតាំងពីមុនមកក៏ដោយ ប៉ុន្តែ ក្រោយពេលបានឮវានិយាយបែបនេះ តើឯងនឹងមិនមានអារម្មណ៍កាន់តែជឿលើវាជាងមុនបន្ដិចទេឬអី? បន្ទាប់មក សាតាំងអាចនិយាយថា ការងាររបស់ឯងនាពេលថ្មីៗនេះជួបនូវការលំបាកជាច្រើន ថាប្រធានរបស់​ឯងមិនបានផ្ដល់ការទទួលស្គាល់ចំពោះឯងឲ្យសក្ដិសមនឹងការងារដែលឯងខំប្រឹងនោះឡើយ ហើយគាត់តែងតែប្រឆាំងនឹងឯងជានិច្ច ជាដើម។ ក្រោយពេលបានឮបែបនេះហើយ ឯងក៏គិតថា “នេះពិតជាត្រូវមែន! អ្វីៗដូចជាដំណើរការមិនរលូនសោះនៅកន្លែងការងារ។” ដូច្នេះ ឯងនឹងជឿលើសាតាំងច្រើនជាងមុនបន្តិចទៀត។ បន្ទាប់មក វានឹងនិយាយអំពីអ្វីមួយផ្សេង ដើម្បីបញ្ឆោតឯងឲ្យជឿលើវាកាន់តែខ្លាំងជាងមុន។ បន្ដិចម្ដងៗ ឯងនឹងជឿស្លុងលែងប្រកែកបាន ឬលែងមានចិត្តសង្ស័យចំពោះវាតទៅទៀត។ សាតាំងគ្រាន់តែប្រើល្បិចកំប៉ិចកំប៉ុកពីរបីក្បាច់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ ធ្វើឲ្យឯងភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ នៅពេលដែលឯងភ្ញាក់ផ្អើល ឯងនឹងមិនអាចរកឃើញគោលជំហររបស់ខ្លួន ឯងនឹងមិនដឹងច្បាស់អំពីអ្វីដែលត្រូវធ្វើ ហើយឯងនឹងចាប់ផ្ដើមដើរតាមអ្វីដែលសាតាំងនិយាយ។ នេះគឺជាវិធីសាស្ត្រ “ដ៏ចំណាន” ដែលសាតាំងប្រើ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច ដែលធ្វើឲ្យឯងធ្លាក់ទៅក្នុងអន្ទាក់របស់វា និងជាប់ចិត្តនឹងវា ទាំងមិនដឹងខ្លួន។ សាតាំងប្រាប់ឯងនូវរឿងចំនួនពីរបីដែលមនុស្សស្រមៃឃើញថាជារឿងល្អ ហើយបន្ទាប់មក វាប្រាប់ឯងអំពីអ្វីដែលត្រូវធ្វើ និងអ្វីដែលត្រូវចៀសវាង​។ នេះជារបៀបដែលឯងចាញ់កលវា ទាំងមិនដឹងខ្លួន។ ពេលដែលឯងបានជាប់ចិត្តនឹងវាហើយ នោះឯងនឹងមានភាពជាប់ជំពាក់មិនខាន។ ឯងនឹងតែងតែគិតអំពីអ្វីដែលសាតាំងបាននិយាយ និងអ្វីដែលវាបានប្រាប់ឯងឲ្យធ្វើ ហើយឯងនឹងងប់ងល់នឹងវា ទាំងមិនដឹងខ្លួន។ ហេតុអ្វីបានជាបែបនេះ? គឺដោយសារតែមនុស្សជាតិខ្វះនូវសេចក្តីពិត ដូច្នេះ គេមិនអាចឈររឹងមាំ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការទាក់ចិត្ត និងសេចក្តីល្បួងរបស់សាតាំងបានឡើយ។ ដោយប្រឈមជាមួយនឹងការអាក្រក់របស់សាតាំង និងការបញ្ឆោត ភាពវៀវវេរ និងការព្យាបាទរបស់វា មនុស្សជាតិពិតជាល្ងង់ខ្លៅ ក្មេងខ្ចី និងទន់ខ្សោយណាស់ មិនអញ្ចឹងឬ? តើនេះមិនមែនជាវិធីសាស្ត្រមួយក្នុងចំណោមវិធីសាស្ត្រជាច្រើនទៀតដែលសាតាំងប្រើ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចទេឬ? (មែនហើយ) ដោយមិនដឹងខ្លួន បន្ដិចម្ដងៗ មនុស្សបានចាញ់បញ្ឆោត និងចាញ់ល្បិច ដោយវិធីសាស្ត្រផ្សេងៗរបស់សាតាំង ដោយសារតែពួកគេខ្វះនូវសមត្ថភាព ដើម្បីធ្វើការវែកញែករវាងរឿងវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន។ ពួកគេខ្វះនូវឋានៈនេះ និងខ្វះនូវសមត្ថភាព ដើម្បីយកឈ្នះលើសាតាំង។

៥. របៀបដែលសាតាំងប្រើប្រាស់និន្នាការសង្គមទៅធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច

តើនិន្នាការសង្គមបានកើតមានឡើងនៅពេលណាទៅ? តើវាទើបតែលេចឡើងនៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្នឬ? គេអាចនិយាយបានថា និន្នាការសង្គមបានលេចឡើង នៅពេលដែលសាតាំងចាប់ផ្ដើមធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច។ តើនិន្នាការសង្គម​រួមបញ្ចូលអ្វីខ្លះទៅ? (ស្ទីលនៃការស្លៀកពាក់ និងការផាត់មុខ។) នេះជានិន្នាការដែលមនុស្សមានការពាក់ព័ន្ធជាមួយជាញឹកញាប់​។ ស្ទីលនៃការស្លៀកពាក់ ម៉ូតខោអាវ និងនិន្នាការ ជាដើម ទាំងអស់នេះបង្កើតបានជាទិដ្ឋភាពតូចមួយ។ តើមានអ្វីផ្សេងទៀតទេ? តើឃ្លាប្រយោគដ៏ពេញនិយមដែលមនុស្សប្រើជារឿយៗ ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលដែរឬទេ? តើស្ទីលជីវិតដែលមនុស្សប្រាថ្នាចង់បានរាប់បញ្ចូលដែរឬទេ? តើតារាចម្រៀង សិល្បករល្បីៗ ទស្សនាវដ្ដី និងរឿងប្រលោមលោកដែលមនុស្សចូលចិត្ត រាប់បញ្ចូលដែរឬទេ? (មែនហើយ) នៅក្នុងគំនិតរបស់ឯងរាល់គ្នា តើទិដ្ឋភាពណានៃនិន្នាការសង្គមដែលអាចធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចទៅ? តើផ្នែកណាខ្លះនៃនិន្នាការទាំងនេះដែលធ្វើឲ្យមនុស្សចាប់អារម្មណ៍បំផុត? អ្នកខ្លះនិយាយថា៖ “យើងទាំងអស់គ្នាបានចូលដល់វ័យមួយហើយ យើងស្ថិតនៅក្នុងវ័យហាសិប ហុកសិប ចិតសិប ឬប៉ែតសិបឆ្នាំហើយ ដូច្នេះ យើងមិនអាចតាមទាន់និន្នាការទាំងនេះបានទេ ដូច្នេះ វាមិនធ្វើឲ្យយើងចាប់អារម្មណ៍នោះឡើយ។” តើការនេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? អ្នកខ្លះទៀតនិយាយថា៖ “យើងមិនតាមពួកសិល្បករល្បីៗឡើយ ដ្បិតនោះជាអ្វីដែលពួកយុវជន ក្នុងវ័យម្ភៃឆ្នាំធ្វើប៉ុណ្ណោះ។ យើងក៏មិនពាក់សម្លៀកបំពាក់ទាន់សម័យកាលអ្វីដែរ ដ្បិតនោះសម្រាប់មនុស្សដែលចង់បានមុខមាត់ប៉ុណ្ណោះ។” ដូច្នេះ តើនិន្នាការបែបណាទៅដែលអាចធ្វើឲ្យឯងរាល់គ្នាពុកខូចទៅ? (ពាក្យស្លោកល្បីៗ) តើពាក្យស្លោកទាំងនេះអាចធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចដែរឬទេ? អញនឹងផ្ដល់ជាឧទាហរណ៍មួយ ហើយឯងរាល់គ្នានឹងមើលឃើញថាតើវាអាចធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចឬក៏អត់៖ “លុយពិតជាសំខាន់ណាស់នៅក្នុងជីវិតមនុស្ស” តើនេះជានិន្នាការមួយឬទេ? បើធៀបទៅនឹងសម្លៀកបំពាក់ និងនិន្នាការខាងម្ហូបអាហារឈ្ងុយឆ្ងាញ់ដែលឯងរាល់គ្នាបានលើកឡើង តើនេះមិនកាន់តែអាក្រក់ទៀតទេឬអី? “លុយពិតជាសំខាន់ណាស់នៅក្នុងជីវិតមនុស្ស” គឺជាទស្សនវិជ្ជារបស់សាតាំង ហើយវាកំពុងតែរាលដាលនៅក្នុងចំណោមមនុស្សជាតិ និងសង្គមជាតិទាំងអស់។ ឯងអាចនិយាយថា វាជានិន្នាការមួយ ដោយសារតែវាត្រូវបានបណ្ដុះនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ។ តាំងពីដើមដំបូងមក មនុស្សមិនបានទទួលយកពាក្យស្លោកនេះឡើយ ប៉ុន្តែ បន្ទាប់មក ពួកគេក៏ព្រមទទួលយកស្ងាត់ៗ នៅពេលដែលពួកគេចាប់ផ្ដើមមានទំនាក់ទំនងជាមួយជីវិតពិត ហើយចាប់ផ្ដើមមានអារម្មណ៍ថា ពាក្យទាំងនេះពិតជាត្រឹមត្រូវ។ តើនេះមិនមែនជាដំណើរការមួយរបស់សាតាំង ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចទេឬអី? ប្រហែល មនុស្សមិនយល់អំពីពាក្យស្លោកនេះនៅកម្រិតមួយដូចគ្នាឡើយ ប៉ុន្តែ មនុស្សគ្រប់គ្នាមាននូវកម្រិតខុសៗគ្នានៃការបកស្រាយ និងការទទួលស្គាល់ពាក្យស្លោកនេះ ដោយផ្អែកលើរឿងរ៉ាវដែលបានកើតឡើងជុំវិញពួកគេ និងទៅលើបទពិសោធន៍របស់ពួកគេផ្ទាល់។ តើវាមិនបែបនេះទេឬ? មិនថាមនុស្សម្នាក់មានបទពិសោធន៍ច្រើនប៉ុនណាជាមួយពាក្យស្លោកនេះឡើយ តើវាអាចមានផលអវិជ្ជមានអ្វីខ្លះទៅលើដួងចិត្តរបស់គេ? រឿងខ្លះត្រូវបានបើកសម្ដែង តាមរយៈនិស្ស័យរបស់មនុស្សនៅក្នុងពិភពលោកនេះ រួមទាំងឯងរាល់គ្នាផងដែរ។ តើអ្វីដែលត្រូវបានបើកសម្ដែងនោះ ត្រូវបានយកមកបកស្រាយដោយរបៀបណាទៅ? វាជាការថ្វាយបង្គំលុយ។ តើវាពិបាកដែរឬទេក្នុងការដកវាចេញពីដួងចិត្តរបស់មនុស្ស? វាពិតជាពិបាកណាស់! វាហាក់ដូចជា សេចក្តីពុករលួយរបស់សាតាំងចំពោះមនុស្សមានកាន់តែជ្រាលជ្រៅ! ដូច្នេះ ក្រោយពេលសាតាំងប្រើនិន្នាការនេះ ទៅធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចហើយ តើវាត្រូវបង្ហាញចេញនៅក្នុងពួកគេយ៉ាងដូចម្ដេចទៅ? តើឯងរាល់គ្នាមានអារម្មណ៍ថា ឯងមិនអាចរស់នៅក្នុងពិភពលោកនេះបាន ដោយគ្មានលុយមួយរៀល ឬរស់នៅសូម្បីតែមួយថ្ងៃ ដោយគ្មានលុយដែរទេ? ឋានៈរបស់មនុស្សត្រូវបានផ្អែកលើទៅចំនួនលុយដែលគេមាន ហើយការគោរពដែលគេចង់បានពីមនុស្ស ក៏អាស្រ័យលើលុយផងដែរ។ អ្នកក្រខំឱនលំទោន ទាំងភាពអាម៉ាស់ ឯងអ្នកមានវិញរីករាយនឹងឋានៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់គេ។ ពួកគេឈរពើងទ្រូង ទាំងអំនួត និយាយខ្លាំងៗ ហើយរស់នៅ ទាំងក្រអឺតក្រទម។ តើពាក្យស្លោក និងនិន្នាការនេះនាំមកនូវអ្វីខ្លះដល់មនុស្ស? តើវាមិនមែនជាការពិតទេឬដែលមនុស្សជាច្រើនហ៊ានលះ​បង់សព្វបែបយ៉ាង ដើម្បីដេញតាមលុយ? តើមនុស្សជាច្រើនមិនបាត់បង់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងសុចរិតភាពរបស់គេនៅក្នុងការដេញតាមលុយកាន់តែច្រើនទេឬ? លើសពីនេះ តើមនុស្សជាច្រើនមិនបាត់បង់ឱកាស ដើម្បីបំពេញភារកិច្ចរបស់គេ និងដើរតាមព្រះជាម្ចាស់សម្រាប់ប្រយោជន៍ជាលុយទេឬ? តើនេះមិនមែនជាការបាត់បង់មួយសម្រាប់មនុស្សទេឬ? (មែនហើយ) តើសាតាំងមិនអាក្រក់ទេឬដែលប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ និងពាក្យស្លោកនេះ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខុចនៅកម្រិតណាមួយ? តើនេះមិនមែនជាកលល្បិចព្យាបាទមួយទេឬ? នៅពេលដែលឯងវិវឌ្ឍពីការប្រឆាំងចំពោះពាក្យស្លោកដ៏ពេញនិយមនេះ រហូតដល់ចុងបញ្ចប់ទទួលយកវាជាការពិត នោះដួងចិត្តរបស់ឯងធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្ដាប់ដៃរបស់សាតាំងទាំងស្រុងបាត់ទៅហើយ ដូច្នេះ ឯងក៏រស់នៅតាមពាក្យស្លោកនោះ ទាំងមិនដឹងខ្លួន។ តើពាក្យស្លោកនេះបានជះឥទ្ធិពលលើឯងនៅកម្រិតណាទៅ? ឯងអាចដឹងអំពីផ្លូវពិត ហើយឯងអាចដឹងអំពីសេចក្តីពិត ប៉ុន្តែ ឯងគ្មានអំណាចក្នុងការដេញតាមវាឡើយ។ ឯងអាចដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ជាសេចក្តីពិត ប៉ុន្តែ ឯងមិនព្រមបង់ថ្លៃ ឬព្រមរងទុក្ខ ដើម្បីទទួលបានសេចក្តីពិតនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ឯងបែរជាលះបង់អនាគត និងជោគវាសនារបស់ឯងទៅប្រឆាំងនឹងព្រះជាម្ចាស់ ដល់ទីបំផុតទៅវិញ។ មិនថាព្រះជាម្ចាស់មានបន្ទូលបែបណា មិនថាព្រះជាម្ចាស់ធ្វើអ្វីនោះទេ មិនថាឯងយល់អំពីសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់សម្រាប់ឯងជ្រាលជ្រៅ និងខ្លាំងប៉ុនណាឡើយ ឯងនៅតែក្បាលរឹងទទូចចង់ដើរតាមផ្លូវរបស់ខ្លួន និងហ៊ានលះបង់សម្រាប់ពាក្យស្លោកមួយនេះ។ គឺអាចនិយាយបានថា ពាក្យស្លោកនេះបានគ្រប់គ្រងលើឥរិយាបថ និងគំនិតរបស់ឯងរួចស្រេចទៅហើយ ហើយឯងក៏ព្រមឲ្យវាមកគ្រប់គ្រងលើជោគវាសនារបស់ឯង ជាជាងឈប់ជឿលើវា។ តើការពិតដែលមនុស្សប្រព្រឹត្តបែបនេះ ការពិតដែលពួកគេត្រូវបានគ្រប់គ្រង ដោយពាក្យស្លោកនេះ និងត្រូវបានសម្លុតបំភ័យ ដោយវានេះ មិនបង្ហាញថា សេចក្តីពុករលួយរបស់សាតាំងចំពោះមនុស្សនោះមានប្រសិទ្ធភាពទេឬ? តើនេះមិនមែនជាទស្សនវិជ្ជា និងនិស្ស័យដ៏ពុករលួយរបស់សាតាំងដែលកំពុងតែចាក់ឫសនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯងទេឬអី? ប្រសិនបើឯងធ្វើបែបនេះ តើសាតាំងមិនបានសម្រេចគោលដៅរបស់វាទេឬ? (មែនហើយ) តើឯងមើលឃើញពីរបៀបដែលសាតាំងបានធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចតាមបែបនេះដែរឬទេ? តើឯងមានអារម្មណ៍ដឹងដែរឬទេ? (អត់ទេ) ឯងមិនធ្លាប់បានឃើញ ហើយក៏មិនមានអារម្មណ៍ផងដែរ។ តើឯងមើលឃើញពីការអាក្រក់របស់សាតាំងនៅត្រង់នេះដែរឬទេ? សាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូចនៅគ្រប់ពេល និងគ្រប់ទីកន្លែង។ សាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សមិនអាចទប់ទល់នឹងសេចក្តីពុករលួយនេះ ហើយធ្វើឲ្យមនុស្សតែលតោលមិនអាចប្រឆាំងទាស់នឹងវា។ សាតាំងធ្វើឲ្យឯងទទួលយកគំនិតរបស់វា ទស្សនៈរបស់វា ហើយការអាក្រក់ដែលចេញមកពីវានៅក្នុងស្ថានភាពដែលឯងស្ថិតនៅ ទាំងមិនដឹងខ្លួន និងពេលដែលឯងមិនដឹងអំពីអ្វីដែលកំពុងតែកើតឡើងចំពោះឯង។ មនុស្សទទួលយករឿងទាំងនេះទាំងស្រុងតែ ម្ដង​។ ពួកគេរីករាយ និងប្រកាន់យករឿងទាំងនេះ ដូចជាកំណប់ ហើយពួកគេបណ្ដោយឲ្យរឿងទាំងនេះ គ្រប់គ្រងពួកគេ​ និងលេងសើចជាមួយពួកគេ។ នេះហើយជារបៀបដែលសេចក្តីពុករលួយរបស់សាតាំងចំពោះមនុស្ស ចម្រើនឡើងកាន់តែជ្រៅនោះ។

សាតាំងប្រើវិធីសាស្ត្រជាច្រើននេះ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច។ មនុស្សមានចំណេះដឹង និងការយល់ដឹងអំពីគោលការណ៍វិទ្យាសាស្ត្រខ្លះ មនុស្សរស់នៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌ប្រពៃណី ហើយមនុស្សគ្រប់រូបគឺជាអ្នកស្នង និងអ្នកផ្ទេរនៃវប្បធម៌ប្រពៃណីនោះ។ មនុស្សត្រូវបានជាប់ចំណងក្នុងការបន្តវប្បធម៌ប្រពៃណីដែលសាតាំងបានបន្សល់ទុកដល់គេ ហើយមនុស្សក៏ត្រូវសម្របខ្លួនតាមនិន្នាការសង្គម ដែលសាតាំងផ្ដល់ឲ្យដល់មនុស្សជាតិផងដែរ។ មនុស្សមិនអាចផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីសាតាំងបានឡើយ គេសម្របតាមអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលសាតាំងធ្វើគ្រប់ពេល ទទួលយកការអាក្រក់ ការបញ្ឆោត ការព្យាបាទ និងភាពក្អេងក្អាងរបស់វា។ នៅពេលដែលមនុស្សចាប់ផ្ដើមមាននិស្ស័យទាំងនេះរបស់សាតាំង តើពួកគេមានជីវិតដ៏រីករាយ ឬក៏ទុក្ខព្រួយនៅក្នុងចំណោមមនុស្សជាតិដ៏ពុករលួយនេះ? (ទុក្ខព្រួយ) ហេតុអ្វីបានជាឯងនិយាយបែបនេះ? (គឺដោយសារតែមនុស្សត្រូវបានជាប់ចំណង និងត្រូវបានគ្រប់គ្រង ដោយរឿងដ៏ពុករលួយទាំងនេះ ពួកគេរស់នៅក្នុងអំពើបាប ហើយត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធដោយបញ្ហាដ៏លំបាក​។) មនុស្សខ្លះពាក់វ៉ែនតា មើលទៅហាក់ដូចជាមនុស្សមានបញ្ញាខ្លាំងអញ្ចឹង។ សម្ដីសំដៅរបស់ពួកគេគួរឲ្យគោរព ប្រកបដោយវោហាសព្ទ និងវិចារណាញាណ ហើយដោយសារតែពួកគេបានឆ្លងកាត់រឿងរ៉ាវជាច្រើន ដូច្នេះ ពួកគេអាចមានបទពិសោធន៍ និងប្រាជ្ញាវៃឆ្លាតជាច្រើនផងដែរ។ ពួកគេអាចនិយាយយ៉ាងល្អិតល្អន់អំពីរឿងតូចរឿងធំ ហើយពួកគេក៏ចេះវាយតម្លៃពីភាពពិតត្រង់ និងចេះថ្លឹងថ្លែងផងដែរ។ អ្នកខ្លះអាចមើលទៅកាន់ឥរិយាបថ និងរូបរាងរបស់មនុស្សទាំងនេះ ព្រមទាំងមើលអត្តចរិត ភាពជាមនុស្ស ការប្រព្រឹត្តរបស់គេផងដែរ ហើយរកមិនឃើញកំហុសទាល់តែសោះ។ មនុស្សបែបនេះគឺជាមនុស្សដែលចេះសម្របខ្លួនយ៉ាងល្អទៅតាមនិន្នាការសង្គមបច្ចុប្បន្ន។ ទោះបីមនុស្សទាំងនេះអាចមានវ័យចាស់ជាងក៏ដោយ ក៏ពួកគេមិនបណ្ដោយខ្លួនឲ្យតាមមិនទាន់និន្នាការ និងប្រកាន់នូវគំនិតចាស់ពេករៀនមិនកើតនោះដែរ​។ នៅផ្នែកខាងលើ គ្មាននរណាម្នាក់អាចរកឃើញកំហុសរបស់មនុស្សនេះឡើយ ប៉ុន្តែ នៅខាងក្នុងវិញ ពួកគេត្រូវបានអារក្សធ្វើឲ្យពុកខូចទាំងស្រុងតែម្ដង។ ទោះបីជាមិនអាចរកឃើញកំហុសពីសំបកក្រៅជាមួយមនុស្សទាំងនេះក្ដី ទោះបីនៅផ្ទៃខាងលើ ពួកគេហាក់ដូចជាទន់ភ្លន់ ថ្លៃថ្នូរ ចេះដឹង មានក្រមសីលធម៌ល្អ និងមានសុចរិតភាព ហើយទោះបីទាក់ទងនឹងចំណេះដឹង ពួកគេគ្មានអ្វីដែលអន់ជាងពួកយុវជនក៏ដោយ ប៉ុន្តែ ទាក់ទងនឹងនិស្ស័យ និងសារជាតិរបស់គេ មនុស្សបែបនេះគឺជាអាយ៉ងដ៏រស់ និងទាំងស្រុងរបស់សាតាំង។ នេះគឺជា “ផលផ្ល”” នៃសេចក្តីពុករលួយរបស់សាតាំងចំពោះមនុស្ស។ អ្វីដែលអញបាននិយាយអាចធ្វើឲ្យឯងរាល់គ្នាឈឺចាប់ ប៉ុន្តែ វាជាការពិត។ ចំណេះដឹងដែលមនុស្សរៀន វិទ្យាសាស្ត្រដែលគេយល់ និងមធ្យោបាយដែលគេជ្រើសរើស ដើម្បីសម្របខ្លួនជាមួយនិន្នាការសង្គម គឺជាឧបករណ៍ទាំងអស់ដែលសាតាំងប្រើ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច។ នេះគឺជាការពិត។ ដូច្នេះ មនុស្សរស់នៅក្នុងនិស្ស័យមួយដែលត្រូវបានសាតាំងធ្វើឲ្យពុកខូចទាំងស្រុង ហើយមនុស្សគ្មានផ្លូវនឹងដឹងអំពីអ្វីទៅជាភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ឬអ្វីទៅជាសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់នោះឡើយ។ នេះគឺដោយសារតែនៅលើផ្ទៃខាងលើ គេមិនអាចរកឃើញកំហុសជាមួយផ្លូវដែលសាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច ហើយតាមរយៈឥរិយាបថរបស់មនុស្សម្នាក់ គេមិនអាចដឹងអំពីអ្វីដែលខុសផងនោះ។ មនុស្សគ្រប់គ្នាទៅធ្វើការរបស់គេតាមធម្មតា ហើយរស់នៅជីវិតរបស់គេតាមធម្មតា ហើយគេអានសៀវភៅ និងកាសែតតាមធម្មតា ពួកគេសិក្សា និងនិយាយតាមធម្មតា។ មនុស្សខ្លះបានរៀននូវក្រមសីលធម៌មួយចំនួន ហើយគេពូកែនិយាយ មានការយល់ដឹង និងចេះរួសរាយរាក់ទាក់ ចេះជួយយកអាសា និងចិត្តល្អ ហើយមិនឈ្លោះប្រកែក ឬកេងចំណេញលើមនុស្សឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ និស្ស័យសាតាំងដ៏ពុករលួយរបស់គេត្រូវបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងពួកគេ ហើយសារជាតិនេះមិនអាចត្រូវបានផ្លាស់ប្រែ តាមរយៈការពឹងអាងលើកិច្ចខិតខំពីខាងក្រៅនោះឡើយ។ ដោយសារតែសារជាតិនេះ មនុស្សមិនអាចដឹងអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយទោះបីជាសារជាតិនៃភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់បានកំពុងតែបង្ហាញចេញទៅកាន់មនុស្សក៏ដោយ ក៏មនុស្សមិនយកចិត្តទុកដាក់មើលដែរ។ នេះគឺដោយសារតែសាតាំងបានកាន់កាប់ទាំងស្រុងលើអារម្មណ៍ យោបល់ ទស្សនៈ និងគំនិតរបស់មនុស្ស តាមរយៈមធ្យោបាយផ្សេងៗរួចទៅហើយ។ ការកាន់កាប់ និងសេចក្តីពុករលួយនេះមិនមែនបណ្ដោះអាសន្ន ឬម្ដងម្កាលឡើយ ប៉ុន្តែ វាមានវត្តមាននៅគ្រប់ទីកន្លែង និងគ្រប់ពេលវេលា​។ ដូច្នេះ មនុស្សជាច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដែលបានជឿលើព្រះជាម្ចាស់រយៈពេលបី ឬបួនឆ្នាំ ឬថែមទាំងប្រាំ ឬប្រាំមួយឆ្នាំ ក៏នៅតែទទួលយកគំនិត ទស្សនៈ តក្កៈ និងទស្សនវិជ្ជាអាក្រក់ទាំងនេះ ដែលសាតាំងបានបណ្ដុះនៅក្នុងពួកគេ ទុកដូចជាកំណប់ ហើយពួកគេមិនអាចបោះបង់វាបានឡើយ។ ដោយសារតែមនុស្សបានទទួលយកការអាក្រក់ ភាពក្អេងក្អាង និងការព្យាបាទដែលចេញមកពីនិស្ស័យរបស់សាតាំង ដូច្នេះ ដោយចៀសមិនផុត នៅក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរបុគ្គលរបស់មនុស្ស ជារឿយៗ វាមាននូវជម្លោះ ការឈ្លោះប្រកែក និងការមិនចុះសម្រុងគ្នា ដែលកើតចេញពីនិស្ស័យដ៏ក្អេងក្អាងរបស់សាតាំង។ ប្រសិនបើសាតាំងបានផ្ដល់ឲ្យមនុស្សជាតិនូវរឿងវិជ្ជមាន ឧទាហរណ៍ ប្រសិនបើលទ្ធិកុងហ៊្វូ (Confucianism) និងលទ្ធិតៅ (Taoism) អំពីវប្បធម៌ប្រពៃណី ដែលមនុស្សបានទទួលយក គឺជារឿងល្អ នោះមនុស្សប្រភេទស្រដៀងគ្នានោះគួរតែអាចចុះសម្រុងជាមួយគ្នា ក្រោយពេលទទួលយករឿងទាំងនោះបាត់ទៅហើយ។ ដូច្នេះ ហេតុអ្វីបានជានៅតែមានការបែកបាក់ដ៏ធំមួយរវាងមនុស្សដែលបានទទួលយករឿងដូចគ្នានោះ? ហេតុអ្វីបានជាដូច្នេះ? វាគឺដោយសារតែរឿងទាំងនេះចេញមកពីសាតាំង ហើយសាតាំងបង្កើតឲ្យមានការបែកបាក់នៅក្នុងចំណោមមនុស្ស។ រឿងដែលមកពីសាតាំងដែលផ្ដល់ឲ្យមនុស្ស មិនថានៅផ្ទៃខាងលើ វាមើលទៅហាក់ដូចជាថ្លៃថ្នូរ ឬអស្ចារ្យបែបណា ប៉ុន្តែ វាលាតត្រដាងចេញពីក្នុងជីវិតរបស់មនុស្ស តែភាពក្អេងក្អាងប៉ុណ្ណោះ ហើយវាគ្មានអ្វី ក្រៅពីការបោកបញ្ឆោតនៃនិស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់សាតាំងនោះឡើយ។ តើវាមិនបែបនេះទេឬ? មនុស្សម្នាក់ដែលអាចក្លែងបន្លំខ្លួន ដែលមានចំណេះដឹងដ៏ច្រើន ឬដែលមានការអប់រំយ៉ាងល្អ ក៏នៅតែមានពេលពិបាកក្នុងការគ្របបាំងនិស្ស័យសាតាំងដ៏ពុកខូចរបស់គេផងដែរ។ គឺអាចនិយាយបានថា មិនថាបុគ្គលម្នាក់ខំបិទបាំងខ្លួនតាមរបៀបជាច្រើនប៉ុនណា មិនថាឯងគិតថា ពួកគេជាពួកបរិសុទ្ធក៏ដោយ ឬប្រសិនបើឯងគិតថា ពួកគេជាមនុស្សឥតខ្ចោះ ឬប្រសិនបើឯងគិតថា ពួកគេជាទេវតា មិនថាឯងគិតថា ពួកគេបរិសុទ្ធយ៉ាងណា តើអ្វីទៅជាជីវិតពិតរបស់គេនៅពីក្រោយឆាកនោះ? តើឯងមើលឃើញសារជាតិអ្វីខ្លះនៅក្នុងការបើកសម្ដែងនៃនិស្ស័យរបស់គេ? ដោយគ្មានចម្ងល់ ឯងនឹងមើលឃើញពីនិស្ស័យដ៏អាក្រក់របស់សាតាំង។ តើអាចនិយាយបែបនេះបានទេ? (ពិតជាបាន) ឧទាហរណ៍ ឧបមាថា ឯងស្គាល់មនុស្សដ៏ស្និទ្ធស្នាលម្នាក់ ជាអ្នកដែលឯងរាល់គ្នាគិតថា ជាមនុស្សល្អ ប្រហែលជាមនុស្សម្នាក់ដែលឯងចាត់ទុកជាបុគ្គលគំរូ (Idol)។ ជាមួយឋានៈបច្ចុប្បន្នរបស់ឯង តើឯងគិតដូចម្ដេចអំពីពួកគេ? ជាដំបូង ឯងវាយតម្លៃមើលថាតើបុគ្គលប្រភេទនេះមានភាពជាមនុស្ស ថាតើគេជាមនុស្សទៀងទ្រង់ ថាតើគេមានសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏ពិតសម្រាប់មនុស្ស ថាតើពាក្យសម្ដី និង ទង្វើរបស់គេជួយ និងផ្ដល់ជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃឬក៏អត់។ (ពួកគេមិនឡើយ) តើអ្វីទៅជាចិត្តសប្បុរស ចិត្តស្រឡាញ់ ឬចិត្តល្អ ដែលមនុស្សទាំងនេះបើកសម្ដែងនោះ? ទាំងអស់សុទ្ធតែជាការក្លែងក្លាយ វាសុទ្ធតែជាសំបកក្រៅប៉ុណ្ណោះ។ នៅពីក្រោយសំបកក្រៅនេះ វាមាននូវគោលបំណងលាក់កំបាំងដ៏អាក្រក់៖ ដើម្បីធ្វើឲ្យបុគ្គលនោះទទួលបានការគោរព និងជាបុគ្គលគំរូប៉ុណ្ណោះ។ តើឯងរាល់គ្នាមើលឃើញការនេះយ៉ាងច្បាស់ដែរឬទេ? (ឃើញហើយ)

តើសាតាំងប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រអ្វីខ្លះចំពោះមនុស្សជាតិ ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច? តើវានាំមកនូវរឿងវិជ្ជមានដែរឬទេ? ជាដំបូង តើមនុស្សអាចវែកញែករវាងការល្អ និងការអាក្រក់ដែរឬទេ? តើឯងនឹងនិយាយថា នៅក្នុងពិភពលោកនេះ មិនថាជាបុគ្គលល្បីល្បាញ ឬអស្ចារ្យ ជាទស្សនាវដ្ដី ឬរោងពុម្ពបោះផ្សាយខ្លះនោះទេ គឺជាបទដ្ឋានដែលគេប្រើ ដើម្បីវិនិច្ឆ័យថាតើអ្វីមួយល្អ ឬអាក្រក់ និងត្រឹមត្រូវ ឬខុស សុក្រឹត្យ? តើការវាយតម្លៃរបស់គេចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ និងមនុស្សមានភាពយុត្តិធម៌ដែរឬទេ? តើវាមានផ្ទុកនូវសេចក្តីពិតដែរឬទេ? តើពិភពលោកនេះ មនុស្សជាតិនេះ វាយតម្លៃលើរឿងវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន ដោយផ្អែលើបទដ្ឋាននៃសេចក្តីពិតឬ? (អត់ទេ) ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សមិនមានសមត្ថភាពនោះ? មនុស្សបានសិក្សាមានចំណេះដឹងយ៉ាងច្រើន ហើយក៏ដឹងច្រើនអំពីវិទ្យាសាស្ត្រផងដែរ បើដូច្នេះ ពួកគេមាននូវសមត្ថភាពពូកែ មែនទេ? ហេតុអ្វីបានជាពួកគេគ្មានសមត្ថភាពចេះវែកញែករវាងរឿងវិជ្ជមាន និងរឿងអវិជ្ជមានដូច្នេះ? ហេតុអ្វីបានជាបែបនេះ? (គឺដោយសារតែមនុស្សមិនមានសេចក្តីពិត។ វិទ្យាសាស្ត្រ និងចំណេះដឹង មិនមែនជាសេចក្តីពិតឡើយ។) អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងដែលសាតាំងនាំមកដល់មនុស្សជាតិ គឺជាការអាក្រក់ ពុករលួយ និងខ្វះនូវសេចក្តីពិត ជីវិត និងផ្លូវ។ ជាមួយការអាក្រក់ និង សេចក្តីពុករលួយដែលសាតាំងនាំមកដល់មនុស្ស តើឯងអាចនិយាយបានថា សាតាំងមានសេចក្តីស្រឡាញ់ដែរឬទេ? តើឯងអាចនិយាយបានថា មនុស្សមានសេចក្តីស្រឡាញ់ដែរឬទេ? មនុស្សខ្លះអាចនិយាយថា៖ “អ្នកនិយាយខុសហើយ។ មានមនុស្សជាច្រើននៅជុំវិញពិភពលោកដែលជួយដល់ជនក្រីក្រ ឬជនអនាថា។ តើពួកគេមិនមែនជាមនុស្សល្អទេឬ? ហើយក៏មានអង្គការមនុស្សធម៌ជាច្រើនដែលធ្វើអំពើល្អផងដែរ តើការងារដែលពួកគេធ្វើនេះ មិនមែនជាអំពើល្អទេឬ?” តើឯងនឹងនិយាយអ្វីខ្លះទៅចំពោះការនេះ? សាតាំងប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ និងទ្រឹស្ដីខុសៗគ្នាជាច្រើន ដើម្បីធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច ដូច្នេះ តើសេចក្តីពុករលួយរបស់មនុស្សនេះ ជាគោលគំនិតមួយដ៏ស្រពិចស្រពិលឬ? អត់ទេ វាមិនស្រពិចស្រពិលឡើយ។ សាតាំងក៏ធ្វើរឿងជាក់ស្ដែងមួយចំនួនផងដែរ ហើយវាក៏លើកតម្កើងទស្សនៈ ឬទ្រឹស្ដីនៅក្នុងពិភពលោកនេះ និងនៅក្នុងសង្គមផងដែរ។ នៅក្នុងគ្រប់សែរាជវង្ស និងនៅក្នុងគ្រប់សម័យកាល វាលើកតម្កើងនូវទ្រឹស្ដីមួយ និងបណ្ដុះគំនិតនៅក្នុងខួរក្បាលរបស់មនុស្ស។ គំនិត និងទ្រឹស្ដីទាំងនេះ ចាក់ឫសបន្ដិចម្ដងៗនៅក្នុងដួងចិត្តរបស់មនុស្ស ហើយបន្ទាប់មក ពួកគេចាប់ផ្ដើមរស់នៅតាមគំនិតទាំងនោះ។ នៅពេលដែលពួកគេចាប់ផ្ដើមរស់នៅតាមគំនិតទាំងនេះ តើពួកគេមិនក្លាយដូចជាសាតាំង ទាំងមិនដឹងខ្លួនទេឬ? បន្ទាប់មក តើមនុស្សមិនក្លាយដូចជាសាតាំងទេឬ? នៅពេលដែលមនុស្សបានក្លាយដូចជាសាតាំង តើចិត្តគំនិតរបស់គេចំពោះព្រះជាម្ចាស់នៅទីចុងបញ្ចប់នឹងប្រែជាបែបណាទៅ? តើវាមិនមែនជាចិត្តគំនិតដូចគ្នាដែលសាតាំងមានចំពោះព្រះជាម្ចាស់ទេឬ? គ្មាននរណាម្នាក់ហ៊ានទទួលស្គាល់ឡើយ មែនទេ? ពិតជាគួរឲ្យរន្ធត់ណាស់! ហេតុអ្វីបានជាអញនិយាយថា និស្ស័យរបស់សាតាំងគឺអាក្រក់? អញមិននិយាយបែបនេះ ដោយគ្មានមូលដ្ឋាននោះឡើយ ផ្ទុយទៅវិញ និស្ស័យរបស់សាតាំងត្រូវបានកំណត់ និងវិភាគ ដោយផ្អែកលើអ្វីដែលវាបានធ្វើ និងអ្វីដែលវាបានបើកសម្ដែង។ ប្រសិនបើអញគ្រាន់តែនិយាយថា សាតាំងគឺអាក្រក់ តើឯងរាល់គ្នានឹងគិតអ្វីខ្លះទៅ? ឯងរាល់គ្នានឹងគិតថា “ជាក់ស្ដែងណាស់ សាតាំងគឺអាក្រក់។” ដូច្នេះ អញសួរឯងថា៖ “តើផ្នែកណាខ្លះនៃសាតាំងដែលអាក្រក់ទៅ?” ប្រសិនបើឯងនិយាយថា៖ “ការប្រឆាំងរបស់សាតាំងចំពោះព្រះជាម្ចាស់ គឺអាក្រក់” នោះឯងមិនទាន់និយាយដោយភាពច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ ឥឡូវនេះ ការដែលអញនិយាយអំពីភាពជាក់លាក់បែបនេះ តើឯងរាល់គ្នាមានការយល់ដឹងអំពីខ្លឹមសារជាក់លាក់នៃសារជាតិអាក្រក់របស់សាតាំងដែរឬទេ? (យល់ហើយ) ប្រសិនបើឯងអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់អំពីនិស្ស័យអាក្រក់របស់សាតាំង នោះឯងនឹងមើលឃើញពីលក្ខខណ្ឌរបស់ឯងផងដែរ។ តើវាមានទំនាក់ទំនងណាមួយរវាងរឿងទាំងពីរនេះដែរឬទេ? តើការនេះមានប្រយោជន៍ចំពោះឯងរាល់គ្នាឬក៏អត់? (វាមានប្រយោជន៍) នៅពេលដែលឯងរួមប្រកបអំពីសារជាតិនៃភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ តើវាចាំបាច់ទេដែលយើងត្រូវរួមប្រកបអំពីសារជាតិដ៏អាក្រក់របស់សាតាំង? តើឯងរាល់គ្នាមានទស្សនៈអ្វីខ្លះទៅអំពីចំណុចនេះ (មែនហើយ វាពិតជាចាំបាច់។) ហេតុអ្វីទៅ? (ការអាក្រក់របស់សាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សកត់សម្គាល់ឃើញពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។) តើវាបែបនេះមែនទេ? ការនេះត្រឹមត្រូវបានខ្លះ នេះមានន័យថា បើគ្មានការអាក្រក់របស់សាតាំងទេ នោះមនុស្សនឹងមិនដឹងថា ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់បរិសុទ្ធឡើយ។ វាត្រឹមត្រូវក្នុងការនិយាយបែបនេះ។ យ៉ាងណាមិញ ប្រសិនបើឯងនិយាយថា ភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់កើតមានឡើង ដោយសារតែវាផ្ទុយទៅនឹងការអាក្រក់របស់សាតាំងប៉ុណ្ណោះ តើនេះត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? របៀបនៃការគិតបែបវិចារនេះ គឺខុសហើយ។ ភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់គឺជាសារជាតិជាប់ខាងក្នុងព្រះជាម្ចាស់ ហើយទោះបីជាពេលដែលព្រះជាម្ចាស់បើកសម្ដែងវា តាមរយៈទង្វើរបស់ទ្រង់ក៏ដោយ ក៏វានៅតែការស្ដែងចេញពីធម្មជាតិនៃសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយវានៅតែជាសារជាតិជាប់ខាងក្នុងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដដែល ដូច្នេះ ភាពបរិសុទ្ធរបស់ទ្រង់តែងតែមានជានិច្ច ហើយវាជាសារជាតិដើម និងជាប់ជាមួយព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ ទោះបីជាមនុស្សមើលមិនឃើញវាក៏ដោយ។ នេះគឺដោយសារតែមនុស្សរស់នៅក្នុងចំណោមនិស្ស័យដ៏ពុករលួយរបស់សាតាំង និងនៅក្រោមឥទ្ធិពលរបស់សាតាំង ហើយពួកគេមិនដឹងអំពីភាពបរិសុទ្ធ ហើយក៏មិនយល់អំពីខ្លឹមសារជាក់លាក់នៃភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែរ។ ដូច្នេះ តើវាសំខាន់ទេដែលដំបូង យើងត្រូវរួមប្រកបអំពីសារជាតិអាក្រក់របស់សាតាំង? (មែនហើយ ពិតជាសំខាន់) មនុស្សខ្លះអាចសម្ដែងការសង្ស័យខ្លះ៖ “ទ្រង់កំពុងតែរួមប្រកបអំពីព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ ដូច្នេះ ហេតុអ្វីបានជាទ្រង់តែងតែនិយាយអំពីរបៀបដែលសាតាំងធ្វើឲ្យមនុស្សពុកខូច និងរបៀបដែលនិស្ស័យរបស់សាតាំងអាក្រក់?” ឥឡូវ ឯងអាចទុកភាពសង្ស័យរបស់វាវិញបានហើយ មិនអញ្ចឹង? នៅពេលដែលមនុស្សមានការឈ្វេងយល់អំពីការអាក្រក់របស់សាតាំង ហើយនៅពេលដែលពួកគេមាននិយមន័យដ៏សុក្រឹត្យអំពីវា នៅពេលដែលមនុស្សអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់អំពីខ្លឹមសារ និងការបើកបង្ហាញដ៏ជាក់លាក់អំពីភាពអាក្រក់ ប្រភព និងសារជាតិអាក្រក់ តាមរយៈកិច្ចពិភាក្សាអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ទើបមនុស្សអាចដឹងយ៉ាងច្បាស់ ឬទទួលស្គាល់ថាអ្វីទៅជាភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ អ្វីទៅជាភាពបរិសុទ្ធ។ ប្រសិនបើអញមិនពិភាក្សាអំពីការអាក្រក់របស់សាតាំងទេ នោះមនុស្សខ្លះនឹងច្រឡំជឿថា រឿងខ្លះដែលមនុស្សធ្វើនៅក្នុងសង្គម និងនៅក្នុងចំណោមមនុស្ស ឬរឿងខ្លះដែលកើតឡើងនៅក្នុងពិភពលោកនេះ អាចទាក់ទងនឹងភាពបរិសុទ្ធ។ តើនេះមិនមែនជាទស្សនៈខុសឆ្គងទេឬ? (មែនហើយ វាជារឿងខុសឆ្គង។)

ឥឡូវ ការដែលអញបានរួមប្រកបអំពីសារជាតិរបស់សាតាំងបែបនេះ តើឯងរាល់គ្នាមានការយល់ដឹងអ្វីខ្លះ តាមរយៈបទពិសោធន៍របស់ឯងរាល់គ្នាកាលពីពីរបីឆ្នាំមុន ចាប់តាំងពីឯងអានព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ និងចាប់តាំងពីឯងដកពិសោធន៍នូវកិច្ចការរបស់ទ្រង់? សូមអញ្ជើញនិយាយមក។ ឯងមិនចាំបាច់ប្រើពាក្យពេចន៍ដែលល្អស្ដាប់ឡើយ ប៉ុន្តែ សូមគ្រាន់តែនិយាយចេញពីបទពិសោធន៍របស់ឯងមកបានហើយ។ តើភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ផ្សំឡើងចេញពីសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ទ្រង់តែមួយឬ? តើវាគ្រាន់តែសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់ ដែលយើងពណ៌នាជាភាពបរិសុទ្ធឬ? នោះក៏ជាផ្នែកមួយដែរ មែនទេ? ក្រៅពីសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់ តើមានផ្នែកផ្សេងទៀតនៃសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ដែរឬទេ? តើឯងរាល់គ្នាធ្លាប់មើលឃើញសារជាតិទាំងនោះដែរឬទេ? (មែនហើយ ព្រះជាម្ចាស់ស្អប់ខ្ពើមបុណ្យ និងថ្ងៃឈប់សម្រាក ទំនៀមទម្លាប់ និងអបិយជំនឿ ហើយនេះក៏ជាភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់មួយផងដែរ។) ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់បរិសុទ្ធ ដូច្នេះ ទ្រង់ស្អប់ខ្ពើមរឿងទាំងនេះ តើនេះជាអ្វីដែលឯងចង់មានន័យឬ? នៅពេលដែលទាក់ទងនឹងភាពស្អប់ខ្ពើមនេះ តើអ្វីទៅជាភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់នោះ? តើភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់គ្មានខ្លឹមសារសំខាន់អ្វី ក្រៅពីការស្អប់ទេឬ? នៅក្នុងគំនិតរបស់ឯងរាល់គ្នា តើឯងកំពុងតែគិតថា “ដោយសារតែព្រះជាម្ចាស់ស្អប់រឿងអាក្រក់ទាំងនេះ ដូច្នេះ គេអាចនិយាយបានថា ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់បរិសុទ្ធឬ?” តើនេះមិនមែនជាការប៉ាន់ស្មានទេឬ? តើនេះមិនមែនជាទម្រង់មួយនៃការនិយាយរួម និងការវិនិច្ឆ័យទេឬ? តើអ្វីទៅជាកំហុសដ៏ធំបំផុតដែលត្រូវចៀសវាងជាដាច់ខាត នៅពេលដែលទាក់ទងនឹងការយល់ដឹងរបស់យើងអំពីសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់? (វាគឺនៅពេលដែលយើងលះបង់ចោលតថភាពពិត ហើយបែរជាមកនិយាយអំពីគោលលទ្ធិ។) នេះគឺជាកំហុសដ៏ធំបំផុតមួយ។ តើមានអ្វីផ្សេងទៀតទេ? (ការប៉ាន់ស្មាន និងការស្រមើស្រមៃ។) ទាំងពីរនេះក៏ជាកំហុសឆ្គងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។ ហេតុអ្វីបានជាការប៉ាន់ស្មាន និងការស្រមើស្រមៃមិនមានប្រយោជន៍? តើមានរឿងណាដែលឯងប៉ានស្មាន និងស្រមើស្រមៃ ជារឿងដែលឯងអាចមើលឃើញយ៉ាងពិតប្រាកដដែរឬទេ? តើវាជាសារជាតិដ៏ពិតរបស់ព្រះជាម្ចាស់ឬ? (អត់ទេ) តើមានរឿងណាខ្លះទៀតដែលត្រូវចៀសវាងទៅ? តើវាជាកំហុសឆ្គងមួយឬក្នុងការគ្រាន់តែសូត្រពាក្យល្អៗ ដើម្បីពណ៌នាអំពីសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់? (មែនហើយ) តើនេះមិនមែនជារឿងភ្ញាក់ផ្អើលពេក និងរឿងមិនសមហេតុផលទេឬ? ការវិនិច្ឆ័យ និងការប៉ាន់ស្មាន គឺជារឿងមិនសមហេតុផល ដូចជាកិច្ចការនៃការរើសយកតែពាក្យល្អៗស្ដាប់។ ការសរសើរតែមាត់ ក៏ជារឿងមិនសមហេតុផលផងដែរ មិនអញ្ចឹង? តើព្រះជាម្ចាស់ចូលចិត្តស្ដាប់មនុស្សដែលនិយាយរឿងមិនសមហេតុផលបែបនេះឬ? (អត់ទេ ទ្រង់មិនស្ដាប់ឡើយ) ទ្រង់មានអារម្មណ៍មិនស្រួលព្រះទ័យឡើយ នៅពេលដែលទ្រង់ស្ដាប់ឮវា! នៅពេលដែលព្រះជាម្ចាស់ដឹកនាំ និងសង្រ្គោះមនុស្សមួយក្រុម ក្រោយពេលមនុស្សមួយក្រុមនេះបានឮព្រះបន្ទូលរបស់ទ្រង់ យ៉ាងណាមិញ ពួកគេមិនដែលយល់អំពីអត្ថន័យរបស់ទ្រង់ឡើយ។ មនុស្សម្នាក់អាចសួរថា៖ “តើព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់ល្អដែរឬទេ?” ហើយពួកគេនឹងឆ្លើយតបថា “មែនហើយ!” “ល្អប៉ុនណាទៅ?” “ល្អខ្លាំងណាស់!” “តើព្រះជាម្ចាស់ស្រឡាញ់មនុស្សដែរឬទេ?” “មែនហើយ!” “តើកម្រិតណាទៅ? តើឯងអាចពណ៌នាបានទេ?” “ខ្លាំងណាស់! សេចក្តីស្រឡាញ់របស់ព្រះជាម្ចាស់មានជម្រៅជ្រៅជាង សមុទ្រ ខ្ពស់ជាងមេឃទៅទៀត!” តើពាក្យទាំងនេះមិនសមហេតុផលទេឬ? ហើយតើនេះមិនសមហេតុផល ដូចជាអ្វីដែលឯងរាល់គ្នាទើបតែនិយាយថា៖​ "ព្រះជាម្ចាស់ស្អប់និស្ស័យដ៏ពុករលួយរបស់សាតាំង ហើយដូច្នេះ ព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់បរិសុទ្ធ”? (មែនហើយ) តើអ្វីដែលឯងរាល់គ្នាទើបតែនិយាយ មិនមែនគ្មានសមហេតុផលទេឬ? តើរឿងចោលម្សៀតភាគច្រើនដែលត្រូវបាននិយាយនោះ ចេញមកពីទីណាទៅ? (សាតាំង។) រឿងចោលម្សៀតដែលត្រូវបាននិយាយ មានប្រភពចេញមកពីការមិនទទួលខុសត្រូវ និងការខ្វះការគោរពរបស់មនុស្សចំពោះព្រះជាម្ចាស់​។ តើយើងអាចនិយាយបែបនេះបានទេ? ឯងគ្មានការយល់ដឹងអ្វីឡើយ ហើយឯងនៅតែនិយាយដែលគ្មានហេតុផលទៀត។ តើនេះមិនមែនជាការគ្មានទំនួលខុសត្រូវទេឬ? តើនោះមិនមែនជាការខ្វះការគោរពចំពោះព្រះជាម្ចាស់ទេឬ? ឯងរៀនបានចំណេះដឹងខ្លះ បានយល់អំពីការរិះគិត និងតក្កៈខ្លះ ឯងបានប្រើប្រាស់ និងថែមទាំងបានធ្វើរបៀបទាំងនេះ ដើម្បីយល់អំពីព្រះជាម្ចាស់ទៀតផង។ តើឯងគិតថា ព្រះជាម្ចាស់មានអារម្មណ៍អន់ព្រះទ័យដែរឬទេ នៅពេលដែលទ្រង់ស្ដាប់ឮឯងនិយាយបែបនេះ? តើឯងរាល់គ្នាអាចព្យាយាមស្គាល់ព្រះជាម្ចាស់ ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រទាំងនេះយ៉ាងដូចម្ដេច? នៅពេលដែលឯងនិយាយបែបនេះ តើវាមិនស្ដាប់ទៅដូចជាឆ្គងៗទេឬ? ដូច្នេះ នៅពេលដែលទាក់ទងនឹងចំណេះដឹងអំពីព្រះជាម្ចាស់ គេត្រូវតែមានការប្រុងប្រយ័ត្ន គឺត្រូវនិយាយនៅកម្រិតមួយដែលឯងស្គាល់ព្រះជាម្ចាស់ប៉ុណ្ណោះ។ ចូរនិយាយត្រង់ៗ និងជាក់ស្ដែង ហើយមិនត្រូវតាក់តែងពាក្យរបស់ឯងជាមួយការសរសើរដ៏គួរឲ្យធុញ ហើយកុំប្រើពាក្យបញ្ជោរឡើយ។ ព្រះជាម្ចាស់មិនត្រូវការវាឡើយ ដ្បិតការទាំងនេះមកពីសាតាំងទេ។ និស្ស័យរបស់សាតាំង គឺក្អេងក្អាង ហើយសាតាំងចូលចិត្តឲ្យគេបញ្ជោរវា និងចូលចិត្តស្ដាប់ពាក្យលើកជើងណាស់។ សាតាំងនឹងសប្បាយចិត្ត ហើយរីករាយ បើមនុស្សសូត្រពាក្យល្អៗ ដែលគេបានរៀន ហើយប្រើវាសម្រាប់សាតាំង។ ប៉ុន្តែ ព្រះជាម្ចាស់មិនត្រូវការបែបនេះឡើយ ដ្បិតព្រះជាម្ចាស់មិនត្រូវការការលើកជើង ឬការបញ្ជោរឡើយ ហើយទ្រង់មិនតម្រូវឲ្យមនុស្សនិយាយពាក្យគ្មានហេតុផល និងសរសើរទ្រង់ទាំងងងឹតងងល់នោះ ដែរ​។ ព្រះជាម្ចាស់ស្អប់ខ្ពើម ហើយទ្រង់នឹងមិនស្ដាប់ការសរសើរ និងការបញ្ជោរណាដែលមិនស្របតាមតថភាពជាក់ស្ដែងនោះឡើយ។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលមនុស្សខ្លះសរសើរព្រះជាម្ចាស់ ដោយមិនស្មោះ ហើយស្បថស្បែទាំងងងឹតងងល់ និងអធិស្ឋានទៅកាន់ទ្រង់ នោះព្រះជាម្ចាស់មិនស្ដាប់គេសោះឡើយ​។ ឯងត្រូវតែទទួលខុសត្រូវសម្រាប់អ្វីដែលឯងនិយាយ។ ប្រសិនបើឯងមិនដឹងរឿង ចូរកុំនិយាយឡើយ។ ប្រសិនបើឯងដឹងរឿងខ្លះ ចូរគ្រាន់តែបង្ហាញវានៅក្នុងរបៀបជាក់ស្ដែង។ ដូច្នេះ តើភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់តម្រូវឲ្យមានភាពជាក់លាក់ និងភាពពិតប្រាកដកម្រិតណាដែលឯងរាល់គ្នាត្រូវមានការយល់ដឹងនោះ? (នៅពេលដែលខ្ញុំបានបង្ហាញការបះបោរ នៅពេលដែលខ្ញុំប្រព្រឹត្តសេចក្តីរំលង ខ្ញុំទទួលបានការជំនុំជម្រះ និងការដាក់ទោសរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយនៅក្នុងនោះ ខ្ញុំបានឃើញពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់​។ ហើយនៅពេលដែលខ្ញុំបានជួបនូវបរិយាកាសដែលមិនស្របតាមសេចក្តីរំពឹងទុករបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានអធិស្ឋានអំពីរឿងទាំងនេះ ខ្ញុំបានស្វែងរកគោលបំណងរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយពេលដែលព្រះជាម្ចាស់ស្រាយបំភ្លឺ និងដឹកនាំខ្ញុំជាមួយពាក្យរបស់ទ្រង់ ខ្ញុំបានឃើញភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។) នេះចេញពីបទពិសោធន៍របស់ឯងផ្ទាល់។ (ចេញពីអ្វីដែលព្រះជាម្ចាស់បានមានបន្ទូលអំពីការនេះ ខ្ញុំបានឃើញអំពីអ្វីដែលមនុស្សបានក្លាយជា ក្រោយពេលត្រូវបានពុកខូច និងរងគ្រោះ ដោយសាតាំង។ យ៉ាងណាមិញ ព្រះជាម្ចាស់បានប្រទាននូវអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ដើម្បីសង្រ្គោះយើង ហើយចេញពីការនេះ ខ្ញុំមើលឃើញពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់​។) នេះគឺជាការនិយាយចេញពីការពិត ហើយវាជាចំណេះដឹងដ៏ពិត។ តើវាមានផ្លូវណាផ្សេងទៀត ដើម្បីយល់អំពីការនេះដែរឬទេ? (ខ្ញុំមើលឃើញការអាក្រក់របស់សាតាំង ចេញពីពាក្យដែលវាបាននិយាយ ដើម្បីទាក់ទាញចិត្តនាងអេវ៉ាឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើបាប និងសេចក្តីល្បួងរបស់វាចំពោះព្រះអម្ចាស់យេស៊ូវ។ ចេញពីពាក្យដែលព្រះជាម្ចាស់បានប្រាប់ដល់អ័ដាម និងអេវ៉ាអំពីអ្វីដែលគេអាចទទួលទានបាន និងមិនអាចទទួលទានបាន ខ្ញុំមើលឃើញថា ព្រះជាម្ចាស់មានបន្ទូលចំៗ ស្រួលយល់ និងគួរឲ្យទុកចិត្តបាន ហើយចេញពីការនេះ ខ្ញុំមើលឃើញពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។) ដោយបានឮពាក្យខាងលើ តើពាក្យរបស់នរណាគេដែលជំរុញចិត្តរបស់ឯងរាល់គ្នាបំផុត ក្នុងការនិយាយថា “អាម៉ែន”? តើការរួមប្រកបរបស់នរណាដែលស្រដៀងគ្នាបំផុតទៅនឹងប្រធានបទរួមប្រកបរបស់យើងនៅថ្ងៃនេះ? តើពាក្យរបស់នរណាដែលប្រាកដនិយមបំផុត? តើការរួមប្រកបរបស់ប្អូនស្រីចុងក្រោយគេយ៉ាងម៉េចដែរ? (ល្អ) ឯងរាល់គ្នានិយាយថា “អាម៉ែន” ទៅកាន់អ្វីដែលនាងបាននិយាយ។ តើនាងបាននិយាយអ្វីខ្លះដែលចំគោលដៅ? (នៅក្នុងពាក្យពេចន៍ដែលនាងទើបតែនិយាយ ខ្ញុំបានឮថា ព្រះបន្ទូលរបស់ព្រះជាម្ចាស់ចំៗ និងច្បាស់លាស់ និងឮទៀតថា វាមិនដូចជាការនិយាយបញ្ឆិតបញ្ឆៀងរបស់សាតាំងទាល់តែសោះ។ ខ្ញុំបានឃើញភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់នៅក្នុងការនេះ។) នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃភាពបរិសុទ្ធនោះ។ តើវាត្រឹមត្រូវទេ? (មែនហើយ) ល្អណាស់។ អញមើលឃើញថា ឯងរាល់គ្នាបានទទួលអ្វីមួយនៅក្នុងការរួមប្រកបពីរដងចុងក្រោយនេះ ប៉ុន្តែ ឯងត្រូវតែបន្តខំប្រឹងធ្វើការ។ ហេតុផលដែលឯងត្រូវតែខំប្រឹងធ្វើការ គឺដោយសារតែការយល់ដឹងអំពីសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ គឺជាមេរៀនដ៏ជ្រាលជ្រៅខ្លាំងមួយ។ វាមិនមែនជាអ្វីមួយដែលគេអាចយល់បានក្នុងពេលមួយយប់ឡើយ ឬជាអ្វីមួយដែលគេអាចបង្ហាញចេញយ៉ាងច្បាស់ជាមួយតែពាក្យពីរបីម៉ាត់នោះដែរ។

គ្រប់ទិដ្ឋភាពនៃនិស្ស័យសាតាំងដ៏ពុករលួយរបស់មនុស្ស ចំណេះដឹង ទស្សនវិជ្ជា គំនិត និងទស្សនៈរបស់មនុស្ស ហើយទិដ្ឋភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ រារាំងពួកគេយ៉ាងខ្លាំងពីការស្គាល់ពីសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ដូច្នេះ នៅពេលដែលឯងឮអំពីប្រធានបទទាំងនេះ អ្នកខ្លះអាចមិនទាន់ចាប់បាននៅឡើយទេ។ អ្នកខ្លះអាចមិនទាន់យល់ ខណៈពេលអ្នកខ្លះទៀតអាចមិនទាន់ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងតថភាពជាក់ស្ដែងនៅឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ អញបានឮអំពីការយល់ដឹងរបស់ឯងរាល់គ្នាអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ហើយអញដឹងថា នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯងរាល់គ្នា ឯងកំពុងតែចាប់ផ្ដើមទទួលស្គាល់នូវអ្វីដែលអញបាននិយាយ និងបានរួមប្រកបអំពីភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ អញដឹងថា នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯង បំណងចិត្តដែលឯងចង់យល់អំពីសារជាតិនៃភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់ កំពុងតែចាប់ផ្ដើមដុះពន្លកឡើងហើយ។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលធ្វើឲ្យអញកាន់តែសប្បាយចិត្តនោះគឺថា ឯងរាល់គ្នាខ្លះអាចប្រើប្រាស់ពាក្យដ៏សាមញ្ញបំផុត ដើម្បីពណ៌នាអំពីចំណេះដឹងរបស់ឯងទាក់ទងនឹងភាពបរិសុទ្ធរបស់ព្រះជាម្ចាស់។ ទោះបីការនេះជារឿងសាមញ្ញមួយក្នុងការនិយាយ ហើយអញបាននិយាយវាកាលពីមុនហើយក៏ដោយ ក៏នៅក្នុងដួងចិត្តរបស់ឯងរាល់គ្នាភាគច្រើន ឯងមិនទាន់ទទួលយកពាក្យទាំងនេះ ហើយពាក្យទាំងនេះក៏មិនបានធ្វើឲ្យមានភាពភ្ញាក់ផ្អើលនៅក្នុងគំនិតរបស់ឯងនោះដែរ។ យ៉ាងណាមិញ ឯងរាល់គ្នាខ្លះបានព្យាយាមចងចាំអំពីពាក្យទាំងនេះ។ នេះគឺជាការល្អណាស់ ហើយក៏ជាទីចាប់ផ្ដើមដ៏ប្រសើរផងដែរ។ អញសង្ឃឹមថា ឯងរាល់គ្នានឹងបន្តសញ្ជឹងគិត និងរួមប្រកបកាន់តែច្រើនឡើងៗទៅលើប្រធានបទដែលឯងរាល់គ្នាគិតថាជ្រាលជ្រៅ ឬប្រធានបទដែលហួសពីការយល់ដឹងរបស់ឯង។ សម្រាប់បញ្ហាដែលហួសពីការយល់ដឹងរបស់ឯង វានឹងមានបុគ្គលម្នាក់ដែលផ្ដល់ឲ្យឯងរាល់គ្នានូវការចង្អុលបង្ហាញថែមទៀត។ ប្រសិនបើឯងចូលរួមនៅក្នុងការរួមប្រកបកាន់តែច្រើន ទាក់ទងនឹងផ្នែកដែលឯងរាល់គ្នាអាចយល់បានឥឡូវនេះ នោះព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធនឹងធ្វើកិច្ចការរបស់ទ្រង់ ហើយឯងរាល់គ្នានឹងមានការយល់ដឹងកាន់តែខ្លាំង។ ការយល់ និងការដឹងអំពីសារជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ គឺជារឿងដ៏សំខាន់បំផុតចំពោះការចូលរបស់មនុស្សទៅក្នុងជីវិត។ អញសង្ឃឹមថា ឯងរាល់គ្នាមិនព្រងើយកន្ដើយចំពោះការនេះ ឬមើលឃើញវាជាហ្គេមមួយឡើយ ដោយសារតែការស្គាល់ព្រះជាម្ចាស់ គឺជាគ្រឹះមូលដ្ឋាននៃសេចក្តីជំនឿរបស់មនុស្ស និងជាគន្លឹះសម្រាប់មនុស្ស ដើម្បីដេញតាមសេចក្តីពិត និងទទួលបានសេចក្តីសង្រ្គោះ។ ប្រសិនបើមនុស្សជឿលើព្រះជាម្ចាស់ ប៉ុន្តែ មិនទាន់ស្គាល់ទ្រង់ ប្រសិនបើពួកគេគ្រាន់តែរស់នៅស្របតាមពាក្យ និងគោលលទ្ធិ នោះពួកគេនឹងមិនអាចទទួលបានសេចក្តីសង្រ្គោះឡើយ ទោះបីជាពួកគេប្រព្រឹត្ត និងរស់នៅស្របតាមអត្ថន័យរាក់កំផែលនៃសេចក្តីពិតក៏ដោយ។ គឺអាចនិយាយបានថា ប្រសិនបើឯងជឿលើព្រះជាម្ចាស់ ប៉ុន្តែ មិនស្គាល់ទ្រង់ នោះសេចក្តីជំនឿរបស់ឯងគឺគ្មានន័យ ហើយគ្មានផ្ទុកនូវតថភាពពិតឡើយ។ ឯងយល់ហើយ មែនទេ? (យើងយល់។) ការរួមប្រកបរបស់យើងនៅថ្ងៃនេះ នឹងបញ្ចប់នៅពេលនេះ។ (សូមអរព្រះគុណដល់ព្រះជាម្ចាស់!)

ថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៤

ខាង​ដើម៖ ព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ព្រះអង្គ គឺជាព្រះតែមួយអង្គគត់ III

បន្ទាប់៖ ព្រះជាម្ចាស់ផ្ទាល់ព្រះអង្គ គឺជាព្រះតែមួយអង្គគត់ VI

តើយើងគួរអធិស្ឋានយ៉ាងដូចម្ដេច ដើម្បីឲ្យព្រះជាម្ចាស់ទ្រង់សណ្ដាប់? សូមទាក់ទងមកកាន់យើងខ្ញុំ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយ។
សូមទាក់ទងមកកាន់យើងខ្ញុំ
សូមទាក់ទងមកកាន់យើងខ្ញុំ តាមរយៈMessenger

ខ្លឹមសារ​ពាក់ព័ន្ធ

តើអ្នកជឿគួរប្រកាន់យកទស្សនៈអ្វី

តើមនុស្សលោកបានទទួលអ្វីចាប់តាំងពីពួកគេចាប់ផ្តើមជឿដំបូងលើព្រះជាម្ចាស់? តើអ្នកបានដឹងអ្វីខ្លះពីព្រះជាម្ចាស់? ដោយសារជំនឿរបស់អ្នកលើព្រះជាម្ចាស់...

តើកិច្ចការរបស់ព្រះជាម្ចាស់ ងាយស្រួលដូចមនុស្សគិតដែរឬទេ?

ក្នុងនាមជាអ្នកជឿលើព្រះជាម្ចាស់ ម្នាក់ៗក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នាគួរតែលើកសរសើរអំពីរបៀបដែលអ្នករាល់គ្នាបានទទួលការលើកតម្កើង...

អំពីបទពិសោធន៍

តាមរយៈបទពិសោធន៍របស់លោកពេត្រុស គាត់បានឆ្លងកាត់ ការល្បងលរាប់រយដងមកហើយ។ បើទោះបីជាមនុស្សសព្វថ្ងៃ នេះដឹងអំពីពាក្យថា “ការល្បងល”...

អ្នកគួរតែស្ដាប់បង្គាប់ព្រះជាម្ចាស់ នៅក្នុងជំនឿដែលអ្នកជឿដល់ទ្រង់

ហេតុអ្វីបានជាអ្នកជឿលើព្រះជាម្ចាស់? មនុស្សភាគច្រើនត្រូវស្រឡាំង កាំង ដោយសារតែសំណួរនេះ។ ពួកគេតែងតែមានទស្សនៈពីរផ្ទុយគ្នាស្រឡះអំពីព្រះដ៏សកម្ម...

ការកំណត់

  • អត្ថបទ
  • ប្រធានបទ

ពណ៌​ដិតច្បាស់

ប្រធានបទ

ប្រភេទ​អក្សរ

ទំហំ​អក្សរ

ចម្លោះ​បន្ទាត់

ចម្លោះ​បន្ទាត់

ប្រវែងទទឹង​ទំព័រ

មាតិកា

ស្វែងរក

  • ស្វែង​រក​អត្ថបទ​នេះ
  • ស្វែង​រក​សៀវភៅ​នេះ